اگر برای افزایش قدرت عضلانی در باشگاه از کراتین استفاده میکنید، شاید این سؤال برایتان پیش آمده باشد که آیا این مکمل میتواند باعث اضطراب شود یا حتی به کاهش آن کمک کند. تحقیقات موجود نشان میدهد که کراتین بهطور قطعی بهعنوان عامل مستقیم ایجاد اضطراب ثابت نشده است، اما برای درک کامل اثرات آن بر اضطراب، پژوهشهای بیشتری لازم است.
کراتین مونوهیدرات از نظر اثرات روانی، هم گزارشهایی از ایجاد تغییرات خلقی و اضطراب دارد و هم شواهدی از بهبود عملکرد شناختی و خلق. این دوگانگی باعث شده که دانشمندان همچنان به دنبال نتایج قطعی باشند و مصرفکنندگان نیز بهتر است با آگاهی و مشورت پزشکی اقدام کنند.
آیا کراتین میتواند باعث اضطراب شود؟
ورزشکاران و علاقهمندان به تمرینات بدنی معمولاً از مکمل کراتین برای بهبود عملکرد ورزشی و افزایش قدرت استفاده میکنند[1]. دکتر لین بوفکا، مدیر اجرایی بخش سیاستگذاری و تحقیقات انجمن روانشناسی آمریکا، اشاره میکند که شواهدی وجود دارد که کراتین ممکن است در برخی افراد موجب افزایش اضطراب شود.
با این حال، او تأکید میکند که در حوزه سلامت روان و عملکرد مغز، تحقیقات کافی وجود ندارد و اغلب مطالعات بر اثرات کراتین بر عملکرد ورزشی متمرکز بودهاند. این موضوع نشان میدهد که هنوز شکاف علمی زیادی در شناخت اثرات روانی این مکمل وجود دارد و لازم است مطالعات هدفمندتر در این حوزه انجام شود.

Adobe Stock
آیا کراتین به کاهش اضطراب کمک میکند؟
تاکنون مطالعهای که بهطور مستقیم اثر مکمل کراتین بر اضطراب را بررسی کرده باشد، انجام نشده است. با این حال، برخی پژوهشها اثرات احتمالی آن را بر عملکرد شناختی در افرادی که دچار کمبود خواب هستند، بررسی کردهاند، و از آنجا که اضطراب میتواند باعث اختلال خواب شود، این یافتهها اهمیت پیدا میکند[2].
دکتر لونا سندون، متخصص تغذیه و استاد دانشگاه علوم پزشکی ساوتوسترن تگزاس، میگوید چند مطالعه نشان دادهاند که مکمل کراتین میتواند عملکرد ذهنی افراد کمخواب را بهبود دهد. این یافتهها ممکن است بهطور غیرمستقیم در بهبود علائم مرتبط با اضطراب مفید باشد، هرچند برای نتیجهگیری قطعی، شواهد بیشتری نیاز است.
شواهد علمی در زمینه عملکرد شناختی
یک مرور نظاممند بر ۱۶ مطالعه شامل ۴۹۲ نفر نشان داد که کراتین مونوهیدرات میتواند حافظه، دامنه توجه و سرعت پردازش اطلاعات را بهبود دهد[3]. نویسندگان این مرور تأکید کردهاند که برای تأیید این نتایج، نیاز به کارآزماییهای بالینی بزرگتر وجود دارد.
مرور دیگری بر ۲۳ کارآزمایی کنترلشده تصادفی نشان داد که مکمل کراتین بهویژه در افراد ۶۶ تا ۷۶ ساله، به بهبود نمرات حافظه کمک میکند[4]. برخی پژوهشگران حدس میزنند که سطح کراتین مغزی در بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی پایینتر باشد، که این موضوع میتواند به اختلال در متابولیسم کراتین مرتبط باشد.
کراتین و خلقوخو
بررسیهای علمی حاکی از آن است که کراتین ممکن است اثرات ضدافسردگی و بهبوددهنده خلق داشته باشد. بیشتر کارآزماییهای موجود، هرچند کوچک، نشان دادهاند که کراتین در درمان افسردگی اساسی و اختلال دوقطبی، بهویژه همراه با درمانهای استاندارد، مفید بوده است[5].
از آنجا که افسردگی و اضطراب اغلب همپوشانی دارند و حتی داروهای مشابهی مانند مهارکنندههای بازجذب سروتونین (SSRIs) برای هر دو توصیه میشوند[6]، این یافتهها میتواند برای درمان اضطراب نیز اهمیت داشته باشد. با این حال، برخی مطالعات گذشته به نتایج متناقضی اشاره کردهاند و حتی مواردی از افزایش مانیا یا هیپومانیا با مصرف کراتین گزارش شده است[7].
یافتههای متناقض و هشدارها
کلینیک کلیولند هشدار داده که بیماران دوقطبی ممکن است با مصرف کراتین دچار فاز مانیا شوند[8]. همچنین در مطالعهای کوتاهمدت، مصرف روزانه ۲۵ گرم کراتین به مدت یک هفته باعث افزایش اضطراب و تحریکپذیری در برخی شرکتکنندگان شد.
با وجود این، پژوهشهای گستردهتر اخیر نشان دادهاند که در اکثر افراد سالم، کراتین نهتنها باعث مشکلات روانی نمیشود، بلکه میتواند به بهبود خلق و عملکرد شناختی کمک کند. در یک مطالعه ملی بر ۲۲٬۶۹۲ نفر، مصرف بیشتر کراتین غذایی با شیوع کمتر افسردگی، بهویژه در زنان و افراد ۲۰ تا ۳۰ ساله، همراه بود[9].
دوز مصرف و عوارض جانبی کراتین
بهجز ارتباط احتمالی با اضطراب، خبر خوب این است که مصرف کراتین در بیشتر افراد ایمن تلقی میشود. مدلاینپلاس اعلام کرده که مصرف خوراکی کراتین تا ۲۵ گرم در روز به مدت دو هفته، یا ۴ تا ۵ گرم در روز تا ۱۸ ماه، ایمن است و حتی ممکن است تا ۵ سال با دوز ۱۰ گرم روزانه بیخطر باشد[1].
با این حال، مصرف روزانه کراتین میتواند با عوارض گوارشی و سایر عوارض همراه باشد[8]:
- اسهال یا مدفوع شل
- تهوع
- استفراغ
- سرگیجه
- تعریق بیشازحد
- افزایش وزن ناشی از احتباس آب
کراتین همچنین ممکن است مشکلات کلیوی را در افرادی که پیشتر بیماری کلیوی دارند، تشدید کند. بنابراین، صرفنظر از سن یا وضعیت سلامتی، مشورت با پزشک قبل از مصرف ضروری است.
جمعبندی
متخصصان معتقدند که احتمال وجود ارتباط بین کراتین و اضطراب وجود دارد، اما شواهد علمی موجود محدود است. برخی مرورها نشان دادهاند که کراتین میتواند مکمل حمایتی خوبی در درمان افسردگی باشد که با اضطراب ارتباط نزدیکی دارد.
هرچند برخی مطالعات و پزشکان نسبت به احتمال بروز مانیا در بیماران دوقطبی هشدار دادهاند، بیشتر منابع معتبر مصرف کراتین را در دوزهای توصیهشده بیخطر میدانند. بهترین رویکرد، مشورت با پزشک پیش از شروع مصرف این مکمل است.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Creatine. MedlinePlus. February 1, 2024.
- Anxiety Keeping You Awake? Here’s How to Fix It. University Hospitals. April 24, 2023.
- Xu C et al. The effects of creatine supplementation on cognitive function in adults: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Nutrition. July 12, 2024.
- Prokopidis K et al. Effects of creatine supplementation on memory in healthy individuals: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrition Reviews. August 19, 2022.
- Juneja A et al. Creatine Supplementation in Depression: A Review of Mechanisms, Efficacy, Clinical Outcomes, and Future Directions. Cureus. October 16, 2024.
- Kalin NH. The Critical Relationship Between Anxiety and Depression. American Journal of Psychiatry. May 1, 2020.
- Allen PJ et al. Creatine metabolism and psychiatric disorders: Does creatine supplementation have therapeutic value? Neuroscience and Biobehavioral Reviews. May 1, 2013.
- Creatine. Cleveland Clinic. April 26, 2023.
- Bakian AV et al. Dietary creatine intake and depression risk among U.S. adults. Translational Psychiatry. February 3, 2020.
- https://www.everydayhealth.com/nutrients-supplemements/does-creatine-cause-anxiety/
