کوآنزیم Q10 و باروری — تأثیر آن بر کیفیت تخمک و سلامت اسپرم

کوآنزیم Q10 (CoQ10) یک آنتی‌اکسیدان طبیعی است که بدن انسان به‌طور خودکار تولید می‌کند و در تولید انرژی برای رشد سلولی و محافظت از سلول‌ها در برابر آسیب نقش دارد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که مصرف مکمل‌های CoQ10 می‌تواند با بهبود کیفیت تخمک و تقویت سلامت اسپرم، در ارتقاء باروری نقش مثبتی ایفا کند.¹²³

بهبود کیفیت تخمک

کوآنزیم Q10 به‌عنوان یک آنتی‌اکسیدان، عملکرد خود را به این شیوه انجام می‌دهد:⁴

محافظت از سلول‌ها، ازجمله سلول‌های تخمک (اُوسیت)، در برابر استرس اکسیداتیو؛ فرآیندی که طی آن، مولکول‌های ناپایدار موسوم به رادیکال‌های آزاد به سلول‌های سالم آسیب وارد می‌کنند.
حمایت از تولید انرژی در میتوکندری‌ها، که بخش‌های انرژی‌ساز سلول هستند و نقش حیاتی در بلوغ تخمک، لقاح و رشد اولیه جنین ایفا می‌کنند.

پژوهش‌ها حاکی از آن است که مصرف مکمل CoQ10 می‌تواند کیفیت تخمک و جنین را در زنانی که تحت درمان‌های ناباروری قرار دارند، بهبود بخشد و این امر به تولید جنین‌های باکیفیت‌تر و افزایش نرخ بارداری منجر شود.³ در بررسی‌های بالینی مشاهده شده است که زنانی که پیش از آغاز لقاح آزمایشگاهی (IVF) CoQ10 مصرف می‌کنند، اغلب به داروهای هورمونی کمتری نیاز دارند، تعداد بیشتری تخمک تولید می‌کنند و درصد بالاتری از جنین‌های باکیفیت دارند.⁵

کوآنزیم Q10 ممکن است به‌ویژه برای زنانی که با چالش‌های خاص باروری مواجه هستند، مفید باشد، ازجمله افرادی که ذخیره تخمدانی پایینی دارند یا مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) هستند. در هر دو گروه یادشده، مصرف CoQ10 با بهبود نتایج درمانی و افزایش احتمال بارداری همراه بوده است.³⁶

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

Eugeniusz Dudzinski / Getty Images

افزایش سلامت اسپرم

مصرف مکمل‌های CoQ10 ممکن است با روش‌های زیر به بهبود باروری مردان کمک کند:⁷

افزایش تعداد اسپرم، بهبود حرکت اسپرم (تحرک)، و ارتقاء کلی کیفیت اسپرم
بهبود کارایی میتوکندری‌ها (که مراکز تولید انرژی در سلول‌های اسپرم هستند)

همچنین این مکمل با کاهش استرس اکسیداتیو در مایع منی، می‌تواند از آسیب به DNA اسپرم جلوگیری کند که یکی از عوامل مهم در کاهش باروری محسوب می‌شود. تحقیقات نشان داده‌اند که CoQ10 قادر است تعداد کل اسپرم‌ها و درصد اسپرم‌های با شکل و ساختار طبیعی را افزایش دهد، که هر دو عامل برای لقاح موفق ضروری هستند.

این مزایا به‌ویژه برای مردانی که به ناباروری ایدیوپاتیک مبتلا هستند، بسیار کمک‌کننده خواهد بود.⁸² همچنین CoQ10 فعالیت آنتی‌اکسیدانی را در مایع منی تقویت می‌کند، که ممکن است به حفاظت از DNA اسپرم و حمایت از رشد سالم‌تر جنین کمک نماید. اگرچه بسیاری از مطالعات بهبود در کیفیت اسپرم را نشان داده‌اند، اما هنوز شواهد کافی برای اثبات تأثیر مستقیم CoQ10 بر افزایش نرخ بارداری یا تولد نوزاد زنده وجود ندارد.⁸

نحوه مصرف CoQ10

مکمل‌های کوآنزیم Q10 در اشکال مختلفی مانند سافت‌ژل‌های روغنی، کپسول‌های پودری، قرص‌های جویدنی، قرص‌های فشرده و شربت‌ها در دسترس هستند. فرمولاسیون مکمل بر میزان جذب آن در بدن تأثیر می‌گذارد، که به آن زیست‌دسترس‌پذیری گفته می‌شود.

برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند که اشکال مایع یا شربتی CoQ10 ممکن است بهتر جذب شوند، اما تمام اشکال این مکمل در صورت مصرف منظم می‌توانند به کیفیت تخمک و اسپرم کمک کنند.⁸⁹ اگر قصد دارید از CoQ10 برای حمایت از باروری استفاده کنید، به نکات زیر توجه داشته باشید:

فرم: CoQ10 در دو فرم اصلی یوبیکینون و یوبیکینول موجود است. یوبیکینول فرم فعال است و آماده مصرف توسط بدن می‌باشد، در حالی‌که یوبیکینون باید در بدن به یوبیکینول تبدیل شود.⁹
دوز: دوز استانداردی برای باروری تعیین نشده است، اما در مطالعات معمولاً ۲۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌گرم در روز استفاده شده است.¹⁰
زمان‌بندی: این مکمل به‌تدریج در بدن انباشته می‌شود، و در مطالعات بالینی افراد برای ۳ تا ۶ ماه قبل از درمان‌های ناباروری آن را مصرف کرده‌اند.¹¹
همراه با غذا: CoQ10 محلول در چربی است و مصرف آن همراه غذاهای چرب، جذب آن را بهبود می‌دهد.¹²

عوارض جانبی و موارد احتیاط

CoQ10 برای اغلب افراد بی‌خطر تلقی می‌شود، اما ممکن است عوارض خفیفی ایجاد کند.¹³ این عوارض شامل موارد زیر هستند:

درد شکمی، خستگی، علائم شبه آنفلوآنزا، سردرد
تحریک‌پذیری، خارش، کاهش اشتها، تهوع
حساسیت به نور، بثورات پوستی، استفراغ

CoQ10 ممکن است با داروهایی مانند رقیق‌کننده‌های خون، داروهای فشار خون و داروهای شیمی‌درمانی تداخل داشته باشد. اگر دارویی مصرف می‌کنید، پیش از افزودن CoQ10 به رژیم‌تان حتماً با پزشک مشورت کنید.¹³

چه زمانی باید به متخصص باروری مراجعه کرد

اگر زیر ۳۵ سال هستید و بیش از یک سال برای بارداری تلاش کرده‌اید—یا اگر بالای ۳۵ سال هستید و بیش از شش ماه بدون نتیجه تلاش کرده‌اید—وقت آن است که با متخصص باروری مشورت کنید. درحالی‌که CoQ10 می‌تواند به سلامت باروری کمک کند، نباید جایگزین بررسی‌های تخصصی و درمان‌های علمی شود.¹⁴

متخصص باروری می‌تواند با انجام آزمایش‌هایی مانند بررسی سطح هورمون‌ها، ذخیره تخمدانی و کیفیت اسپرم، وضعیت باروری شما را ارزیابی کند. همچنین می‌تواند تشخیص دهد که مکمل‌هایی مانند CoQ10 برایتان مفید هستند یا نیاز به روش‌های پیشرفته‌تر دارید.

جمع‌بندی

کوآنزیم Q10 ترکیبی آنتی‌اکسیدانی است که در بدن به میزان کم تولید می‌شود. مکمل‌های آن ممکن است با بهبود کیفیت تخمک و اسپرم، به ارتقای باروری کمک کنند.

اگرچه CoQ10 معمولاً ایمن است، ممکن است عوارضی ایجاد کند یا با داروهای خاصی تداخل داشته باشد، بنابراین قبل از مصرف، حتماً با پزشک مشورت کنید.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: