کلاژن یکی از مهمترین پروتئینهای ساختاری بدن است که نقش اساسی در حفظ سلامت پوست، استخوانها، تاندونها، رباطها و غضروفها دارد و در ترمیم زخمها نیز مشارکت میکند. کلاژن مایع با فراهمکردن پپتیدهای کلاژن که شکل تجزیهشده و قابلجذب این پروتئین هستند، امکان استفاده آسانتر بدن از کلاژن را فراهم میکند و میتواند از مسیرهای مختلفی به سلامت عمومی کمک کند.
بهبود سلامت و ظاهر پوست
کلاژن اصلیترین جزء لایه درمیس یا لایه عمقی پوست محسوب میشود و نقش مهمی در استحکام و انعطافپذیری آن دارد. مطالعات مختلف نشان دادهاند که مصرف خوراکی کلاژن میتواند بهطور قابلتوجهی خاصیت کشسانی و سفتی پوست را افزایش دهد.
پپتیدهای کلاژن با افزایش سطح کلاژن در پوست، میتوانند به کاهش عمق چینوچروکها و خطوط ریز کمک کنند. این ترکیبات همچنین تولید اسید هیالورونیک را تحریک میکنند که مولکولی کلیدی برای حفظ رطوبت پوست است و در نتیجه به بهبود آبرسانی و شادابی پوست منجر میشود.
بررسیهای علمی انجامشده در سالهای اخیر نشان میدهد کلاژن مایع در کاهش چینوچروک، افزایش خاصیت ارتجاعی پوست و بهبود میزان رطوبت آن اثر مثبتی دارد و میتواند بخشی از برنامه مراقبت تغذیهای پوست باشد.

حمایت از رشد مو و ناخن
بسیاری از مکملهای کلاژن ادعا میکنند که مصرف آنها باعث تقویت رشد مو و ناخن میشود، هرچند شواهد علمی در این زمینه هنوز محدود است. با این حال، برخی مطالعات بالینی نتایج امیدوارکنندهای را گزارش کردهاند.
در یک کارآزمایی بالینی، کاهش حدود ۲۸ درصدی ریزش مو پس از حدود دو ماه مصرف کلاژن مشاهده شد. مطالعه دیگری نیز نشان داد مصرف کلاژن میتواند سرعت رشد ناخن را افزایش دهد، شکنندگی ناخنها را کاهش دهد و به بهبود ناخنهای ضعیف و شکننده کمک کند.
کمک به سلامت قلب و عروق
کلاژن یکی از اجزای ساختاری اصلی دیواره رگهای خونی است و نقش مهمی در حفظ استحکام و انعطافپذیری آنها دارد. پژوهشهای مختلف نشان میدهند که مکملهای کلاژن میتوانند اثرات مثبتی بر سلامت قلب داشته باشند.
برخی شواهد حاکی از آن است که کلاژن ممکن است از سفتشدن دیواره سرخرگها جلوگیری کرده و با حفظ خاصیت ارتجاعی آنها، خطر تصلب شرایین را کاهش دهد. همچنین مصرف کلاژن میتواند به تنظیم فشار خون و سطح کلسترول کمک کند.
بهبود نسبت کلسترول بد به کلسترول خوب نیز از دیگر اثرات بالقوه کلاژن گزارش شده است که در مجموع میتواند به کاهش خطر بیماریهای قلبیعروقی منجر شود.
تقویت سلامت عضلات
کلاژن جزء مهمی از ساختار عضلات و بافتهای همبند مانند تاندونها و رباطها است. مصرف کلاژن مایع میتواند اثر مثبتی بر سلامت عضلات اسکلتی داشته باشد، بهویژه در افرادی که فعالیت بدنی منظم دارند.
مطالعات نشان دادهاند که کلاژن مایع میتواند به کاهش استرس و التهاب عضلانی کمک کند و باعث بهبود توده و عملکرد عضلات شود. این اثر بهخصوص در افرادی که تمرینات مقاومتی یا ورزشی سنگین انجام میدهند، بیشتر دیده شده است.
در سالمندان که تولید طبیعی کلاژن و توده عضلانی کاهش مییابد، مصرف کلاژن مایع میتواند به پیشگیری از تحلیل عضلانی مرتبط با افزایش سن کمک کرده و کیفیت زندگی را بهبود بخشد.
حمایت از سلامت استخوانها و مفاصل
کلاژن نقش حیاتی در استحکام استخوانها و حفظ سلامت غضروفها ایفا میکند و در بهبود عملکرد مفاصل نیز مؤثر است. شواهد علمی نشان میدهد مصرف کلاژن میتواند درد مفاصل را کاهش داده و تحرک را بهبود بخشد.
برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف کلاژن همراه با فعالیت بدنی میتواند عملکرد مفاصل را در ورزشکاران و سالمندان بهبود دهد و درد را کاهش دهد. همچنین در افراد مبتلا به آرتروز زانو، مصرف کلاژن با افزایش تراکم استخوان و کاهش درد همراه بوده است.
کلاژن میتواند نیاز به مصرف مسکنها و داروهای ضدالتهابی را کاهش دهد و به کاهش عوارض مرتبط با پوکی استخوان کمک کند. در زنان یائسه نیز افزایش تراکم استخوان و کاهش تحلیل استخوانی مرتبط با سن گزارش شده است.
کمک به مدیریت وزن
تحقیقات درباره نقش کلاژن در کاهش وزن هنوز محدود است، اما برخی مطالعات نتایج مثبتی را نشان دادهاند. شواهد موجود حاکی از آن است که مکملهای کلاژن میتوانند به بهبود مدیریت وزن کمک کنند.
در یک مطالعه اخیر، مصرف کلاژن با کاهش وزن بدن، شاخص توده بدنی و توده چربی در افراد دارای اضافهوزن و چاقی همراه بود. شرکتکنندگان همچنین احساس سیری و رضایت بیشتری پس از مصرف مکمل گزارش کردند.
برخی پژوهشها نیز نشان میدهند پپتیدهای کلاژن ممکن است به کاهش چربی بدن در بزرگسالان دارای اضافهوزن کمک کنند، هرچند برای تأیید قطعی این نتایج به مطالعات بیشتری نیاز است.
کلاژن مایع در مقایسه با سایر اشکال کلاژن
کلاژن مایع از نظر عملکرد کلی مشابه سایر اشکال مکمل کلاژن مانند پودر یا کپسول است، اما تفاوت اصلی آن در سهولت مصرف و جذب بالاتر پپتیدهای کلاژن نهفته است. این ویژگی باعث میشود برخی افراد مصرف کلاژن مایع را ترجیح دهند.
مکملهای کلاژن بهصورتهای مختلف و از برندهای گوناگون در بازار موجود هستند و اغلب به شکل نوشیدنی آماده مصرف عرضه میشوند. مقدار و دوز دقیق این مکملها بهطور رسمی تنظیم نمیشود، بنابراین رعایت دستور مصرف درجشده روی برچسب محصول اهمیت زیادی دارد.
به دلیل نظارت محدود بر مکملهای غذایی، ممکن است برخی محصولات ترکیبات درجشده روی برچسب را بهطور کامل نداشته باشند. انتخاب محصولاتی که بهصورت مستقل آزمایش و تأیید شدهاند، میتواند به اطمینان بیشتر از کیفیت کمک کند و در صورت نیاز، مشورت با پزشک، متخصص تغذیه یا داروساز توصیه میشود.
سؤالات متداول درباره کلاژن مایع
آیا کلاژن مایع بهتر از کلاژن پودری است؟
کلاژن مایع و پودری از نظر ترکیب تفاوت اساسی ندارند، اما کلاژن مایع به دلیل آمادهبودن و هضم آسانتر ممکن است برای برخی افراد جذب بهتری داشته باشد.
مصرف کلاژن مایع از چه سنی مفید است؟
کاهش تولید طبیعی کلاژن معمولاً از حدود ۳۰ سالگی آغاز میشود، بنابراین مصرف کلاژن مایع از این سن میتواند برای حفظ سلامت پوست، مفاصل و عضلات مفید باشد.
آیا کلاژن مایع عوارض جانبی دارد؟
در اغلب افراد، مصرف متعادل کلاژن بیخطر است، اما در صورت داشتن بیماری زمینهای یا مصرف داروهای خاص، بهتر است پیش از مصرف با پزشک مشورت شود.
چه مدت پس از مصرف کلاژن میتوان نتایج را مشاهده کرد؟
بسته به هدف مصرف و شرایط بدن، مشاهده نتایج ممکن است از چند هفته تا چند ماه زمان ببرد و مصرف منظم نقش مهمی در اثربخشی دارد.
