گوش‌خیزک‌ ها: آیا تهدیدآمیز هستند یا صرفاً بدنام؟

با وجود ظاهر ترسناکی که گوش‌خیزک‌ها دارند، این حشرات هیچ آسیبی برای انسان ندارند. اگرچه گوش‌خیزک‌ها می‌توانند با استفاده از پنس‌های خود گزش کنند، اما این عمل معمولاً باعث سوراخ شدن پوست یا آسیب جدی نمی‌شود. همچنین باید به این نکته اشاره کرد که گوش‌خیزک‌ها برای تخم‌گذاری یا ایجاد آسیب، به داخل گوش افراد نمی‌خزند.

گوش‌خیزک‌ها و پنس‌هایشان ممکن است ظاهری تهدیدآمیز داشته باشند، اما این حشرات خطری برای انسان ایجاد نمی‌کنند. اگرچه ممکن است در صورت تحریک شدن نیش بزنند، اما آن‌ها بسیار بیشتر به گیاهان شما علاقه‌مند هستند تا به خود شما. این حشرات ترجیح می‌دهند در محیط مرطوب و تاریک به دنبال غذا و پناهگاه بگردند، نه اینکه عمداً به انسان حمله کنند.

آیا گوش‌خیزک‌ها واقعاً به داخل گوش می‌خزند؟ (افسانه‌زدایی)

نام انگلیسی گوش‌خیزک (Earwig) از یک افسانه قدیمی اروپایی گرفته شده که ادعا می‌کند این حشرات هنگام خواب به داخل گوش افراد می‌خزند و باعث جنون یا تب می‌شوند. نسخه‌های دیگری از این افسانه نیز می‌گویند که آن‌ها در گوش تخم‌گذاری می‌کنند. واژه “Earwig” از کلمات قدیمی انگلیسی “ēare” به معنای گوش و “wicga” به معنای حشره مشتق شده است [1].

باید تأکید کرد که هیچ مبنای علمی برای این ادعاها وجود ندارد که گوش‌خیزک‌ها عمداً به دنبال گوش انسان برای ایجاد آسیب هستند. اگرچه گاهی اوقات در بخش‌های اورژانس، افرادی با حشرات کوچک در گوش دیده می‌شوند، اما این پدیده منحصر به گوش‌خیزک‌ها نیست و می‌تواند توسط هر حشره کوچکی اتفاق بیفتد [2]. هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد گوش‌خیزک‌ها به طور فعال گوش انسان را برای آسیب جستجو می‌کنند. اگر گوش‌خیزکی در گوش یک فرد پیدا شود، به احتمال زیاد حشره کاملاً تصادفی و بر حسب اتفاق به آنجا سرگردان شده است [2].

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

گوش‌خیزک‌ها: آیا تهدیدآمیز هستند یا صرفاً بدنام؟

منشأ و محل زندگی گوش‌خیزک‌ها کجاست؟

گوش‌خیزک اروپایی که رایج‌ترین نوع این حشره است، حدود سال ۱۹۰۷ از اروپا به آمریکای شمالی آورده شد. این حشرات به سرعت در سراسر ایالات متحده گسترش یافتند و تبدیل به یکی از آفت‌های رایج شدند [1].

گوش‌خیزک‌ها به صورت تجمعی و در تعداد زیاد در فضای باز زندگی می‌کنند. آن‌ها در طول روز می‌توانند در خاک مرطوب یا سایر محیط‌های نم‌دار رشد کنند و به حیات خود ادامه دهند. این حشرات معمولاً در نزدیکی پی ساختمان‌ها، در بسترهای مالچ، توده‌های کمپوست، زباله‌ها و توده‌های چوب یافت می‌شوند، زیرا این مکان‌ها شرایط رطوبت و تاریکی مورد علاقه آن‌ها را فراهم می‌کند [3].

گوش‌خیزک‌ها حشراتی هستند که شب‌فعال هستند و در تاریکی شروع به جستجوی غذا می‌کنند. آن‌ها به سمت نور جذب می‌شوند و در آنجا از حشرات کوچکی مانند عنکبوت‌ها و کنه‌ها، چه مرده و چه زنده، شکار می‌کنند. علاوه بر شکار حشرات، از جلبک‌ها، قارچ‌ها و خزه‌ها نیز تغذیه می‌کنند [1].

گوش‌خیزک‌ها بیشتر در کجا دیده می‌شوند؟

گوش‌خیزک‌ها را می‌توان در تمام مناطق جهان پیدا کرد، اگرچه محیط‌های گرم و مرطوب را ترجیح می‌دهند. در سراسر جهان نزدیک به ۲۰۰۰ گونه از این حشره وجود دارد و آن‌ها به جز قطب شمال و قطب جنوب، در هر نقطه دیگری از کره زمین زندگی می‌کنند [4]. تنوع گونه‌ای بالا نشان‌دهنده توانایی سازگاری آن‌ها با محیط‌های مختلف است.

اگر گوش‌خیزک شما را نیش بزند، چه اتفاقی می‌افتد؟

گوش‌خیزک‌ها با پنس‌های نوک‌تیزی که از انتهای شکمشان بیرون زده است، ممکن است ترسناک به نظر برسند. با این حال، این حشرات تهدید بزرگ‌تری برای گیاهان باغ هستند که به آن‌ها حمله می‌کنند تا برای مردم. آن‌ها عمدتاً به دلیل خوردن بخش‌های نرم و جوان گیاهان شناخته می‌شوند.

گوش‌خیزک‌ها از پنس‌های خود برای کمک به تولید مثل، شکار طعمه و دفاع از خود استفاده می‌کنند [3]. یک گوش‌خیزک ممکن است در صورت تحریک شدن یا احساس خطر، با پنس خود گزش کند. این نیش می‌تواند دردناک باشد، اما هیچ سم یا بیماری‌ای را به بدن منتقل نمی‌کند [3].

گزش گوش‌خیزک معمولاً پوست را سوراخ نمی‌کند. اما اگر پنس به عمق نفوذ کند، ممکن است دو علامت قرمز ناشی از گزش را مشاهده کنید. در موارد بسیار نادر، پنس‌ها می‌توانند پوست شما را شکافته و منجر به خونریزی بسیار کمی شوند [5].

اگر گزش گوش‌خیزک پوست شما را سوراخ کرد، باید آن را مانند یک خراش یا زخم کوچک درمان کنید. از آنجایی که گوش‌خیزک‌ها در خاک زندگی می‌کنند، ممکن است میکروب‌ها از طریق بریدگی وارد زخم شوند. برای مراقبت از زخم، این مراحل کمک‌های اولیه را انجام دهید [6]:

اعمال فشار: برای متوقف کردن هرگونه خونریزی، فشار مستقیم روی زخم وارد کنید.
شستشو: زخم را با آب و صابون بشویید و سپس زیر آب جاری آبکشی کنید تا کاملاً تمیز شود.
پاکسازی: از یک دستمال شستشو استفاده کنید تا هرگونه آلودگی یا کثیفی را از داخل بریدگی پاک کنید.
استفاده از پماد: یک لایه نازک از پماد آنتی‌بیوتیک در اطراف بریدگی بمالید تا میکروب‌ها را از بین ببرد و از عفونت جلوگیری کند.
پانسمان: بریدگی را با گاز یا نوع دیگری از باند بپوشانید تا از ورود آلودگی بیشتر محافظت شود.
مراقبت از علائم عفونت: اگرچه نادر است، اما مراقب نشانه‌های عفونت مانند قرمزی، درد، تورم یا خروج مایع از زخم باشید.
اجازه دهید دلمه زخم به طور طبیعی بیفتد: اگر دلمه‌ای تشکیل شد، آن را نکنید و اجازه دهید زمانی که آماده است، خود به خود جدا شود.

نکاتی برای دور نگه داشتن گوش‌خیزک‌ها از خانه شما

گوش‌خیزک‌ها معمولاً به طور تصادفی یا برای یافتن پناهگاه وارد خانه می‌شوند، به ویژه زمانی که دمای بیرون بیش از حد خشک، گرم یا سرد می‌شود. اگرچه آن‌ها برای انسان مضر نیستند، اما گوش‌خیزک‌های آشفته و تحریک‌شده ممکن است به عنوان یک مکانیسم دفاعی، بوی نامطبوعی آزاد کنند [7].

برای خارج کردن گوش‌خیزک‌ها از خانه خود، می‌توانید از جاروبرقی یا جارو و خاک‌انداز استفاده کنید. از آنجایی که آن‌ها در شب بیشترین فعالیت را دارند، ممکن است نتوانید همه آن‌ها را پیدا کنید.

راهکارهای زیر می‌تواند به مدیریت گوش‌خیزک‌های خانگی و جلوگیری از ورود مجدد آن‌ها کمک کند:

کاهش رطوبت: از یک دستگاه رطوبت‌گیر (دهیدراتور) استفاده کنید و کف زیرزمین را تمیز و خشک نگه دارید. گوش‌خیزک‌ها به دنبال تاریکی و رطوبت هستند و اغلب در زیرزمین‌ها، گاراژها و حمام‌ها ساکن می‌شوند. کاهش رطوبت به دور نگه داشتن آن‌ها کمک می‌کند [3].
مسدود کردن نقاط ورودی: شکاف‌ها را با درزگیر پر کنید و ترک‌های اطراف نمای بیرونی خانه، به ویژه درها، پنجره‌ها و محلی که سایدینگ به پی ساختمان می‌رسد، را ترمیم کنید.
کاهش رطوبت فضای باز: نواحی نزدیک شیرهای آب، دستگاه‌های تهویه مطبوع و دریچه‌ها را خشک نگه دارید. آب خروجی از ناودان‌ها را به مسیری دور از پی ساختمان هدایت کنید [5].
حذف پناهگاه‌ها: توده‌های مالچ و برگ و سایر پوشش‌های گیاهی را حذف کنید. چوب و هیزم را دور از خانه قرار دهید تا یک مرز عاری از مواد آلی ایجاد شود [7].
ایجاد یک مرز خشک: از سنگریزه یا سنگ به عنوان یک مانع در برابر گوش‌خیزک‌ها و سایر آفات استفاده کنید. آن‌ها مناطق مرطوب را ترجیح می‌دهند، بنابراین از مناطق مالچ‌پاشی شده در نزدیکی ورودی‌ها خودداری کنید [8].
بازرسی وسایل قبل از آوردن به داخل: مبلمان باغ، لباس‌های شسته شده، گیاهان و هیزم را برای وجود گوش‌خیزک بررسی کنید. آن‌ها اغلب با پنهان شدن در این وسایل وارد خانه‌ها می‌شوند [9].
نصب تله گوش‌خیزک: از این استراتژی‌ها استفاده کنید:
- تله‌های خانگی: از مقواهای لوله‌شده، روزنامه، لوله‌ها یا تکه‌های گونی استفاده کنید. آن‌ها را در نزدیکی گیاهان آسیب‌دیده در مناطق مالچ‌پاشی شده قرار دهید. گوش‌خیزک‌ها را درون آب صابونی بریزید تا غرق شوند [10].
- تله‌های مایع: ظروف کم‌عمق را با روغن نباتی یا آب صابونی پر کنید و آن‌ها را تا لبه در باغچه خود دفن کنید.
استفاده از حشره‌کش‌ها: اگر گوش‌خیزک‌ها همچنان باقی بمانند، استفاده از حشره‌کش‌ها ممکن است کمک‌کننده باشد. دستورالعمل‌های محصول را با دقت دنبال کنید.
- اسپری و پودرهای داخلی: پودرها و اسپری‌ها را در اطراف قرنیزها، زیر کابینت‌ها و اطراف سایر پناهگاه‌های سطح زمین استفاده کنید.
- تیمار مرزی: تیمارهای محیطی را روی یک منطقه ۱ تا ۲ متری در اطراف ساختمان و مجاور پی ساختمان اعمال کنید. این تیمارها همچنین می‌توانند در اواخر بعدازظهر در فضاهای خزنده، باغچه‌ها، چمن یا مالچ پاشیده شوند تا هنگام ظهور گوش‌خیزک‌ها در شب، آماده مقابله باشند.
- اسپری‌های گیاهی: گیاهان را می‌توان با اسپری‌های آفت‌کش زیر تیمار کرد، به خصوص زمانی که متوجه آسیب ناشی از گوش‌خیزک‌ها شدید:
  - پرمترین (Permethrin)
  - دلتا-مترین (Deltamethrin)
  - استامی‌پرید (Acetamiprid)
  - کارباریل (Carbaryl)

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: