آیا قهوه برای آسم مفید است؟ آنچه علم می‌گوید

قهوه به دلیل داشتن کافئین می‌تواند برای مدت کوتاهی عملکرد ریه را بهبود دهد، اما این اثر به معنی درمان آسم نیست. کافئین با شل کردن عضلات صاف راه‌های هوایی، اثر گشادکننده خفیف بر برونش‌ها دارد و ممکن است برای چند ساعت تغییر محدودی در تنفس ایجاد کند.

بنابراین، فرد مبتلا به آسم می‌تواند در حد متعادل قهوه مصرف کند، اما نباید از آن به‌عنوان جایگزین داروهای تجویزشده یا درمان حمله آسم استفاده کند.

قهوه چگونه بر آسم اثر می‌گذارد؟

کافئین و برخی ترکیبات موسوم به متیل‌گزانتین‌ها در قهوه می‌توانند عضلات صاف اطراف راه‌های هوایی را تا حدی شل کنند. به همین دلیل، کافئین خاصیت گشادکنندگی خفیف راه‌های هوایی دارد و ممکن است عملکرد ریه را برای مدت کوتاهی بهبود دهد.

این اثر معمولاً حدود ۲ تا ۴ ساعت باقی می‌ماند و نسبت به داروهای اختصاصی آسم بسیار ضعیف‌تر است. به همین دلیل، ممکن است در برخی آزمایش‌های عملکرد ریه نیز اثر قابل‌اندازه‌گیری داشته باشد و نتیجه آزمایش را بهتر از وضعیت واقعی فرد نشان دهد.

هشدار: هنگام حمله آسم، منتظر اثر قهوه نمانید. حمله آسم به داروی سریع‌الاثر و نجات‌بخش تجویزشده توسط پزشک نیاز دارد و قهوه نمی‌تواند جایگزین آن شود.

آیا قهوه می‌تواند علائم آسم را کاهش دهد؟

برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که کافئین می‌تواند علاوه بر گشادکردن خفیف راه‌های هوایی، خستگی عضلات تنفسی را نیز تا حدی کاهش دهد. همچنین در بعضی مطالعات، مصرف کافئین پیش از فعالیت ورزشی با کاهش برخی علائم آسم همراه بوده است.

بااین‌حال، برای دستیابی به اثر قابل‌توجه بر آسم ممکن است به مقدار بسیار زیادی کافئین نیاز باشد؛ مقداری که می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند. بنابراین افزایش مصرف قهوه برای کنترل آسم راهکار منطقی یا ایمنی نیست.

آیا قهوه فواید دیگری هم دارد؟

قهوه علاوه بر کافئین، حاوی ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و سایر مواد زیست‌فعال است که ممکن است در سلامت عمومی نقش داشته باشند. برخی مطالعات مشاهده‌ای نیز مصرف قهوه را با احتمال کمتر ابتلا به دیابت نوع ۲ و برخی پیامدهای مطلوب کبدی مرتبط دانسته‌اند.

بااین‌حال، این یافته‌ها به معنی آن نیست که قهوه از بروز بیماری‌ها جلوگیری می‌کند یا باید برای درمان آنها مصرف شود. همچنین تفاوت زیادی میان ارتباط آماری در مطالعات مشاهده‌ای و اثبات یک رابطه علت و معلولی وجود دارد.

مصرف زیاد کافئین چه عوارضی دارد؟

برای بیشتر بزرگسالان سالم، مصرف تا حدود ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز معمولاً در محدوده قابل‌قبول قرار دارد، اما حساسیت افراد متفاوت است. مصرف بیشتر می‌تواند احتمال بروز عوارض را افزایش دهد.

عوارض احتمالی مصرف زیاد کافئین عبارت‌اند از:

• بی‌قراری و لرزش
• سردرد
• اضطراب
• سرگیجه
• افزایش یا نامنظم شدن ضربان قلب
• اختلال خواب
• وابستگی به کافئین

در برخی شرایط مانند بارداری، شیردهی، اختلالات خواب، میگرن، اضطراب، رفلاکس معده، زخم گوارشی، ضربان قلب سریع یا نامنظم و فشارخون بالا، میزان مناسب مصرف کافئین باید با توجه به شرایط فردی تعیین شود. همچنین در صورت مصرف داروها یا مکمل‌های خاص، احتمال تداخل باید بررسی شود.

میزان کافئین نوشیدنی‌های مختلف چقدر است؟

مقدار کافئین به نوع محصول، اندازه نوشیدنی و روش تهیه بستگی دارد و حتی دو فنجان قهوه با حجم مشابه ممکن است مقدار کافئین متفاوتی داشته باشند.

غلظت کافئین خون معمولاً حدود یک ساعت پس از مصرف به اوج می‌رسد و اثر آن می‌تواند چند ساعت ادامه داشته باشد. به همین دلیل، مصرف قهوه در ساعات پایانی روز نیز ممکن است در افراد حساس کیفیت خواب را کاهش دهد.

قهوه و آزمایش عملکرد ریه

یکی از نکات مهم برای افراد مبتلا به آسم، تأثیر موقت کافئین بر عملکرد ریه است. اگر قرار است آزمایش عملکرد ریه برای ارزیابی شدت آسم انجام دهید، ممکن است لازم باشد پیش از آزمایش از قهوه و سایر نوشیدنی‌های کافئین‌دار اجتناب کنید.

حتی مقدار نسبتاً کم کافئین می‌تواند عملکرد ریه را موقتاً بهتر نشان دهد و در نتیجه، نتیجه آزمایش دقیقاً بازتاب‌دهنده وضعیت معمول فرد نباشد. معمولاً توصیه می‌شود پیش از چنین آزمایشی دست‌کم ۴ ساعت از مصرف قهوه و سایر نوشیدنی‌های کافئین‌دار خودداری شود، مگر اینکه پزشک یا مرکز انجام آزمایش دستور دیگری داده باشد.

آیا افراد مبتلا به آسم می‌توانند قهوه بنوشند؟

بله، برای بیشتر افراد مبتلا به آسم، مصرف کم تا متوسط قهوه در صورت تحمل فردی مشکلی ایجاد نمی‌کند. اما اثر کوتاه‌مدت کافئین بر راه‌های هوایی نباید با کنترل واقعی بیماری اشتباه گرفته شود.

داروهای کنترل‌کننده آسم و داروهای سریع‌الاثر در زمان حمله، بر اساس برنامه درمانی پزشک استفاده می‌شوند و قهوه جایگزین هیچ‌یک از آنها نیست. اگر برای کنترل علائم مجبور هستید مرتباً به قهوه یا سایر منابع کافئین تکیه کنید، این موضوع می‌تواند نشانه کنترل ناکافی آسم باشد و نیاز به ارزیابی درمانی دارد.

پرسش‌های متداول درباره قهوه و آسم

آیا قهوه می‌تواند حمله آسم را متوقف کند؟

خیر. اگرچه کافئین اثر گشادکنندگی خفیف و موقتی بر راه‌های هوایی دارد، اثر آن برای درمان حمله آسم کافی و قابل‌اعتماد نیست. در حمله آسم باید طبق برنامه درمانی پزشک از داروی نجات‌بخش تجویزشده استفاده شود.

آیا قهوه باعث بهتر شدن تنفس می‌شود؟

کافئین ممکن است در برخی افراد برای مدت کوتاهی عملکرد ریه را اندکی بهبود دهد. این اثر محدود و موقتی است و نباید به معنای بهبود کنترل آسم تلقی شود.

آیا قهوه برای افراد مبتلا به آسم ممنوع است؟

خیر. آسم به‌خودی‌خود به معنی ممنوعیت مصرف قهوه نیست و بیشتر افراد می‌توانند مقدار کم تا متوسط آن را تحمل کنند. میزان مناسب مصرف به حساسیت فرد، مقدار کافئین و شرایط پزشکی همراه بستگی دارد.

آیا قهوه می‌تواند نیاز به داروی آسم را کاهش دهد؟

خیر، شواهدی وجود ندارد که بتوان بر اساس آن قهوه را جایگزین داروهای استاندارد کنترل آسم کرد. اگر علائم آسم به‌خوبی کنترل نمی‌شوند، راهکار مناسب بررسی و اصلاح درمان توسط پزشک است، نه افزایش مصرف کافئین.

جمع‌بندی

قهوه و کافئین می‌توانند اثر گشادکنندگی خفیف و موقتی بر راه‌های هوایی داشته باشند و عملکرد ریه را برای چند ساعت اندکی بهبود دهند. بااین‌حال، این اثر از نظر شدت و قابلیت اطمینان با داروهای استاندارد آسم قابل مقایسه نیست.

برای فرد مبتلا به آسم، مصرف متعادل قهوه در صورت تحمل معمولاً قابل‌قبول است، اما افزایش مصرف برای کنترل علائم توصیه نمی‌شود. مهم‌تر از آن، اگر علائم مکرر، تشدیدشونده یا حملات آسم وجود دارد، باید کنترل بیماری و درمان دارویی ارزیابی شود، نه اینکه به کافئین به‌عنوان درمان اتکا شود.