اسپاسم کمر به انقباضات ناگهانی و غیرارادی عضلات گفته میشود که میتواند موجب درد در ناحیه پایین کمر شود. شدت درد ممکن است خفیف یا شدید باشد و علائم میتوانند بین ۲ تا ۴ هفته ادامه داشته باشند، بهویژه اگر فرد دچار فشارهای مکرر عضلانی باشد.12
کمردرد یکی از شایعترین علل مراجعه به اورژانس در ایالات متحده است و تقریباً ۹۰٪ بزرگسالان در طول زندگی خود دستکم یک بار این مشکل را تجربه میکنند. حدود ۸۴٪ از این افراد اسپاسم کمر را نیز گزارش کردهاند که نشاندهنده اهمیت بالینی این وضعیت است.3
درمان اسپاسم کمر
استراحت و ایجاد تغییر در فعالیتهای روزانه از اصول اولیه درمان اسپاسم کمر محسوب میشود. همچنین میتوان از روشهای غیرتهاجمی برای کاهش درد ناشی از فشار و کشیدگی در ناحیه کمر استفاده کرد.3
طب سوزنی
طب سوزنی روشی سنتی در طب چینی است که با قرار دادن سوزنهای بسیار نازک در نقاط خاصی از بدن (مریدینها) باعث بهبود جریان خون و انرژی میشود و فرآیند ترمیم را تسریع میکند. این روش برای درمان طیف وسیعی از بیماریها به کار میرود، اما مدیریت درد یکی از مهمترین دلایل استفاده از آن است.45
کمپرس گرم یا سرد
وقتی فشار بر ستون فقرات کمری وارد میشود، التهاب در عضلات و بافتهای اطراف شکل میگیرد که میتواند منجر به درد و اسپاسم شود. استفاده از کمپرس سرد مانند کیسه یخ میتواند تورم اولیه را کاهش دهد، در حالی که گرمای ناشی از کیسه آب گرم یا پد حرارتی قادر است گیرندههای درد را مسدود کند.6
شلکنندههای عضلانی
درد حاد و کوتاهمدتی که شدید بوده یا کیفیت زندگی فرد را مختل میکند، ممکن است نیازمند مصرف داروهای شلکننده عضلانی مانند باکلوفن یا کاریسوپرودول باشد. این داروها علاوه بر کاهش اسپاسم، خاصیت خوابآور نیز دارند و در مواردی که درد مانع خواب شبانه میشود، مفید واقع میشوند.7
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن میتوانند التهاب را کاهش داده و درد پایین کمر را تسکین دهند. این داروها از رایجترین انتخابها برای درمان دردهای عضلانیـاسکلتی هستند و به دلیل دسترسپذیری گسترده، پرکاربرد محسوب میشوند.38
فیزیوتراپی
تمرینات فیزیوتراپی به تقویت عضلات مرکزی کمک میکنند که نقش مهمی در حمایت از ستون فقرات کمری دارند. یک فیزیوتراپیست میتواند وضعیت لگن، نحوه نشستن، ایستادن و خوابیدن شما را بررسی کرده و توصیههای اصلاحی ارائه دهد.3
- ارزیابی پایداری لگن
- بررسی وضعیت نشستن، ایستادن و خوابیدن و ارائه توصیهها
- ارزیابی ارگونومی محیط کار برای افزایش راحتی و کاهش آسیب
- بررسی بدن و عضلات برای کشف نقاط ضعف
- ارزیابی روش بلند کردن اجسام و آموزش فرم صحیح
- انجام تکنیکهای موبیلیزاسیون مفاصل ستون فقرات برای افزایش دامنه حرکتی
- کشش عضلات ران، لگن و ستون فقرات
تمرینات مککنزی که بر اصلاح وضعیت بدن و تکرار حرکات متمرکز هستند، میتوانند مفید باشند، اما برای همه بیماران مناسب نیستند. این روش بیشتر برای کسانی توصیه میشود که درد آنها ناشی از مشکلات مکانیکی ستون فقرات است.10

Kateryna Onyshchuk / Getty Images
علت اسپاسم کمر چیست؟
علت دقیق بسیاری از اسپاسمهای کمر ناشناخته باقی مانده است. در برخی افراد، این حالت میتواند ناشی از بیماریهایی مانند اسپاستیسیته باشد که در اثر آسیب به اعصاب مغز یا نخاع باعث افزایش سفتی عضلات میشود.11
با این حال، در اغلب موارد اسپاسم کمر نتیجه وارد آمدن نیروی خارجی بر عضلات است. عواملی مانند فشار ناگهانی یا حرکات غیرطبیعی از علل شایع بروز این وضعیت هستند.5
علل شایع اسپاسم کمر شامل موارد زیر است:
- فعالیت بیش از حد
- تجربه استرس
- داشتن وضعیت بدنی نامناسب
- بلند کردن اجسام سنگین
- حرکات ناگهانی
- نشستن طولانیمدت
اسپاسم کمر چه مدت طول میکشد؟
اسپاسم کمر معمولاً حاد یا کوتاهمدت است. هر حمله میتواند چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد و ممکن است طی چند هفته مکرراً تکرار شود.12
بیشتر اسپاسمهای کمر خودبهخود ظرف ۲ تا ۴ هفته برطرف میشوند، اما فشارهای مکرر و استرس میتواند باعث بازگشت آنها شود. بنابراین مدیریت استرس و فعالیتهای فیزیکی نقش پیشگیرانه دارد.12
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اکثر اسپاسمهای کمر جدی نبوده و ناشی از بیماریهای خطرناک نیستند. اما اگر کمردرد بیش از ۶ هفته پس از آسیب ادامه پیدا کند، نیاز به بررسی پزشکی دارد.3
از علل احتمالی کمردرد طولانیمدت میتوان به دیسک کمر و تنگی کانال نخاعی اشاره کرد که بهوسیله تصویربرداریهایی مانند اشعه ایکس یا MRI تشخیص داده میشوند.3
سایر علائم هشداردهنده که نیازمند مراجعه به پزشک هستند:
- دشواری در حرکت یا برخاستن
- کاهش انعطافپذیری مفاصل
- شدیدتر شدن درد
پیشگیری از اسپاسم کمر
روشهای مختلفی برای پیشگیری از اسپاسم کمر در منزل وجود دارد که باید بهطور منظم انجام شوند. این اقدامات نه تنها مانع بروز درد میشوند، بلکه به بهبود سلامت عمومی ستون فقرات نیز کمک میکنند.13
انجام تمرینات تقویتی
تمرینات تقویت عضلات میتواند حمایت بیشتری از ستون فقرات کمری ایجاد کرده و انعطافپذیری عضلات و رباطهای کمر را افزایش دهد. انجام این حرکات به کاهش خطر اسپاسم و بهبود عملکرد حرکتی کمک میکند.14
توصیه میشود افراد دستکم ۱۵۰ دقیقه در هفته به فعالیت بدنی بپردازند. این میزان فعالیت میتواند در قالب ورزشهای هوازی، تمرینات مقاومتی یا حرکات کششی تقسیم شود.15
بلند کردن اصولی اجسام
بلند کردن اجسام سنگین یا استفاده از تکنیک نادرست میتواند منجر به آسیب جدی شود. برای پیشگیری، باید هنگام بلند کردن اجسام کمر صاف نگه داشته شود، زانوها کمی خم باشند و فشار اصلی توسط پاها تحمل شود.15 16
حفظ وزن مناسب
اضافهوزن بهویژه در ناحیه شکم، قفسه سینه، شانهها و پشت گردن میتواند فشار مضاعفی بر ستون فقرات کمری وارد کند و منجر به درد و اسپاسم شود. تحقیقات نشان دادهاند که کاهش وزن در این نواحی میتواند نقش مهمی در کاهش کمردرد داشته باشد.15 17 18
رعایت رژیم غذایی متعادل، ورزش منظم، خواب با کیفیت و مدیریت استرس از مهمترین عوامل در حفظ وزن سالم هستند.19
حفظ وضعیت بدنی صحیح
افرادی که بیشتر روز خود را در حالت نشسته سپری میکنند، بهویژه اگر بیش از دو ساعت پشتسرهم بنشینند یا خمیده باشند، بیشتر در معرض کمردرد هستند. این حالت میتواند موجب محدود شدن فضاهای بین مهرهای و تحت فشار قرار گرفتن اعصاب شود.20 21
برای پیشگیری، بهتر است افراد بین نشستن و ایستادن جابهجا شوند و در زمان نشستن، کمر صاف و شانهها به سمت عقب قرار گیرند. این اصلاحات ساده میتوانند فشار بر ستون فقرات را به میزان زیادی کاهش دهند.15 22
جمعبندی
اسپاسم کمر زمانی رخ میدهد که عضلات در اثر فشار، استرس یا کشیدگی ناگهانی سفت و منقبض شوند. اگرچه برخی موارد میتوانند ناشی از بیماریهای عصبی باشند، اما اغلب علت اصلی به وضعیت نامناسب بدن، فعالیت بیش از حد و استرس برمیگردد.
درمانهایی مانند کمپرس سرد و گرم، داروهای ضدالتهاب و طب سوزنی میتوانند در تسکین اسپاسم مفید باشند. همچنین انجام تمرینات تقویتی و رعایت وضعیت صحیح بدن نقش مهمی در پیشگیری از بروز مجدد این مشکل دارند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Vaughan SA, Torres K, Kaye R. Resume-1: A phase III study of tolperisone in the treatment of painful, acute muscle spasms of the back. Pain Manag. 2021;12(1):25-33. doi:10.2217/pmt-2021-0041
- Bordoni B, Sugumar K, Varacallo M. Muscle cramps. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2024.
- Casiano VE, Sarwan G, Dydyk AM, et al. Back pain. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2024.
- National Center for Complementary and Integrative Medicine. Acupuncture: What you need to know.
- El Sayed M, Callahan AL. Mechanical back strain. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2024.
- Freiwald J, Magni A, Fanlo-Mazas P, et al. A role for superficial heat therapy in the management of non-specific, mild-to-moderate low back pain in current clinical practice: A narrative review. Life. 2021;11(8):780. doi:10.3390/life11080780
- Witenko C, Moorman-Li R, Motycka C, et al. Considerations for the appropriate use of skeletal muscle relaxants for the management of acute low back pain. P T. 39(6):427–435.
- Chou R, Deyo R, Friedly J, et al. Systemic pharmacologic therapies for low back pain: A systematic review for an American College of Physicians clinical practice guideline. Ann Intern Med. 2017;166(7):480–492. doi:10.7326/M16-2458
- Fritz JM, Magel JS, McFadden M, et al. Early physical therapy vs usual care in patients with recent-onset low back pain: A randomized clinical trial. JAMA. 2015;314(14):1459-1467. doi:10.1001/jama.2015.11648
- Mann SJ, Lam JC, Singh P. McKenzie back exercises. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2024.
- National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Spasticity.
- MedlinePlus. Low back pain - acute.
- MedlinePlus. Taking care of your back at home.
- Gordon R, Bloxham S. A systematic review of the effects of exercise and physical activity on non-specific chronic low back pain. Healthcare (Basel). 2016;4(2):22. doi:10.3390/healthcare4020022
- U.S. Department of Health and Human Services. Prevent back pain.
- Fares MY, Fares J, Salhab HA, et al. Low back pain among weightlifting adolescents and young adults. Cureus. 2020;12(7):e9127. doi:10.7759/cureus.9127
- Chou L, Brady SRE, Urquhart DM, et al. The association between obesity and low back pain and disability is affected by mood disorders: A population-based, cross-sectional study of men. Medicine (Baltimore). 2016;95(15):e3367. doi:10.1097/MD.0000000000003367
- American Association of Neurological Surgeons. Low back strain and sprain.
- Centers for Disease Control and Prevention. About healthy weight and growth.
- Hanna F, Daas RN, El-Shareif TJ, et al. The relationship between sedentary behavior, back pain, and psychosocial correlates among university employees. Front Public Health. 2019;7:80. doi:10.3389/fpubh.2019.00080
- Teichtahl AJ, Urquhart DM, Wang Y. et al. Physical inactivity is associated with narrower lumbar intervertebral discs, high fat content of paraspinal muscles and low back pain and disability. Arthritis Res Ther. 2015;17:114. doi: 10.1186/s13075-015-0629-y
- Jung KS, Jung JH, In TS, et al. Effects of prolonged sitting with slumped posture on trunk muscular fatigue in adolescents with and without chronic lower back pain. Medicina (Kaunas), 2020;57(1):3. doi:10.3390/medicina57010003
- https://www.health.com/back-spasms-7370828