جمعبندی
کلاژن مایع میتواند فواید متعددی برای پوست، مو، ناخن، عضلات، مفاصل، استخوانها و حتی مدیریت وزن داشته باشد. این مکمل با تأمین پپتیدهای کلاژن قابلجذب، راهی ساده برای حمایت از ساختارهای حیاتی بدن فراهم میکند. انتخاب محصول باکیفیت و مصرف منظم در کنار سبک زندگی سالم، میتواند نقش مؤثری در حفظ سلامت و کیفیت زندگی ایفا کند.
- León-López A, Morales-Peñaloza A, Martínez-Juárez VM, Vargas-Torres A, Zeugolis DI, Aguirre-Álvarez G. Hydrolyzed collagen—sources and applications. Molecules. 2019;24(22):4031. doi:10.3390/molecules24224031
- Al-Atif H. Collagen supplements for aging and wrinkles: a paradigm shift in the fields of dermatology and cosmetics. Dermatology Practical & Conceptual. 2022;12(1):e2022018. doi:10.5826/dpc.1201a18
- De Miranda RB, Weimer P, Rossi RC. Effects of hydrolyzed collagen supplementation on skin aging: a systematic review and meta‐analysis. Int J Dermatology. 2021;60(12):1449-1461. doi:10.1111/ijd.15518
- Trehan A, Anand R, Chaudhary G, Garg H, Verma MK. Efficacy and safety of skin radiance collagen on skin and hair matrix: a placebo-controlled clinical trial in healthy human subjects. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology. 2024;17:581. doi:10.2147/CCID.S438642
- Hexsel D, Zague V, Schunck M, et al. Oral supplementation with specific bioactive collagen peptides improves nail growth and reduces symptoms of brittle nails. J of Cosmetic Dermatology. 2017;16(4):520-526. doi:10.1111/jocd.12393
- Tomosugi N, Yamamoto S, Takeuchi M, et al. Effect of collagen tripeptide on atherosclerosis in healthy humans. Journal of Atherosclerosis and Thrombosis. 2017;24(5):530. doi:10.5551/jat.36293
- Jalili Z, Jalili F, Moradi S, et al. Effects of collagen peptide supplementation on cardiovascular markers: a systematic review and meta-analysis of randomised, placebo-controlled trials. Br J Nutr. 2023;129(5):779-794. doi:10.1017/S0007114522001301
- Inacio PAQ, Gomes YSM, Aguiar AJN de, et al. The effects of collagen peptides as a dietary supplement on muscle damage recovery and fatigue responses: an integrative review. Nutrients. 2024;16(19):3403. doi:10.3390/nu16193403
- Oertzen-Hagemann V, Kirmse M, Eggers B, et al. Effects of 12 weeks of hypertrophy resistance exercise training combined with collagen peptide supplementation on the skeletal muscle proteome in recreationally active men. Nutrients. 2019;11(5):1072. doi:10.3390/nu11051072
- Khatri M, Naughton RJ, Clifford T, Harper LD, Corr L. The effects of collagen peptide supplementation on body composition, collagen synthesis, and recovery from joint injury and exercise: a systematic review. Amino Acids. 2021;53(10):1493. doi:10.1007/s00726-021-03072-x
- Carrillo-Norte JA, Gervasini-Rodríguez G, Santiago-Triviño MÁ, García-López V, Guerrero-Bonmatty R. Oral administration of hydrolyzed collagen alleviates pain and enhances functionality in knee osteoarthritis: Results from a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Contemporary Clinical Trials Communications. 2024;43:101424. doi:10.1016/j.conctc.2024.101424
- Porfírio E, Bernardes Fanaro G. Collagen supplementation as a complementary therapy for the prevention and treatment of osteoporosis and osteoarthritis: a systematic review. Rev Bras Geriatr Gerontol. 2016;19(1). doi:10.1590/1809-9823.2016.14145
- König D, Oesser S, Scharla S, Zdzieblik D, Gollhofer A. Specific collagen peptides improve bone mineral density and bone markers in postmenopausal women—a randomized controlled study. Nutrients. 2018;10(1):97. doi:10.3390/nu10010097
- López-Yoldi M, Riezu-Boj JI, Abete I, et al. Anti-obesity effects of a collagen with low digestibility and high swelling capacity: a human randomized control trial. Nutrients. 2024;16(20):3550. doi:10.3390/nu16203550
- Tak YJ, Kim YJ, Lee JG, et al. Effect of oral ingestion of low-molecular collagen peptides derived from skate (Raja kenojei) skin on body fat in overweight adults: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Marine Drugs. 2019;17(3):157. doi:10.3390/md17030157
- https://www.verywellhealth.com/liquid-collagen-benefits-11843800
