چرا پوست سر شما می‌خارد؟ آنچه باید بدانید

خارش پوست سر یکی از علائم شایع و ناراحت‌کننده‌ای است که ممکن است در اثر شوره سر، خشکی پوست، واکنش‌های آلرژیک یا بیماری‌هایی مانند پسوریازیس ایجاد شود.¹

شدت این خارش می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و موجب ناراحتی خفیف تا متوسط در فرد شود. اما فارغ از شدت آن، با درمان مناسب می‌توان تسکین یافت و از آسیب‌های احتمالی پیشگیری کرد.¹

علت خارش پوست سر چیست؟

تشخیص علت اصلی خارش پوست سر به شما کمک می‌کند تا بهترین درمان را انتخاب کنید. دلایل رایج شامل موارد زیر هستند:¹

درماتیت سبورئیک (شوره سر): این بیماری پوستی شایع باعث ایجاد راش فلس‌دار و خارش‌دار در نواحی چرب مانند پوست سر می‌شود. شوره سر شکلی خفیف از درماتیت سبورئیک است.²
واکنش‌های آلرژیک: برخی محصولات مو ممکن است باعث واکنش آلرژیک به‌نام درماتیت تماسی آلرژیک شوند.
پسوریازیس: پسوریازیس پلاکی یک بیماری خودایمنی است که باعث ایجاد پوسته‌های سفید-نقره‌ای و ضایعات ضخیم قرمز در پوست‌های روشن یا بنفش و قهوه‌ای تیره در پوست‌های تیره‌تر می‌شود. حدود ۵۰٪ افراد مبتلا به این بیماری دچار پلاک‌هایی در پوست سر خود می‌شوند.³
اگزما: اگزما بیماری زمینه‌ای‌ای است که گاهی می‌تواند باعث ایجاد شوره سر شود.⁴
آسیب‌های عصبی: این نوع آسیب‌ها موجب احساسات غیرطبیعی مانند خارش پوست سر می‌شوند. بیماری‌هایی نظیر دیابت، سکته مغزی، تومورها یا عفونت‌ها می‌توانند عامل آن باشند.⁵⁶

برخی عفونت‌ها نیز ممکن است موجب خارش پوست سر شوند:

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

فولیکولیت: التهاب و عفونت فولیکول‌های مو که می‌تواند منجر به خارش یا حساسیت در پوست سر شود.⁷
قارچ پوست سر (Ringworm): عفونت قارچی‌ای که باعث ایجاد ناحیه‌ای دایره‌ای، پوسته‌پوسته و بدون مو می‌شود و خارش زیادی به همراه دارد.⁸
جرب (Scabies): عفونت انگلی ناشی از مایت‌هایی که در پوست نقب می‌زنند و خارش شدیدی به‌ویژه در نوزادان و کودکان خردسال ایجاد می‌کنند.⁹¹⁰
شپش سر: حشرات کوچکی که روی پوست سر زندگی کرده و باعث خارش شدید ناشی از واکنش آلرژیک به گزش آن‌ها می‌شوند.¹¹ شپش معمولاً در کودکان ۳ تا ۱۱ سال شایع‌تر است.¹²

چرا پوست سر شما می‌خارد؟ آنچه باید بدانید

Alex Liew / Getty Images

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

در بسیاری از موارد، خارش پوست سر در خانه قابل درمان است. اما در صورت بروز علائم زیر باید به پزشک مراجعه کرد:¹³

شوره‌ای که با درمان‌های معمولی بهبود نیابد.⁴
خارش مداومی که علت مشخصی ندارد یا با درمان‌های خانگی برطرف نمی‌شود.
وجود شپش زنده ۸ تا ۱۲ ساعت پس از نخستین درمان.¹⁴
خارش شدید که باعث اختلال در خواب یا فعالیت‌های روزمره می‌شود.
تورم یا درد در ناحیه خارش.¹⁵

چگونه خارش پوست سر را درمان کنیم

هدف درمان کاهش خارش و پیشگیری از عوارض احتمالی است. درمان ممکن است شامل داروها، اصلاح سبک زندگی و سایر روش‌ها باشد.¹

شامپوهای دارویی

بهترین راه کنترل درماتیت سبورئیک و شوره سر استفاده از شامپوهای دارویی چند بار در هفته است. موارد شدیدتر ممکن است نیاز به درمان روزانه داشته باشند.

در صورت بی‌تأثیر بودن شامپوی اول، شامپوی دیگری با ترکیب فعال متفاوت را امتحان کنید. اگر علائم شما متوسط تا شدید است، ممکن است به شامپوی نسخه‌ای نیاز داشته باشید.¹⁵

شامپوهای دارویی همچنین می‌توانند خارش ناشی از شپش سر، پسوریازیس پوست سر و اگزما را کاهش دهند.¹⁶¹¹

درمان‌های موضعی

درمان‌های موضعی می‌توانند در تسکین خارش ناشی از شرایط زیر مؤثر باشند:

شپش سر: برای از بین بردن شپش و تخم‌های آن (نیت‌ها) باید به‌مدت دو تا سه هفته، روزانه از لوسیون‌های مخصوص استفاده شود. همچنین باید با شانه مخصوص موها را شانه کرده و ملافه‌ها و لباس‌ها را با دمای بالا شست‌وشو و خشک کرد.¹¹¹²
جرب: پرمترین یک داروی موضعی نسخه‌ای است که مایت‌ها را از بین می‌برد. در صورت تداوم خارش بیش از ۲ تا ۴ هفته، درمان مجدد لازم است.¹⁰
پسوریازیس پوست سر: کورتیکواستروئیدهای موضعی برای کاهش التهاب و خارش این بیماری مؤثرند.¹⁶

تغییرات سبک زندگی

تعدادی از اقدامات ساده سبک زندگی می‌توانند به کاهش خارش پوست سر کمک کنند:¹⁷¹¹⁸

از محصولات حاوی رنگ و رایحه مصنوعی اجتناب کنید.
موهای خود را به‌خوبی آبکشی کنید تا باقی‌مانده شامپو و محصولات دیگر از بین بروند.
در صورت بروز واکنش آلرژیک، مصرف محصول را قطع کنید.
موهای خود را به‌طور منظم بشویید تا از تجمع چربی و سلول‌های مرده جلوگیری شود.

مشاوره با متخصص

در صورتی‌که درمان‌های خانگی مؤثر نباشند، حتماً با یک متخصص پوست مشورت کنید. این پزشکان در درمان بیماری‌های پوست، مو و ناخن تخصص دارند.¹¹¹²

داروهای ضدقارچ نسخه‌ای مانند فلوکونازول (Diflucan) برای درمان قارچ پوست سر مفید هستند، زیرا کرم‌ها یا لوسیون‌هایی که برای سایر نقاط بدن استفاده می‌شوند، معمولاً در درمان قارچ پوست سر بی‌اثرند.¹¹⁹

داروهای ضدافسردگی با دوز پایین، داروهای کنترل درد عصبی و فیزیوتراپی نیز می‌توانند در مدیریت خارش ناشی از آسیب عصبی مؤثر باشند.⁵²⁰

نکاتی برای پیشگیری از خارش پوست سر

برخی از علل خارش پوست سر مانند آسیب عصبی ممکن است قابل پیشگیری نباشند. اما اقداماتی برای کاهش احتمال بروز آن وجود دارد:²¹²²²³¹²

از تماس مستقیم با افرادی که به قارچ پوست سر، جرب یا شپش مبتلا هستند، خودداری کنید.
وسایل شخصی مانند شانه، برس، حوله یا محصولات مو را به اشتراک نگذارید.
استرس خود را مدیریت کنید، زیرا استرس می‌تواند خارش را تشدید کند.
از شامپوهای ضد شوره به‌صورت منظم استفاده کنید.
در صورت اطلاع از ابتلای فردی به شپش، وسایل، مبلمان و کف را جاروبرقی بکشید.

جمع‌بندی سریع

خارش پوست سر علامتی شایع ولی قابل‌کنترل است. شوره، خشکی پوست، واکنش‌های آلرژیک و بیماری‌هایی مانند پسوریازیس از مهم‌ترین دلایل این خارش هستند.

انتخاب روش درمان بستگی به علت زمینه‌ای خارش دارد. شامپوهای دارویی در تسکین خارش ناشی از درماتیت سبورئیک و شوره مؤثرند و برخی بیماری‌های زمینه‌ای نیاز به داروهای نسخه‌ای دارند. پیگیری درمان و رعایت بهداشت فردی می‌تواند تأثیر بسزایی در بهبود وضعیت داشته باشد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: