چگونه درد ناشی از تزریق را به حداقل برسانیم

آمادگی برای تزریق

بسیاری از افراد از تزریق لذت نمی‌برند، اما برخی به‌طور خاص نسبت به آن دچار اضطراب می‌شوند که این امر می‌تواند موجب افزایش احساس درد شود. اضطراب ناشی از انتظار برای درد می‌تواند سیستم عصبی بدن را تحریک کرده و آستانه تحمل درد را کاهش دهد، در نتیجه احساس ناخوشایند بیشتری در زمان ورود سوزن به پوست ایجاد می‌شود.

عبور سوزن از پوست در مقاطعی از زندگی برای بیشتر افراد اجتناب‌ناپذیر است. واکسن‌های روتین، آزمایش‌های خون، و داروهای تزریقی بخشی ضروری اما گاه ناراحت‌کننده از زندگی هستند که نقش مهمی در حفظ سلامت ایفا می‌کنند.

چگونه درد ناشی از تزریق را به حداقل برسانیم

Maskot/Getty Images

در طول نوبت تزریق

اگرچه معمولاً تزریق در عرض چند ثانیه تمام می‌شود، ترس از درد آن می‌تواند باعث اضطراب و در نتیجه تشدید درد شود. این اضطراب می‌تواند باعث تحریک سیستم عصبی سمپاتیک شود که موجب سفت‌شدن عضلات و در نتیجه افزایش حس درد در محل تزریق می‌شود.

درک افراد از درد ناشی از سوزن با یکدیگر تفاوت دارد و عواملی مانند سن، تجربه‌های پیشین و سطح اضطراب در این احساس نقش دارند. در موارد شدید، این اضطراب ممکن است به فوبیای سوزن یا “تریپانوفوبیا” منجر شود که می‌تواند مانعی جدی در مسیر دریافت مراقبت‌های پزشکی باشد.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

اهمیت تجربه مثبت تزریق برای کودکان و بزرگسالان

ایجاد تجربه‌ای مثبت از برخورد با سوزن برای کودکان اهمیت زیادی دارد، زیرا برداشت آن‌ها از خدمات درمانی و کارکنان مراقبت سلامت در این دوره شکل می‌گیرد و می‌تواند تا پایان عمر باقی بماند. تجربه‌های مثبت در دوران کودکی حتی می‌توانند موجب شکل‌گیری اعتماد پایدار به خدمات سلامت شوند.

همچنین بزرگسالان نیز باید تجربه‌ای راحت داشته باشند، زیرا ترس از درد تزریق می‌تواند باعث تردید نسبت به دریافت واکسن شود. کاهش این اضطراب می‌تواند نقش مهمی در افزایش پذیرش واکسن و دیگر درمان‌های تزریقی ایفا کند.

چگونه برای واکسیناسیون یا تزریق آماده شویم

برای بزرگسالان

صحبت با متخصص مراقبت سلامت درباره آنچه قبل، حین و بعد از تزریق اتفاق می‌افتد
تمرین ذهن‌آگاهی و تمرین‌های تنفسی برای استفاده در زمان تزریق
تصور کردن لحظه تزریق بدون احساس درد و کنترل ذهنی تجربه
بیان جملات تأکیدی مثبت مانند “احساس دردی نخواهم داشت” یا “بدنم می‌داند چگونه با این موضوع کنار بیاید”
درخواست همراهی یک فرد مورد اعتماد برای حمایت و پرت کردن حواس در زمان تزریق
برنامه‌ریزی برای انجام فعالیتی لذت‌بخش پس از تزریق برای ایجاد حس مثبت

برای کودکان

صحبت درباره آنچه قرار است رخ دهد با لحنی مثبت و آرام، بدون انتقال نگرانی‌های شخصی به کودک
معرفی سیستم CARD، یک منبع علمی که به کودکان کمک می‌کند در فرآیند تزریق کنترل بیشتری داشته باشند
بررسی میزان علاقه کودک به صحبت درباره نوبت تزریق و پرهیز از بزرگ‌نمایی موضوع
اجرای نقش با عروسک‌ها یا اسباب‌بازی‌ها برای آشنایی کودک با روند تزریق به شیوه‌ای بازی‌محور

چگونه تجربه تزریق را مثبت کنیم

متخصصان سلامت روزانه با افراد مضطرب نسبت به سوزن مواجه می‌شوند و ایجاد تجربه‌ای مثبت برای آن‌ها اهمیت زیادی دارد. آگاه‌سازی پرسنل درمانی از اضطراب‌های فردی می‌تواند به اجرای بهتر تکنیک‌های آرام‌سازی کمک کند.

پزشک یا پرستار ممکن است از فرد بپرسد که آیا ترجیح می‌دهد در هنگام تزریق بنشیند یا دراز بکشد، به سوزن نگاه کند یا نه، صحبت کند یا از روش‌های پرت‌کننده حواس استفاده کند. در صورت مطرح نشدن این موارد، بیان صریح ترجیحات در ابتدای نوبت توصیه می‌شود.

برای بزرگسالان

تنفس‌های عمیق و آهسته برای کاهش واکنش‌های فیزیولوژیکی ناشی از اضطراب
یافتن موقعیتی راحت برای نشستن یا دراز کشیدن
شل کردن عضله‌ای که قرار است تزریق شود، چرا که انقباض می‌تواند درد را افزایش دهد
تمرکز بر یک عنصر خاص در اتاق مانند پوستر و شمارش اجزای آن برای پرت کردن حواس
استفاده از گوشی یا تبلت برای بازی یا تماشای ویدئو
زمزمه یا خواندن یک آهنگ برای مشغول‌سازی ذهن و کنترل اضطراب
فشردن دست یک همراه مورد اعتماد در زمان تزریق

برای کودکان

نوزادان شیرخوار می‌توانند دو دقیقه قبل از تزریق از شیر مادر تغذیه کنند یا شیر دوشیده‌شده بنوشند؛ همچنین محلول‌های ساکارز یا گلوکز برای کاهش درک مغز از درد توصیه می‌شود^{منبع معتبر}
والدین می‌توانند کودک را به‌گونه‌ای در آغوش بگیرند که احساس امنیت کند؛ مثلاً کودک را رو‌به‌رو روی زانو بنشانند یا از تماس پوست‌با‌پوست استفاده کنند
کودک می‌تواند هنگام تزریق به تماشای ویدئو بپردازد، بازی کند، آواز بخواند، الفبا را بگوید یا گفتگو کند
متخصصان از ابزارهایی مانند حباب‌ساز، اسباب‌بازی‌های چرخان، تبلت، یا حتی هدست واقعیت مجازی برای کودکان بزرگ‌تر جهت پرت کردن حواس استفاده می‌کنند

چگونه درد پس از تزریق را کاهش دهیم

ورود سوزن به پوست معمولاً به‌صورت یک سوزش یا نیشگون تیز احساس می‌شود که با خارج شدن سوزن از بین می‌رود. با این حال، برخی افراد دچار درد، التهاب یا تورم در محل تزریق می‌شوند که ممکن است بین ۳ تا ۵ روز یا بیشتر باقی بماند.

این واکنش‌ها به دلیل پاسخ سیستم ایمنی به مواد تزریقی است و نشانه‌ای از فعالیت سیستم دفاعی بدن برای شناسایی و مقابله با ماده تلقی‌شده است. برای کاهش ناراحتی می‌توان اقدامات زیر را انجام داد:

حرکت دادن اندام تزریق‌شده برای افزایش گردش خون در آن ناحیه
مصرف داروهای مسکن بدون نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن برای کاهش درد و التهاب
پرهیز از فعالیت‌های سنگین با اندام مربوطه برای جلوگیری از تحریک ناحیه تزریق
استفاده از کمپرس سرد یا یخ برای کاهش تورم و ناراحتی

نکاتی برای کاهش درد در تزریق‌های خودکار

برخی افراد نیاز دارند به‌طور منظم داروهای تجویزی را به خودشان تزریق کنند. در این حالت، ایجاد عادت‌های صحیح می‌تواند به کاهش درد کمک کند.

اجرای تکنیک‌های زیر برای تزریق‌های خودکار توصیه می‌شود:

ریلکس کردن عضلات با قرارگیری در موقعیت بدنی راحت هنگام نشستن
استفاده از محرک‌های ذهنی مانند تماشای ویدئو یا گفتگو با دیگران
بی‌حس کردن پوست ناحیه تزریق با کمپرس یخ به مدت ۱۵ دقیقه پیش از تزریق
در صورت نگهداری دارو در یخچال، خارج کردن آن ۲۰ تا ۳۰ دقیقه قبل از استفاده برای هم‌دما شدن با محیط
تغییر محل تزریق در دفعات مختلف برای کاهش آسیب به یک ناحیه خاص
ماساژ ملایم ناحیه تزریق پس از اتمام کار برای پخش بهتر دارو و شل شدن عضلات

جمع‌بندی

دریافت تزریق در برخی افراد می‌تواند موجب اضطراب شود که این خود موجب افزایش احساس درد می‌گردد. اضطراب با فعال‌سازی سیستم استرس بدن می‌تواند موجب انقباض عضلات و حساسیت بیشتر نسبت به محرک‌های درد شود.

استفاده از تکنیک‌های پرت‌کننده حواس، تمرکز بر تنفس، و ریلکس کردن عضلات همگی می‌توانند به کاهش اضطراب و درد در حین تزریق کمک کنند. همچنین، پس از تزریق، مراقبت مناسب از ناحیه تزریق با کمپرس سرد، مصرف مسکن و استراحت باعث کاهش التهاب و تسریع روند بهبودی خواهد شد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: