بهبود گردش خون برای حفظ سلامت کلی بدن و جلوگیری از عوارض جدی قلبی عروقی حیاتی است. برخی از میوهها و سبزیجات به دلیل ترکیبات شیمیایی خاص خود میتوانند به عنوان رقیقکنندههای خون طبیعی عمل کنند و جریان خون را بهبود بخشند.¹ این ترکیبات که اغلب شامل سالیسیلاتها هستند، از چسبیدن پلاکتها به یکدیگر و تشکیل لخته خون جلوگیری میکنند.²³ افزودن این مواد غذایی به رژیم روزانه میتواند یک رویکرد حمایتی مؤثر برای حفظ سلامت عروق باشد.
۱. انواع توتها (Berries)
توتها، شامل بلکبری، بلوبری، کرنبری و توتفرنگی، منابع غنی از سالیسیلاتها هستند که برای بدن بسیار مفیدند. این میوهها همچنین دارای خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی قوی میباشند. جلوگیری از التهاب در دیواره رگهای خونی میتواند به طور قابل ملاحظهای جریان خون را بهبود بخشیده و خطر تشکیل لخته خون را کاهش دهد.⁴
یک مطالعه در سال ۲۰۱۶ نشان داد که مصرف منظم انواع توتها میتواند تجمع پلاکتها، که فرآیند تشکیل لخته است، را کم کند.⁵ علاوه بر این، رژیم غذایی غنی از توتها یا آب آنها ممکن است به کاهش سطح فشار خون نیز کمک کند و از سلامت عروق حمایت نماید.⁶
۲. مرکبات (Citrus Fruits)
مرکباتی مانند پرتقال و گریپفروت، علاوه بر سالیسیلاتها، سرشار از آنتیاکسیدانهایی به نام فلاونوئیدها هستند.⁷ فلاونوئیدها با کاهش فشار خون و انعطافپذیرتر کردن شریانها، به بهبود جریان خون کمک میکنند.
گشاد شدن شریانها به واسطه فلاونوئیدها اجازه میدهد که خون با آزادی بیشتری در رگها حرکت کند و در نتیجه خطر انسداد و گرفتگی عروق کاهش مییابد.⁸ مصرف منظم مرکبات یک راهکار آسان برای بهرهمندی از این مزایای عروقی است.
۳. انگور (Grapes)
انگور و عصاره هسته انگور مملو از آنتیاکسیدانهای قوی، از جمله فلاونوئیدها و پلیفنولها هستند. این آنتیاکسیدانها دارای خواص ضدپلاکتی و ضدانعقادی میباشند که به سلامت قلب و عروق کمک میکنند.⁴
یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ نشان داد که مصرف عصاره هسته انگور ممکن است روند لخته شدن خون را کند نماید.⁹ با این حال، تحقیقات بیشتری لازم است تا مشخص شود که آیا افزودن خود انگور به رژیم غذایی، به اندازه عصاره آن، در رقیق شدن خون مؤثر است یا خیر. لازم به ذکر است که عصاره هسته انگور یک مکمل است و ممکن است با داروهایی مانند رقیقکنندههای خون تداخل داشته باشد، بنابراین قبل از شروع مصرف آن، حتماً با پزشک مشورت کنید.
۴. انار (Pomegranates)
انار یک میوه شیرین و آبدار با رنگ قرمز درخشان است که سرشار از پلیفنولها و نیتراتها میباشد. نیتراتها مواد شیمیایی طبیعی هستند که بدن آنها را به نیتریک اکسید تبدیل میکند.
نیتریک اکسید یک گشادکننده عروق (وازودیلاتور) است، به این معنی که رگهای خونی را گشاد میکند و جریان خون را بهبود میبخشد. همچنین، این ترکیب به کاهش سطح فشار خون کمک میکند و از عملکرد قلب حمایت مینماید.¹⁰ مصرف انار یا آب آن میتواند به طور مستقیم بر سلامت عروق تأثیر بگذارد.
۵. سبزیجات برگ سبز (Leafy Greens)
سبزیجاتی مانند کلمپیچ (Kale) و اسفناج نیز سرشار از نیتراتها هستند، که ثابت شده است جریان خون و سلامت قلب را بهبود میبخشند و تجمع پلاکتها را کاهش میدهند.¹¹ تحقیقات نشان میدهد افرادی که رژیم غذایی غنی از سبزیجات دارای نیترات بالا دارند، معمولاً فشار خون پایینتری نسبت به افرادی دارند که سایر سبزیجات را مصرف میکنند.¹²
توجه به این نکته مهم است که نیتراتهای موجود در سبزیجات اثرات مفیدی دارند، برخلاف نیتراتهای اضافه شده به گوشتهای فرآوری شده که با افزایش خطر سرطان مرتبط هستند.¹³ همچنین، سبزیجات برگ سبز حاوی ویتامین K هستند که میتواند با داروی رقیقکننده خون وارفارین (Coumadin) تداخل داشته باشد؛ از این رو، اگر این دارو را مصرف میکنید، پیش از افزایش ناگهانی مصرف سبزیجات برگ سبز، حتماً با پزشک خود صحبت کنید.¹⁴
۶. سیر (Garlic)
سیر، که از خانواده Allium sativum است، یک سبزی پرکاربرد و مفید محسوب میشود.¹⁵ سیر غنی از آنتیاکسیدانهایی است که میتوانند به تقویت جریان خون و سلامت قلب کمک کنند. این سبزی حاوی ترکیبی به نام آلیسین است که دارای خواص ضدپلاکتی میباشد.¹⁶
اگرچه آلیسین اثرات مثبتی بر انعقاد خون دارد، اما تحقیقات بیشتری برای تعیین میزان اثربخشی سیر در جلوگیری از تشکیل لخته خون مورد نیاز است. به هر حال، مصرف سیر به دلیل مزایای فراوان آن برای سلامت عروق توصیه میشود.
۷. پیاز (Onions)
پیاز، مانند سیر، عضوی از خانواده Allium sativum است و سرشار از آنتیاکسیدانها میباشد.¹⁷ پیاز دارای خواص ضدالتهابی قوی است. کاهش التهاب در دیواره رگهای خونی باعث میشود خون راحتتر جریان یابد و به بهبود سلامت عمومی قلب کمک میکند.¹⁸
کاهش التهاب در رگها، که اغلب ناشی از عوامل استرسزا یا رژیم غذایی نامناسب است، میتواند انعطافپذیری عروق را حفظ کرده و از تصلب شرایین پیشگیری کند.
ملاحظات مهم در مورد رقیقکنندههای خون طبیعی
در حال حاضر، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است تا مشخص شود که آیا رقیقکنندههای خون طبیعی تأثیر قابل توجهی بر لخته شدن خون دارند یا خیر. محققان میدانند که تأثیر این مواد طبیعی به مراتب کمتر از داروهایی مانند آسپرین در رقیق کردن خون است.¹⁶
از آنجایی که میوهها و سبزیجات اثرات مشابه داروها را ندارند، مصرف آنها برای اکثر بزرگسالان سالم ایمن است. با این حال، افرادی که داروی وارفارین (Coumadin) مصرف میکنند باید در مصرف رقیقکنندههای خون طبیعی، از جمله میوهها، سبزیجات و مکملها، احتیاط کنند.¹⁹ ترکیب این مواد ممکن است منجر به تداخل و افزایش خطر خونریزی، از جمله خونریزی داخلی، شود.²⁰ همچنین، میوهها و سبزیجات رقیقکننده خون ممکن است با برخی داروهای دیگر مانند داروهای ضدپلاکتی، ضدانعقاد، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) و داروهای ضدآریتمی تداخل داشته باشند.²¹²² در صورت مصرف این داروها، حتماً با پزشک خود در مورد خطرات رژیم غذایی ناشی از رقیقکنندههای خون طبیعی مشورت نمایید.
- Cunningham E. Are there foods that should be avoided if a patient is sensitive to salicylates?. J Am Diet Assoc. 2010;110(6):976. doi:10.1016/j.jada.2010.04.020
- Malakar S. Bioactive food chemicals and gastrointestinal symptoms: a focus of salicylates. J Gastroenterol Hepatol. 2017;32 Suppl 1:73-77. doi:10.1111/jgh.13702
- Kęszycka PK, Lange E, Gajewska D. Effectiveness of personalized low salicylate diet in the management of salicylates hypersensitive patients: Interventional study. Nutrients. 2021;13(3):991. doi:10.3390/nu13030991
- Olas B. Berry phenolic antioxidants - Implications for human health?. Front Pharmacol. 2018;9:78. doi:10.3389/fphar.2018.00078
- Olas B. The multifunctionality of berries toward blood platelets and the role of berry phenolics in cardiovascular disorders. Platelets. 2016. 28(6), 540–549. doi:10.1080/09537104.2016.1235689
- Vendrame S, Del Bo' C, Ciappellano S, Riso P, Klimis-Zacas D. Berry fruit consumption and metabolic syndrome. Antioxidants (Basel). 2016;5(4):34. doi:10.3390/antiox5040034
- Mahmoud AM, Hernández Bautista RJ, Sandhu MA, Hussein OE. Beneficial effects of citrus flavonoids on cardiovascular and metabolic health. Oxid Med Cell Longev. 2019;2019:5484138. doi:10.1155/2019/5484138
- Ström E, Östgren CJ, Nystrom FH, Wijkman MO. Associations between fruit consumption and home blood pressure in a randomly selected sample of the general Swedish population. J Clin Hypertens (Greenwich). 2022;24(6):723-730. doi:10.1111/jch.14491
- Bijak M, Sut A, Kosiorek A, et al. Dual anticoagulant/antiplatelet activity of polyphenolic grape seeds extract. Nutrients. 2019;11(1):93. doi:10.3390/nu11010093
- Kandylis P, Kokkinomagoulos E. Food applications and potential health benefits of pomegranate and its derivatives. Foods. 2020;9(2):122. doi:10.3390/foods9020122
- Lidder S, Webb AJ. Vascular effects of dietary nitrate (as found in green leafy vegetables and beetroot) via the nitrate-nitrite-nitric oxide pathway. Br J Clin Pharmacol. 2013;75(3):677-96. doi:10.1111/j.1365-2125.2012.04420.x
- Gee LC, Ahluwalia A. Dietary nitrate lowers blood pressure: Epidemiological, pre-clinical experimental and clinical trial evidence. Curr Hypertens Rep. 2016;18(2):17. doi:10.1007/s11906-015-0623-4
- Karwowska M, Kononiuk A. Nitrates/Nitrites in Food-Risk for Nitrosative Stress and Benefits. Antioxidants (Basel). 2020;9(3):241. doi:10.3390/antiox9030241
- Agency for Healthcare Research and Quality. Blood Thinner Pills: Your Guide To Using Them Safely.
- National Center for Complementary and Integrative Health. Garlic: Usefulness and safety.
- Shafiekhani M, Faridi P, Kojuri J, Namazi S. Comparison of antiplatelet activity of garlic tablets with cardio-protective dose of aspirin in healthy volunteers: a randomized clinical trial. Avicenna J Phytomed. 2016;6(5):550-557.
- Li Q, Wang Y, Mai Y, et al. Health benefits of the flavonoids from onion: Constituents and their pronounced antioxidant and anti-neuroinflammatory capacities. J Agric Food Chem. 2020;68(3):799-807. doi:10.1021/acs.jafc.9b07418
- Marefati N, Ghorani V, Shakeri F, et al. A review of anti-inflammatory, antioxidant, and immunomodulatory effects of Allium cepa and its main constituents. Pharm Biol. 2021;59(1):287-302. doi:10.1080/13880209.2021.1874028
- MedlinePlus. Taking warfarin.
- U.S. Food and Drug Administration. Mixing medications and dietary supplements can endanger your health.
- MedlinePlus. Bleeding disorders.
- Mar PL, Gopinathannair R, Gengler BE, et al. Drug interactions affecting oral anticoagulant use. Circ: Arrhythmia and Electrophysiology. 2022;15(6). doi:10.1161/CIRCEP.121.007956
- https://www.health.com/blood-thinning-fruits-and-vegetables-11811223
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
