چهار نوع اختلال شخصیت مرزی (BPD) و نحوه دسته‌بندی آن‌ها

فهرست مطالب

نوع تکانشی (Impulsive Type)
نوع مأیوس یا دل‌زده (Discouraged Type)
نوع خودویرانگر (Self-Destructive Type)
نوع کج‌خلق یا لج‌باز (Petulant Type)
تشخیص

چهار نوع اختلال شخصیت مرزی شامل تکانشی، مأیوس، خودویرانگر و کج‌خلق هستند. اگرچه این زیرگروه‌ها به‌صورت رسمی در DSM-5 (راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی) شناخته نشده‌اند، بسیاری از ارائه‌دهندگان خدمات بهداشت روان افراد مبتلا به BPD را بر اساس این دسته‌بندی‌ها طبقه‌بندی می‌کنند.

چهار نوع اختلال شخصیت مرزی و نحوه طبقه‌بندی آنها rdiet.ir

verywellhealth

کمک در دسترس است

اگر شما یا کسی که می‌شناسید در بحران است و تهدید به خودکشی یا آسیب به خود دارد، با خط ملی خودکشی و بحران تماس بگیرید. این شماره رایگان ملی به‌صورت ۲۴/۷ فعال است و حمایت محرمانه ارائه می‌دهد و شما را به مراکز بحران محلی وصل می‌کند. تهدیدهای خودکشی از افراد مبتلا به BPD را هرگز دست کم نگیرید.

BPD تکانشی: رفتارهای پرخطر

رفتار تکانشی یکی از علائم اصلی اختلال شخصیت مرزی است. افراد مبتلا به BPD ممکن است به‌صورت تکانشی و گاه خطرناک عمل کنند، بدون توجه به دیگران یا عواقب احتمالی. این افراد ممکن است خشم شدید یا احساس طردشدگی را تجربه کنند و به دنبال رضایت فوری باشند.

ویژگی‌های افراد با BPD تکانشی:

کاریزماتیک
پرانرژی
دور یا منفصل
معاشرتی یا اغواگر
انگیزشی یا جذاب

نمونه رفتارها:

رفتارهای افراطی: پرخوری، خرج‌کردن بیش از حد
رفتارهای پرخطر و خودویرانگر: رابطه جنسی بدون محافظت، رابطه با چندین شریک، رانندگی در حالت مستی، مصرف زیاد الکل، مواد مخدر غیرقانونی، قمار، آسیب به خود
رفتارهای پرخاشگرانه: انفجارهای عصبی، دعواهای فیزیکی، شکستن اشیا، ضربه زدن، داد و فریاد

BPD مأیوس و ترس از طرد شدن

این نوع همچنین به نام BPD خاموش یا ساکت شناخته می‌شود. افراد با این نوع از طرد شدن می‌ترسند و ممکن است اقدامات افراطی برای جلوگیری از طرد واقعی یا خیالی انجام دهند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

افراد با BPD مأیوس احساسات شدیدی از شرم، گناه یا ناکافی بودن را تجربه می‌کنند. آن‌ها ممکن است احساسات خود را در درون نگه دارند و معمولاً خود را مقصر می‌دانند تا دیگران.

ویژگی‌های افراد با BPD مأیوس:

کمال‌گرا بودن
احساس اضطراب، بیگانگی یا انزوا در موقعیت‌های اجتماعی
تجربه احساس ناکافی بودن
احساس تهی یا تنهایی
موفق یا عملکرد بالا به نظر رسیدن

علائم:

وابستگی زیاد
کدکنش‌پذیری (Codependency)
نیازمندی
خشم و نوسانات عاطفی در صورت فعال شدن مسائل طرد

آیا BPD درمان نشده بدتر می‌شود؟

BPD معمولاً با گذر زمان بدتر نمی‌شود. مطالعات نشان می‌دهند که علائم BPD معمولاً در اواخر دهه ۳۰ یا ۴۰ زندگی کاهش می‌یابند.

BPD خودویرانگر و احساس بی‌ارزشی

افراد با این نوع BPD با نفرت از خود و احساس بی‌ارزشی دست و پنجه نرم می‌کنند و اغلب تلخ و سرخورده هستند. آن‌ها درگیر رفتارهای خودویرانگر می‌شوند و ممکن است کارهایی انجام دهند که به خود یا روابطشان آسیب برساند.

نمونه رفتارها:

مصرف مواد: شامل مواد مخدر تفریحی و داروهای تجویزی
فعالیت‌های پرخطر برای آدرنالین: بدون آماده‌سازی قبلی
خودآزاری: شامل بریدن، سوزاندن، خراش دادن یا ضربه زدن
تهدید به خودکشی: افکار خودکشی رایج است

علائم اضافی که این نوع را متمایز می‌کند:

افزایش انرژی
کاهش میل به خواب
احساس شادی شدید (Euphoria)

⚠️ این علائم ممکن است نشانه یک اپیزود مانیک یا اختلال دوقطبی باشد، نه لزوماً BPD خودویرانگر. برای تشخیص درست با پزشک مشورت کنید.

BPD کج‌خلق و ناپایداری خلق

افراد با این نوع BPD ناپایداری خلق دارند و ممکن است به‌طور غیرقابل پیش‌بینی بین خشم و غم نوسان کنند. آن‌ها ممکن است احساس کنند بی‌ارزش و دوست‌نداشتنی هستند. این موضوع باعث چالش در روابط و تمایل ناسالم به کنترل می‌شود.

ویژگی‌های این نوع:

تصویر ناپایدار از خود
مشکل در کنترل احساسات
ممکن است دستکاری‌گر باشند
نارضایتی در روابط
مصرف مواد و رفتارهای خطرناک

نمونه رفتارها:

تحریک‌پذیری و کم‌صبری
لج‌بازی و سرپیچی
پرخاشگری منفعل
نوسانات شدید خلق

چهار نوع اصلی BPD توسط Theodore Millon، PhD, DSc، متخصص برجسته اختلالات شخصیتی، معرفی شده‌اند. همه ارائه‌دهندگان خدمات بهداشت روان با تعداد نوع‌ها یا علائم مشترک توافق ندارند.

چگونه نوع BPD خود را بدانم؟

هیچ “آزمون BPD” خاصی وجود ندارد که اختلال یا نوع آن را تشخیص دهد.

برای تشخیص، پزشک ممکن است:

درباره علائم و سابقه پزشکی شما سؤال کند
درباره سابقه پزشکی خانوادگی، از جمله وضعیت‌های روانی، سؤال کند
یک پرسشنامه دقیق از شما بخواهد
معاینه کامل پزشکی برای رد سایر شرایط انجام دهد

ممکن است ارزیابی منجر به تشخیص یک یا چند نوع BPD شود. با این حال، برخی افراد فقط علائم اصلی BPD را دارند و ممکن است در هیچ یک از چهار نوع قرار نگیرند.

درمان BPD معمولاً چگونه است؟

درمان BPD معمولاً شامل نوعی روان‌درمانی است که بسته به علائم متفاوت است:

مدیریت روانپزشکی عمومی: کمک به اتصال احساسات و رفتارها به مشکلات روابط
رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT): یادگیری تنظیم احساسات و تاب‌آوری در برابر استرس
روان‌درمانی متمرکز بر انتقال (TFP): بهبود دلبستگی و توانایی ذهنی

نکات کلیدی

چهار نوع BPD شامل تکانشی، مأیوس، خودویرانگر و کج‌خلق هستند که هرکدام جنبه‌ای متفاوت از اختلال را نشان می‌دهند.
افراد مبتلا به BPD ممکن است یک نوع یا بیش از یک نوع داشته باشند، اما برخی افراد کاملاً در هیچ یک از این دسته‌ها قرار نمی‌گیرند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: