آیا دندان درد می‌تواند باعث سردرد شود؟

درد ارجاعی زمانی رخ می‌دهد که فرد در ناحیه‌ای از بدن احساس درد می‌کند، در حالی که منبع اصلی درد در جای دیگری قرار دارد. این پدیده به دلیل شبکه‌های عصبی متصل در بدن ایجاد می‌شود که می‌توانند سیگنال‌های درد را به نواحی مختلف منتقل کنند.

در مورد دندان‌درد، سیگنال‌های درد از طریق عصب سه‌قلو منتقل می‌شوند که مسئول انتقال احساس از دندان‌ها، صورت و سر به مغز است. در این حالت، مغز ممکن است منبع واقعی درد را اشتباه تشخیص دهد و درد دندانی را به‌صورت سردرد درک کند، به‌ویژه در پیشانی، شقیقه‌ها یا پشت چشم‌ها. ¹

تحریک عصبی

در برخی موارد، درد دندان یا صورت به علت اختلال عصبی است نه مشکل مستقیم در دندان. یک نمونه از این حالت، نورالژی عصب سه‌قلو است که زمانی رخ می‌دهد که این عصب تحریک، فشرده یا آسیب‌دیده باشد.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

این بیماری باعث دردهای ناگهانی و شدید می‌شود که اغلب به‌صورت شوک الکتریکی یا تیر کشیدن توصیف می‌شوند. این درد معمولاً در یک سمت صورت، به‌ویژه در فک بالا یا پایین احساس می‌شود و ممکن است شبیه دندان‌درد شدید به‌نظر برسد. ²

مشکلات دندانی زمینه‌ای

عوامل دندانی مانند پوسیدگی، بیماری لثه یا ترک‌خوردگی دندان‌ها می‌توانند منجر به دندان‌درد شوند و اگر درمان نشوند، ممکن است باعث بروز سردرد نیز گردند. برخی افراد ابتدا برای سردردهای مکرر یا درد فک به پزشک مراجعه می‌کنند، در حالی‌که منشأ اصلی مشکل، یک مشکل دندانی پنهان است. ³

پوسیدگی دندان و بیماری لثه اغلب ناشی از تجمع باکتری به دلیل بهداشت دهانی ضعیف است. در صورت عدم درمان، این مشکلات می‌توانند منجر به عفونت یا آبسه شوند و درد را به ناحیه سر و گردن منتقل کنند. ⁴

علائم هشداردهنده عفونت دندان

دندان‌درد شدید
تورم در فک یا صورت
تب
درد هنگام جویدن
حساسیت به گرما یا سرما
بوی بد دهان یا مزه تلخ
وجود برجستگی شبیه جوش روی لثه
غدد لنفاوی متورم در گردن

تورم فک، به‌ویژه اگر با تب یا مشکل در باز کردن دهان همراه باشد، می‌تواند نشانه‌ای از عفونت شدید باشد. در چنین مواردی باید فوراً به پزشک مراجعه شود. ⁴

اختلال مفصل فکی گیجگاهی (TMJ)

مفاصل فکی گیجگاهی (TMJ) استخوان فک پایین را به جمجمه متصل می‌کنند و همراه با عضلات اطراف، به اعمالی مانند جویدن، صحبت کردن، خمیازه کشیدن و بلع کمک می‌نمایند. ⁵

اختلال TMJ زمانی رخ می‌دهد که این مفاصل یا عضلات مجاور عملکرد طبیعی خود را از دست دهند، که ممکن است به علت دندان قروچه، آسیب فک، آرتریت یا ناهماهنگی در ساختار فک ایجاد شود. این اختلالات ممکن است منجر به دندان‌درد و سردردهای مبهمی شوند که با حرکت فک مانند جویدن یا باز کردن دهان تشدید می‌شوند. ⁵

دندان‌قروچه (براکسیسم)

دندان‌قروچه یا براکسیسم زمانی رخ می‌دهد که فرد به‌طور مداوم دندان‌های خود را روی هم می‌فشارد یا می‌ساید، معمولاً در خواب. این فشار مداوم می‌تواند باعث فشار به عضلات و مفاصل فک شده و منجر به درد دندان و سردرد شود.

سردرد ناشی از براکسیسم اغلب به‌صورت درد مبهم و کشیده در اطراف سر یا پشت چشم‌ها احساس می‌شود. همچنین، ساییدگی دندان‌ها می‌تواند باعث حساسیت یا مشکلات فک شود. ⁶

نشانه‌های شایع دندان‌قروچه

دندان یا فک دردناک، به‌ویژه هنگام صبح
صدای تق‌تق یا کلیک در مفصل فک
مشکل در باز یا بسته کردن کامل دهان

در صورت مشاهده این علائم، دندانپزشک می‌تواند علت را تشخیص داده و درمان‌هایی مانند محافظ شبانه مخصوص یا تکنیک‌های کاهش استرس پیشنهاد دهد.

عفونت سینوس‌ها (سینوزیت)

عفونت سینوس (سینوزیت) می‌تواند باعث دردهایی شود که شبیه دندان‌درد هستند، به‌ویژه در دندان‌های عقبی فک بالا که درست زیر سینوس‌های ماگزیلاری در پشت گونه‌ها قرار دارند. ⁷

سینوزیت همچنین می‌تواند موجب سردردهایی با احساس فشار عمیق در صورت یا پیشانی شود که هنگام خم شدن به جلو یا دراز کشیدن شدت می‌یابند. ⁸

علائم شایع سینوزیت

آبریزش بینی
گرفتگی بینی
درد یا فشار صورت
سردرد
ریزش مخاط در گلو (post-nasal drip)
گلودرد
سرفه
بوی بد دهان

اگر همراه با دندان‌درد، علائم سینوسی نیز وجود دارد، ممکن است مشکل مربوط به سینوس‌ها باشد نه دندان‌ها. یک پزشک می‌تواند علت را تشخیص داده و درمان مناسب ارائه دهد.

ترومبوز سینوس کاورنوس

اگرچه نادر است، اما عفونت دندانی درمان‌نشده گاهی می‌تواند به وضعیتی تهدیدکننده زندگی به نام ترومبوز سینوس کاورنوس منجر شود. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که لخته خون در وریدی پشت چشم تشکیل شود که معمولاً به علت عفونت شدید در صورت یا دهان است.

یکی از علائم اصلی این بیماری سردرد ناگهانی و شدید است که اغلب پشت چشم یا در پیشانی احساس می‌شود. این نوع سردرد ممکن است همراه با افتادگی پلک، اختلال در حرکت چشم، بیرون‌زدگی چشم یا حتی کاهش بینایی باشد. ⁹

این وضعیت اورژانسی است و نیاز به درمان فوری پزشکی دارد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم

اگر دچار دندان‌درد یا سردردی جدید یا مداوم شده‌اید، مراجعه به دندانپزشک یا پزشک برای یافتن علت ضروری است. چون درد دندان و سر می‌توانند به یکدیگر مرتبط یا با هم اشتباه گرفته شوند، تشخیص درست گام اول برای درمان مؤثر است.

در صورت داشتن هر یک از علائم زیر، به پزشک مراجعه کنید: ¹⁰

دندان‌درد یا سردردی که بیش از چند روز ادامه دارد
دردی که به‌جای بهبود، بدتر می‌شود
درد یا فشار دندان هنگام گاز زدن
فشار سینوسی بدون گرفتگی بینی
طعم بد یا اسیدی در دهان
لثه‌های متورم یا خونریزی‌دهنده
تورم صورت

در موارد زیر فوراً با اورژانس تماس بگیرید یا به مراکز درمانی مراجعه کنید:

سردرد ناگهانی و شدید که تاکنون مشابه آن را تجربه نکرده‌اید
سردرد همراه با تب بالا، سفتی گردن یا گیجی
درد ناگهانی در گردن یا فک پایین
درد قفسه سینه
تنگی نفس
مشکل در تنفس یا بلع

این علائم می‌توانند نشان‌دهنده یک عفونت شدید یا مشکل عصبی باشند که نیاز به رسیدگی فوری دارد.

چگونه دندان‌درد و سردرد را مدیریت کنیم

اگر دچار هر دو درد دندان و سردرد هستید، ممکن است تشخیص درست نیازمند زمان و مراجعه به چند متخصص مختلف باشد. یافتن علت اصلی، کلید رسیدن به تسکین پایدار است.

در برخی موارد، درمان ساده است و شامل پر کردن دندان، آنتی‌بیوتیک برای سینوزیت یا ساخت نایت‌گارد برای جلوگیری از دندان‌قروچه می‌شود. در موارد پیچیده‌تر، نیاز به مراجعه به متخصصانی مانند نورولوژیست، دندانپزشک یا متخصص گوش و حلق و بینی وجود دارد.

راهکارهای موقت برای کاهش درد:

استفاده از مسکن‌های بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا سایر NSAIDها که اغلب در کاهش درد دندانی مؤثرتر از مخدرها هستند ¹¹
استفاده از کمپرس سرد روی ناحیه دردناک فک یا صورت
استفاده از کمپرس سرد روی پیشانی یا گردن برای تسکین سردردها

همیشه کیسه یخ را در پارچه تمیز بپیچید و بیش از ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در هر بار استفاده نکنید. در صورت مداومت یا تشدید درد، با پزشک مشورت کنید.

جمع‌بندی

دندان‌دردها می‌توانند به دلیل مسیرهای عصبی مشترک، به‌ویژه از طریق عصب سه‌قلو، موجب بروز سردرد شوند. مشکلات شایع شامل پوسیدگی دندان، دندان‌قروچه، اختلال TMJ و عفونت‌های سینوسی هستند.

اگر درد دندانی یا سردرد ادامه‌دار دارید، مراجعه به دندانپزشک یا پزشک برای تشخیص و درمان مؤثر اهمیت دارد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: