آیا برخی غذاها میتوانند تستوسترون را پایین بیاورند؟
برخی گیاهان، دانهها و نوشیدنیها ممکن است باعث کاهش سطح تستوسترون در بدن شوند، که این امر میتواند بر توده عضلانی، عملکرد جنسی و قدرت کلی بدن تأثیر منفی بگذارد.
تستوسترون یکی از هورمونهای جنسی اصلی بدن است که نقش تعیینکنندهای در حفظ سلامت عمومی، از جمله سلامت قلب، استخوانها و سیستم تولیدمثل ایفا میکند.
تخمین زده میشود که حدود ۱.۲ تا ۱۲.۸ درصد از مردان دچار سطح پایین تستوسترون هستند، که این وضعیت با اصطلاح «هیپوگونادیسم» شناخته میشود.
سطح پایین این هورمون میتواند خطر ابتلا به چندین بیماری مانند چاقی، سندرم متابولیک، دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبیعروقی و پوکی استخوان را افزایش دهد.
در حالی که عوامل متعددی در تنظیم سطح تستوسترون نقش دارند، اما رعایت یک رژیم غذایی سالم میتواند به حفظ تعادل این هورمون کمک کند.
در ادامه، به معرفی ۶ ماده غذایی میپردازیم که شواهد علمی حاکی از تأثیر آنها در کاهش سطح تستوسترون هستند.
1. نعناع
تحقیقات نشان میدهند که گیاه نعناع ممکن است باعث کاهش سطح تستوسترون در بدن شود.
بهویژه، نعناع فلفلی و نعناع معمولی—دو عضو اصلی خانواده نعناعیان—توانایی تأثیر مستقیم بر میزان این هورمون را نشان دادهاند.
در یک مطالعه ۱۲ هفتهای که شامل ۱۵۰ شرکتکننده بود، نوشیدن روزانه دمنوش نعناع باعث کاهش قابل توجه تستوسترون شد، که این کاهش در افرادی با سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) بیشتر بود.
همچنین، مطالعهای بر روی حیوانات نشان داد که تجویز روغن نعناع به مدت ۲۰ روز به موشها باعث کاهش سطح تستوسترون آنها گردید.
با این حال، بیشتر این مطالعات بر روی زنان یا حیوانات انجام شدهاند.
برای بررسی دقیق تأثیر نعناع بر سطح تستوسترون در افراد از همه جنسیتها، به مطالعات انسانی با کیفیت بالا نیاز است.
2. ریشه شیرینبیان
ریشه شیرینبیان بهطور گسترده در تهیه شیرینیها و نوشیدنیها استفاده میشود و یکی از گیاهان دارویی پرکاربرد در طب سنتی بهشمار میرود.
این ماده در درمان بسیاری از بیماریها از سرماخوردگی گرفته تا دردهای مزمن، مورد استفاده قرار گرفته است.
در سالهای اخیر، چندین تحقیق نشان دادهاند که شیرینبیان ممکن است باعث تغییر در سطوح هورمونی شود و در نهایت به کاهش تستوسترون منجر گردد.
در یک مطالعه در سال ۲۰۰۳، مصرف روزانه ۷ گرم ریشه شیرینبیان توسط ۲۵ مرد، باعث کاهش ۲۶ درصدی سطح تستوسترون طی فقط یک هفته شد.
مطالعهای دیگر نیز نشان داد که مصرف ۳.۵ گرم شیرینبیان روزانه، باعث کاهش ۳۲ درصدی تستوسترون در زنان طی یک چرخه قاعدگی شد.
با این حال، مطالعهای حیوانی در سال ۲۰۲۱ نشان داد که عصاره شیرینبیان توانست سطح تستوسترون موشهایی را که با داروی متوترکسات تحت درمان بودند، افزایش دهد.
لازم به ذکر است که تفاوت میان ریشه شیرینبیان و آبنباتهای حاوی شیرینبیان باید مورد توجه قرار گیرد، چراکه بسیاری از این آبنباتها اصلاً حاوی ریشه شیرینبیان نیستند.
بنابراین، برای درک بهتر اثرات واقعی شیرینبیان بر تستوسترون، مطالعات انسانی جدیدتری مورد نیاز است.
3. دانه کتان
دانه کتان منبعی غنی از چربیهای مفید برای قلب، فیبر و ویتامینها و مواد معدنی حیاتی است.
با این حال، برخی مطالعات نشان دادهاند که این دانه ممکن است در برخی جمعیتها باعث کاهش سطح تستوسترون شود.
دانه کتان سرشار از لیگنانها است، که ترکیبات گیاهیای هستند که با تستوسترون پیوند میزنند و باعث دفع آن از بدن میشوند.
علاوه بر آن، این دانه حاوی مقادیر بالایی از اسیدهای چرب امگا-۳ است که خود نیز میتوانند با کاهش تستوسترون مرتبط باشند.
در یک مطالعه در سال ۲۰۰۱، در میان ۲۵ مرد مبتلا به سرطان پروستات، مصرف دانه کتان بههمراه کاهش چربی رژیم غذایی باعث کاهش قابل توجه سطح تستوسترون شد.
همچنین، یک مطالعه موردی بر روی زنی ۳۱ ساله مبتلا به PCOS نشان داد که مصرف روزانه دانه کتان سطح تستوسترون وی را کاهش داد.
اگرچه یافتهها امیدوارکننده هستند، اما تحقیقات بزرگتری برای تأیید این نتایج و تعیین دوز بهینه مصرف مورد نیاز است.
با درنظر گرفتن محتوای تغذیهای مفید دانه کتان، مصرف متعادل آن در رژیم غذایی ممکن است همچنان سودمند باشد.
4. چربیهای ترانس
چربیهای ترانس نوعی چربی ناسالم هستند که از سال ۲۰۱۵ در ایالات متحده ممنوع شدهاند، اما همچنان در برخی محصولات وارداتی یا قدیمی یافت میشوند.
این چربیها با افزایش خطر بیماری قلبی، دیابت نوع ۲ و التهاب مزمن مرتبطاند.
برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف منظم چربیهای ترانس—بهویژه از منابعی چون غذاهای فرآوریشده—میتواند سطح تستوسترون را کاهش دهد.
در یک تحقیق که بر روی ۲۰۹ مرد انجام شد، افرادی که بیشترین میزان چربی ترانس را مصرف کرده بودند، ۱۵ درصد تستوسترون کمتری نسبت به کسانی داشتند که مصرفشان پایینتر بود.
مطالعات حیوانی نیز نشان دادهاند که رژیمهای غذایی سرشار از چربیهای ترانس نهتنها سطح تستوسترون را کاهش میدهند، بلکه ممکن است عملکرد تولیدمثلی را نیز مختل کنند.
با توجه به مضرات فراوان چربی ترانس، حذف کامل آن از رژیم غذایی توصیه میشود.
5. الکل
در حالی که مصرف گهگاهی یک لیوان شراب با وعده غذایی ممکن است مزایایی داشته باشد، مصرف منظم و زیاد الکل میتواند اثرات منفی برجای گذارد.
در مطالعهای کوچک در سال ۲۰۰۴، مصرف روزانه ۳۰ تا ۴۰ گرم الکل به مدت ۳ هفته باعث کاهش ۶.۸ درصدی تستوسترون در مردان شد.
همچنین، مطالعهای در سال ۲۰۱۴ نشان داد که مصرف الکل باعث کاهش کیفیت اسپرم و تغییر در هورمونهای تولیدمثلی مردان جوان دانمارکی شد.
با این حال، شواهد در مورد تأثیر الکل بر تستوسترون کاملاً یکدست نیستند و برخی تحقیقات حتی افزایش سطح تستوسترون را در برخی موارد گزارش کردهاند.
برای رسیدن به نتیجهگیری قاطع، بررسی دقیقتری درباره دوزهای مختلف مصرف الکل و تأثیر آن بر سطوح هورمونی مورد نیاز است.
تا آن زمان، اعتدال در مصرف الکل بهترین رویکرد برای حفظ سلامت عمومی و تعادل هورمونی است.
6. مغزها
مغزها سرشار از مواد مغذی مهمی همچون فیبر، چربیهای مفید برای قلب، اسید فولیک، سلنیوم و منیزیم هستند.
اما برخی تحقیقات نشان میدهند که مصرف برخی از انواع مغزها ممکن است با کاهش تستوسترون مرتبط باشد.
مطالعهای کوچک روی ۳۱ زن مبتلا به PCOS نشان داد که مصرف گردو و بادام باعث افزایش سطح پروتئینی به نام SHBG بهترتیب به میزان ۱۲.۵٪ و ۱۶٪ شد.
از آنجا که SHBG با تستوسترون آزاد در بدن پیوند میزند، افزایش آن میتواند منجر به کاهش تستوسترون فعال شود.
همچنین، مغزها بهطور کلی دارای مقادیر زیادی از اسیدهای چرب چند غیراشباع هستند، که برخی مطالعات قدیمیتر آنها را با کاهش تستوسترون مرتبط دانستهاند.
با این وجود، تا زمانی که تحقیقات بیشتری انجام نشود، مصرف متعادل مغزها به دلیل فواید آنها برای سلامت قلب و غدد توصیه میشود، مگر در موارد حساسیت.
نظرتان درباره سویا چیست؟
باور رایجی وجود دارد که مصرف منظم فرآوردههای سویا مانند ادامامه، توفو و شیر سویا میتواند باعث کاهش سطح تستوسترون شود.
مطالعهای قدیمی روی موشها در سال ۲۰۰۱ نشان داد که فیتواستروژنهای موجود در سویا سطح تستوسترون و وزن پروستات را کاهش میدهند.
با این حال، مطالعات جدیدتر انسانی تأثیر قابل توجهی از مصرف سویا بر سطح تستوسترون نشان ندادهاند.
در نتیجه، باور کاهش تستوسترون ناشی از مصرف سویا احتمالاً بیپایه است، اگرچه تحقیقات بیشتری برای اطمینان کامل لازم است.
سؤالات متداول
چه غذاهایی باعث کاهش تستوسترون میشوند؟
شواهد حاصل از مطالعات انسانی و حیوانی نشان میدهند که برخی غذاها ممکن است سطح تستوسترون را کاهش دهند، از جمله:
* نعناع
* مغزها
* الکل
* چربیهای ترانس
* دانه کتان
* ریشه شیرینبیان
با این حال، برای تأیید بیشتر این نتایج به تحقیقات انسانی گستردهتری نیاز است.
آیا تخممرغ تستوسترون را کاهش میدهد؟
تخممرغ منبعی عالی از چربیهای امگا-۳، پروتئین و ویتامینها است.
زرده تخممرغ همچنین حاوی سلنیوم است، مادهای معدنی با خاصیت آنتیاکسیدانی که ممکن است به افزایش تولید تستوسترون کمک کند.
مروری بر مطالعات آزمایشگاهی حیوانات نشان داده که سلنیوم میتواند سطح تستوسترون را افزایش دهد.
مطالعهای دیگر نیز نشان داد که مصرف پودر سفیده تخممرغ در مردان چاق باعث افزایش تستوسترون شد.
کدام غذاها بیشترین تأثیر را در افزایش تستوسترون دارند؟
برخی غذاها ممکن است بیش از سایرین به افزایش سطح تستوسترون کمک کنند، از جمله:
* ماهیهای چرب
* سبزیجات برگدار تیرهرنگ
* آووکادو
* محصولات حاوی کاکائو
* توتها
* صدفها
جمعبندی
تغییرات در رژیم غذایی میتواند راهی مؤثر برای حفظ سطح مناسب تستوسترون باشد.
اگر نگران کاهش این هورمون هستید، حذف یا کاهش مصرف مواد غذایی کاهشدهنده تستوسترون و جایگزینی آنها با غذاهای سالم و طبیعی میتواند به تعادل هورمونی و ارتقاء سلامت عمومی شما کمک کند.
علاوه بر تغذیه، سبک زندگی سالم شامل خواب کافی، فعالیت بدنی منظم و کاهش استرس نیز نقش مهمی در افزایش طبیعی تستوسترون ایفا میکند.
https://www.healthline.com/nutrition/foods-that-lower-testosterone
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
