اگر هنگام استفاده از لنز تماسی دچار قرمزی چشم میشوید، این یک علامت هشدار است. قرمزی چشم میتواند نشانه این باشد که صرفاً بیش از حد از لنز استفاده میکنید و نیاز به استراحت دارید، اما میتواند نشاندهنده مسائل جدیتری مانند آلرژی، عدم رعایت بهداشت لنز یا التهاب قرنیه (کراتیت) باشد.
۱. ورم ملتحمه پاپیلاری غولآسا (Giant Papillary Conjunctivitis – GPC)
ورم ملتحمه پاپیلاری غولآسا (GPC) عارضهای است که معمولاً در استفادهکنندگان از لنز تماسی دیده میشود¹. GPC نوعی التهاب است که در اثر وجود یک جسم خارجی در چشم ایجاد میشود. این اتفاق زمانی رخ میدهد که لنزهای تماسی سطح ملتحمه (بافت شفاف پوشاننده سفیدی چشم) را تحریک کنند. تمیز نکردن مناسب یا استفاده بیش از حد لنز نیز میتواند منجر به GPC شود.
درمان بهموقع GPC برای جلوگیری از آسیب به قرنیه و پلک ضروری است. گزینههای درمانی شامل موارد زیر هستند¹:
- توقف کامل استفاده از لنز برای چند هفته.
- محدود کردن زمان استفاده روزانه از لنز.
- استفاده از قطرههای چشمی یا پمادهای تجویز شده برای کاهش تورم و خارش.
- تغییر نوع لنز تماسی مصرفی.
- استفاده از محلولهای لنز فاقد مواد نگهدارنده.
- اجتناب از خوابیدن با لنز.
GPC میتواند باعث خارش و قرمزی چشم شود و حتی باعث حرکت کردن لنز روی چشم گردد.

۲. التهاب حاد قرمزی چشم ناشی از لنز تماسی (CLARE)
CLARE مخفف عبارت “Contact Lens-Induced Acute Red Eye” است. این عارضه در اثر باکتری ایجاد میشود و واکنشی به سمومی است که باکتریهای عادی در چشم تولید میکنند². این سموم که بهطور معمول با پلک زدن از چشم خارج میشوند، میتوانند به سطح لنز تماسی بچسبند و تجمع آنها باعث قرمزی شدید چشم میشود. CLARE بیشتر در افرادی دیده میشود که با لنز به خواب میروند یا چرتهای طولانیمدت میزنند.
درمان ممکن است تنها شامل برداشتن لنز تماسی تا زمان برطرف شدن CLARE باشد. در برخی موارد، قطرههای چشمی آنتیبیوتیک، قطرههای استروئیدی یا ترکیبی از هر دو ممکن است نیاز باشد³.
۳. استفاده از محلول لنز تماسی
اگر از محلول لنز قدیمی استفاده کنید یا آن را مجدداً به کار برید، خطر بازگشت باکتریها به چشم را افزایش میدهید که منجر به تحریک میشود. اگر چشمان شما قرمز است، ممکن است به محلول ضدعفونیکننده لنز تماسی خود آلرژی داشته باشید. آلرژی میتواند در هر زمانی ایجاد شود، حتی اگر سالها از یک برند خاص استفاده کرده باشید.
درمان آلرژی به محلول لنز شامل موارد زیر است⁴:
- استفاده صحیح از محلولهای لنز.
- استفاده از محصولاتی با برچسب “چشمان حساس” یا “فاقد تیمروسال (Thimerosal-Free)”.
- اطمینان از حذف مواد نگهدارنده از لنزها.
- خرید یک جفت لنز تماسی جدید.
- در صورت ادامه مشکل، استفاده از لنزهای یکبار مصرف روزانه.
حتی برخی قطرههای روانکننده یا مرطوبکننده چشم ممکن است حاوی مواد نگهدارندهای باشند که واکنش آلرژیک ایجاد میکنند.
۴. آلرژیهای فصلی
افراد مبتلا به آلرژی ممکن است در استفاده از لنز تماسی دچار مشکل شوند. خارشی مداوم، اشکریزی و مالش چشم ناشی از آلرژی میتواند آزاردهنده باشد، اما وجود لنز تماسی در چشم میتواند علائم آلرژی را تشدید کند. لنزها گرده و ذرات آلرژیزا موجود در هوا را جمعآوری میکنند و این مواد روی سطح لنز میچسبند و آلرژی شما را بدتر میسازند.
درمان ممکن است شامل داروهای ضد آلرژی برای کاهش علائم و در نظر گرفتن لنزهای یکبار مصرف روزانه باشد تا از تجمع ذرات روی لنز جلوگیری شود.
۵. کراتیت (Keratitis)
کراتیت به التهاب یا تحریک قرنیه گفته میشود. استفاده نامناسب از لنز تماسی، مانند استفاده طولانیمدت، تمیز نکردن صحیح یا استفاده هنگام شنا کردن، میتواند منجر به کراتیت شود⁵.
عوارض کراتیت میتواند شامل موارد زیر باشد⁶:
- جای زخم روی قرنیه (Corneal scarring)
- زخمهای باز روی قرنیه، به نام زخم قرنیه
- کاهش موقت یا دائمی بینایی
- نابینایی
عفونت چشمی ناشی از لنز به صورت قرمزی، اشکریزی بیش از حد معمول و/یا ترشح از چشم ظاهر میشود. درمان کراتیت بستگی به عفونی یا غیرعفونی بودن آن دارد و شامل قطرههای چشمی یا داروهای خوراکی (ضدویروسی، ضدقارچی یا آنتیبیوتیک) یا اشک مصنوعی و قطرههای ضدالتهاب است⁵.
۶. زخم قرنیه (Corneal Ulcer)
زخمهای قرنیه زخمهای باز روی سطح چشم هستند که بیشتر در اثر عفونتهای باکتریایی، ویروسی، قارچی یا انگلی ایجاد میشوند⁷. قرمزی چشم اغلب اولین علامت یک زخم قرنیه در حال توسعه است. ممکن است احساس وجود جسم خارجی، افزایش حساسیت به نور، افزایش تولید اشک و درد داشته باشید.
زخمهای قرنیه در حوزه مراقبت از چشم همیشه جدی تلقی میشوند، زیرا در صورت عدم درمان، میتوانند بهسرعت عوارض ایجاد کنند. آنها پتانسیل ایجاد اسکار قرنیه، کاهش دائمی بینایی و در برخی موارد نابینایی را دارند⁸.
زخمهای قرنیه میتوانند به دلیل برنامه زمانی نامناسب استفاده، استفاده بیش از حد یا استفاده طولانیمدت از لنز ایجاد شوند. درمان شامل قطرههای چشمی کورتیکواستروئید برای کاهش التهاب و قطرههای چشمی ضدباکتری، ضدویروس یا ضدقارچ است⁷.
۷. لنزهای نامناسب یا معیوب
بسیار مهم است که پس از تهیه لنزهای تماسی جدید، برای بررسی مجدد به چشمپزشک خود مراجعه کنید تا مطمئن شوید لنزها معیوب نیستند، نسخه درستی دارید و بهدرستی روی چشم قرار گرفتهاند.
- لنزهای خیلی تنگ: میتوانند جریان طبیعی اشک زیر لنز را محدود کرده و مقدار اکسیژنرسانی به قرنیه را کاهش دهند. چشمها ممکن است صبح خوب به نظر برسند، اما در طول روز قرمز شده و درد بگیرند.
- لنزهای خیلی گشاد: لنز گشاد با هر پلک زدن حرکت میکند و میتواند قرمزی ایجاد کرده و احساس وجود جسم خارجی در چشم را به وجود آورد.
خارج کردن لنزها باید علائم را کاهش دهد. از استفاده از لنزهای پاره یا آسیبدیده اجتناب کنید، زیرا ممکن است چشم را خراش دهند و خطر عفونت را افزایش دهند.
۸. سندرم خشکی چشم (Dry Eye Syndrome)
حتی اگر هیچ علامتی از سندرم خشکی چشم ندارید، ممکن است هنگام استفاده از لنز تماسی چشمان شما بسیار خشک شوند. برای استفاده موفق از لنز تماسی، باید لایه اشک نسبتاً سالمی داشته باشید. لنز تماسی میتواند تمام اشک شما را جذب کند و از روان شدن چشم و لنز جلوگیری کند.
علائم خشکی چشم اغلب با گذشت روز افزایش مییابد. چشمان شما ممکن است قرمز و خشک شوند. اگر چشمانتان بسیار خشک باشد، ممکن است نتوانید لنزهای خود را بیش از چند ساعت در یک زمان استفاده کنید⁹.
درمان خشکی چشم شامل استفاده از اشک مصنوعی بدون نسخه و تغییرات سبک زندگی مانند محدود کردن زمان صفحه نمایش، استفاده از دستگاه رطوبتساز، نوشیدن آب کافی و پرهیز از دود، باد و تهویه مطبوع است.
💧 نحوه تسکین قرمزی چشم ناشی از لنز
برای تسکین قرمزی و تحریک چشم ناشی از لنز، میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید¹⁰:
- لنزها را برای چند روز بردارید.
- از اشک مصنوعی بدون نسخه استفاده کنید.
- در صورت آلرژی فصلی، از قطرههای چشمی آنتیهیستامین بدون نسخه استفاده کنید.
- چند بار در روز کمپرس سرد یا پارچه مرطوب و خنک روی چشمان بسته خود قرار دهید.
- از عوامل محرک اجتناب کنید (مانند دود، آلودگی، گرده، گرد و غبار یا کلر).
اگر قرمزی چشم ناشی از یک تحریک جزئی باشد، نباید بیش از یک یا دو روز طول بکشد. عفونتهای جدیتر ممکن است قرمزی و تحریک چشم را برای یک تا دو هفته ایجاد کنند و نیاز به مراجعه فوری به متخصص دارند.
- American Academy of Ophthalmology. Giant papillary conjunctivitis.
- Centers for Disease Control and Prevention. Potential complications from contact lens use: Causes and how it spreads.
- Optometric Management. Clinical: Cornea.
- American Academy of Ophthalmology. Contact lenses: when a solution is the problem.
- Johns Hopkins Medicine. Keratitis.
- Prevent Blindness. Eye diseases and conditions - keratitis.
- Penn Medicine. Corneal ulcer.
- Miller D. Pharmacological treatment for infectious corneal ulcers. Expert Opin Pharmacother. 2013;14(5):543-60. doi:10.1517/14656566.2013.775248
- Markoulli M, Kolanu S. Contact lens wear and dry eyes: challenges and solutions. Clin Optom (Auckl). 2017;9:41-48. doi:10.2147/OPTO.S111130
- American Academy of Ophthalmology. Home remedies for bloodshot eyes.
- https://www.verywellhealth.com/red-eyes-and-contacts-3421657
