مکملهای رشد مو معمولاً حاوی ترکیبی از پروتئین، کلاژن، اسیدهای چرب امگا ۳، روی، بیوتین، آهن و سلنیوم هستند. این ترکیبات از مواد مغذی ضروری برای چرخه طبیعی رشد مو به شمار میروند.
بیشترین تأثیر این مکملها زمانی دیده میشود که ریزش مو ناشی از کمبود تغذیهای باشد. با این حال، ایمنی و اثربخشی بسیاری از مکملهای موجود در بازار هنوز بهطور قطعی مشخص نشده است.
در بسیاری از کشورها مکملها مانند داروهای نسخهای تحت نظارت سختگیرانه نیستند. بنابراین انتخاب محصولی که از نظر کیفی بررسی شده باشد و مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه اهمیت زیادی دارد.
مواد مغذی مهم برای رشد مو
چرخه رشد فولیکول مو به ویتامینها و مواد معدنی وابسته است. در صورت کمبود برخی ریزمغذیها، ریزش مو میتواند ایجاد شود و با جبران آن کمبود تا حدی بهبود یابد.
در ادامه به بررسی شواهد علمی درباره رایجترین مکملهای مورد استفاده برای ریزش مو میپردازیم.

۱. پروتئین
مو عمدتاً از پروتئینی به نام کراتین ساخته شده است. از نظر تئوری، دریافت پروتئین کافی میتواند به حفظ سلامت مو کمک کند، اما شواهد مستقیم درباره تأثیر مکمل پروتئین بر رشد مو محدود است.
بدن بزرگسالان معمولاً به حداقل ۰٫۸ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز نیاز دارد. نوزادان، ورزشکاران، افراد دچار سوءتغذیه یا کسانی که در حال بهبود از بیماری یا جراحی هستند ممکن است به مقدار بیشتری نیاز داشته باشند.
مصرف مستقیم کراتین کمکی به رشد مو نمیکند، زیرا بدن آن را بهصورت کامل جذب نمیکند. برخی مکملها حاوی اسیدهای آمینهای مانند سیستئین هستند که بدن میتواند از آنها برای ساخت کراتین استفاده کند.
۲. کلاژن
کلاژن یکی از محبوبترین مکملها برای سلامت پوست، مو و ناخن است. با این حال شواهد علمی درباره اثربخشی آن در رشد مو هنوز محدود است.
برخی مطالعات کوچک نشان دادهاند مصرف روزانه پپتیدهای کلاژن ممکن است ضخامت مو را افزایش دهد. اما در بسیاری از این محصولات ترکیبات دیگری نیز وجود دارد و نمیتوان اثر دقیق کلاژن را بهتنهایی مشخص کرد.
۳. اسیدهای چرب امگا ۳
سطوح پایین امگا ۳ با مشکلاتی مانند نازکشدن یا کمرنگشدن مو ارتباط داشته است. این اسیدهای چرب نقش مهمی در سلامت پوست سر و کاهش التهاب دارند.
برخی مکملهای ترکیبی حاوی امگا ۳، سایر اسیدهای چرب و آنتیاکسیدانها کاهش ریزش مو را گزارش کردهاند. با این حال مشخص نیست چه میزان از این اثر مربوط به امگا ۳ بهتنهایی است.
۴. روی (زینک)
کمبود روی میتواند نوعی ریزش مو به نام تلوژن افلوویوم ایجاد کند که معمولاً برگشتپذیر است. در برخی مطالعات، مصرف روزانه ۵۰ میلیگرم روی در حدود نیمی از زنان شرکتکننده باعث بهبود ریزش مو شده است.
مقدار توصیهشده روزانه برای مردان ۱۱ میلیگرم و برای زنان ۸ میلیگرم است. دریافت بیشازحد روی ممکن است باعث تهوع، اسهال، کمبود مس و ضعف سیستم ایمنی شود.
۵. بیوتین
Biotin که با نام ویتامین B7 نیز شناخته میشود، بهطور گسترده برای پیشگیری از ریزش مو تبلیغ میشود. با این حال شواهد علمی نشان میدهد فقط در صورت وجود کمبود واقعی بیوتین، مصرف آن میتواند مؤثر باشد.
کمبود بیوتین در افرادی که رژیم غذایی متعادل دارند بسیار نادر است. مصرف بیوتین حتی ممکن است نتایج برخی آزمایشهای خون مربوط به تیروئید و قلب را دچار اختلال کند، بنابراین پیش از مصرف باید با پزشک مشورت شود.
۶. آهن
آهن برای سلولهایی که بهسرعت تقسیم میشوند، مانند فولیکولهای مو، ضروری است. سطوح پایین آهن بهویژه در زنان میتواند با ریزش مو مرتبط باشد.
اگر ریزش مو ناشی از کمخونی فقر آهن باشد، مکمل آهن میتواند کمککننده باشد. اما در صورت طبیعی بودن سطح آهن، مصرف اضافی آن نهتنها مفید نیست بلکه میتواند مضر باشد.
۷. سلنیوم
هم کمبود و هم افزایش بیشازحد سلنیوم میتواند منجر به ریزش مو شود. بنابراین مصرف مکمل سلنیوم تنها در صورت کمبود اثباتشده توصیه میشود.
میزان توصیهشده روزانه برای بزرگسالان ۵۵ میکروگرم است. دریافت بیشازحد این ماده میتواند مسمومیت ایجاد کند که یکی از علائم آن ریزش مو است.
چه عواملی باعث ریزش مو میشوند؟
ریزش مو یا آلوپسی میتواند موقتی یا دائمی باشد. در نوع موقتی، فولیکول مو آسیب ندیده و با اصلاح علت زمینهای رشد مجدد امکانپذیر است.
عوامل شایع شامل کمبود ویتامینها، اختلالات هورمونی، بیماریهای پوستی، استرس، زایمان، اختلالات تیروئید، برخی داروها و درمانهای سرطان هستند. همچنین در بیماری خودایمنی آلوپسی آرهآتا، سیستم ایمنی به فولیکول مو حمله میکند.
چه داروهایی میتوانند باعث ریزش مو شوند؟
برخی داروهای فشار خون، استاتینها، داروهای ضدتشنج، رقیقکنندههای خون و داروهای رفلاکس معده ممکن است در برخی افراد باعث ریزش مو شوند. در این موارد باید با پزشک درباره جایگزینهای احتمالی مشورت کرد.
چه درمانهایی برای ریزش مو وجود دارد؟
Minoxidil یکی از درمانهای تأییدشده برای ریزش مو است که بهصورت موضعی استفاده میشود. این دارو میتواند فاز رشد مو را طولانیتر کند.
Finasteride نیز برای برخی انواع ریزش مو در مردان تجویز میشود و با کاهش اثر هورمونهای مؤثر بر فولیکول مو عمل میکند. علاوه بر این، لیزر کمتوان و کاشت مو نیز از گزینههای درمانی هستند.
پرسشهای متداول
بهترین مکمل برای رشد سریع مو چیست؟
هیچ مکملی بهطور قطعی باعث رشد سریع مو در همه افراد نمیشود. بهترین انتخاب زمانی مشخص میشود که علت ریزش مو بررسی و کمبودهای احتمالی شناسایی شود.
آیا مکملهای رشد مو واقعاً مؤثرند؟
در صورت وجود کمبود تغذیهای، بله میتوانند مؤثر باشند. اما در ریزشهای ژنتیکی یا هورمونی معمولاً نقش محدودی دارند.
چه رژیم غذایی به رشد مو کمک میکند؟
رژیم سرشار از پروتئین باکیفیت، سبزیجات، میوهها، مغزها، ماهیهای چرب و منابع آهن و روی میتواند به سلامت مو کمک کند. تنوع غذایی و تعادل، مهمتر از مصرف یک مکمل خاص است.
- Drake L, Reyes-Hadsall S, Martinez J, Heinrich C, Huang K, Mostaghimi A. Evaluation of the Safety and Effectiveness of Nutritional Supplements for Treating Hair Loss: A Systematic Review. JAMA Dermatol. 2023;159(1):79–86. doi:10.1001/jamadermatol.2022.4867
- Gokce N, Basgoz N, Kenanoglu S, et al. An overview of the genetic aspects of hair loss and its connection with nutrition. J Prev Med Hyg. 2022;63(2 Suppl 3):E228-E238. doi:10.15167/2421-4248/jpmh2022.63.2S3.2765
- Arias EM, Floriach N, Moreno-Arias G, Camps A, Arias S, Trüeb RM. Targeted Nutritional Supplementation for Telogen Effluvium: Multicenter Study on Efficacy of a Hydrolyzed Collagen, Vitamin-, and Mineral-Based Induction and Maintenance Treatment. Int J Trichology. 2022;14(2):49-54. doi:10.4103/ijt.ijt_57_21
- Lonnie M, Hooker E, Brunstrom JM, et al. Protein for life: Review of optimal protein intake, sustainable dietary sources and the effect on appetite in ageing adults. Nutrients. 2018;10(3):360. doi:10.3390/nu10030360
- Trüeb RM. "Let food be thy medicine": Value of nutritional treatment for hair loss. Int J Trichology. 2021;13(6):1-3. doi:10.4103/ijt.ijt_124_20
- Rizer RL, Stephens TJ, Herndon JH, et al. A marine protein-based dietary supplement for subclinical hair thinning/loss: Results of a multisite, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Int J Trichology. 2015;7(4):156-166. doi:10.4103/0974-7753.171573
- Rustad AM, Nickles MA, McKenney JE, et al. Myths and media in oral collagen supplementation for the skin, nails, and hair: A review. J Cosmet Dermatol. 2022;21(2):438-443. doi:10.1111/jocd.14567
- Hwang SB, Park HJ, Lee BH. Hair-growth-promoting effects of the fish collagen peptide in human dermal papilla cells and C57BL/6 mice modulating Wnt/β-catenin and BMP signaling pathways. Int J Mol Sci. 2022;23(19):11904. doi:10.3390/ijms231911904
- Yagoda MD MR, Gans PhD EH. A nutritional supplement formulated with peptides, lipids, collagen and hyaluronic acid optimizes key aspects of physical appearance in nails, hair and skin. Journal of Nutrition & Food Sciences. 2012;s5. doi:10.4172/2155-9600.s5-002
- Guo EL, Katta R. Diet and hair loss: Effects of nutrient deficiency and supplement use. Dermatol Pract Concept. 2017;7(1):1-10. doi:10.5826/dpc.0701a01
- Le Floc'h C, Cheniti A, Connétable S, Piccardi N, Vincenzi C, Tosti A. Effect of a nutritional supplement on hair loss in women. J Cosmet Dermatol. 2015;14(1):76-82. doi:10.1111/jocd.12127
- Kil MS, Kim CW, Kim SS. Analysis of serum zinc and copper concentrations in hair loss. Ann Dermatol. 2013;25(4):405-409. doi:10.5021/ad.2013.25.4.405
- National Institutes of Health. Zinc.
- Mukhopadhyay A, Reynolds HR, Phillips LM, et al. Cluster-randomized trial comparing ambulatory decision support tools to improve heart failure care. J Am Coll Cardiol. 2023;81(14):1303-1316. doi:10.1016/j.jacc.2023.02.005
- Boccaletti V, Zendri E, Giordano G, Gnetti L, De Panfilis G. Familial Uncombable Hair Syndrome: Ultrastructural Hair Study and Response to Biotin. Pediatr Dermatol. 2007;24(3):E14-E16. doi:10.1111/j.1525-1470.2007.00385.x
- National Institutes of Health. Biotin.
- Adelman MJ, Bedford LM, Potts GA. Clinical efficacy of popular oral hair growth supplement ingredients. Int J Dermatol. 2021;60(10):1199-1210. doi:10.1111/ijd.15344
- National Institutes of Health. Iron.
- National Institutes of Health. Selenium.
- Petru E, Petru C, Benedicic Ch. Re: "Selenium as an element in the treatment of ovarian cancer in women receiving chemotherapy". Gynecol Oncol. 2005;96(2):559-560. doi:10.1016/j.ygyno.2004.09.060
- Masumoto K, Nagata K, Higashi M, et al. Clinical features of selenium deficiency in infants receiving long-term nutritional support. Nutrition. 2007;23(11-12):782-787. doi:10.1016/j.nut.2007.08.001
- Peyravian N, Deo S, Daunert S, Jimenez JJ. The Inflammatory Aspect of Male and Female Pattern Hair Loss. J Inflamm Res. 2020;13:879-881. Published 2020 Nov 10. doi:10.2147/JIR.S275785
- Chaikittisilpa S, Rattanasirisin N, Panchaprateep R, et al. Prevalence of female pattern hair loss in postmenopausal women: a cross-sectional study. Menopause. 2022;29(4):415-420. doi:10.1097/GME.0000000000001927
- Nestor MS, Ablon G, Gade A, Han H, Fischer DL. Treatment options for androgenetic alopecia: Efficacy, side effects, compliance, financial considerations, and ethics. J Cosmet Dermatol. 2021;20(12):3759-3781. doi:10.1111/jocd.14537
- https://www.verywellhealth.com/hair-growth-supplements-7970840
