شما میتوانید پس از رابطه جنسی به عفونت قارچی مبتلا شوید. رابطه جنسی میتواند تعادل باکتریایی واژن یا آلت تناسلی را برهم بزند و باعث رشد بیشازحد قارچ شود، حتی اگر قبلاً علائمی نداشتهاید.
اگر یکی از طرفین پیشتر دچار عفونت قارچی باشد، امکان انتقال قارچ کاندیدا به شریک جنسی از طریق رابطه دهانی و در موارد نادرتری از طریق دخول واژینال وجود دارد. این امر به ویژه زمانی جدیتر است که سیستم ایمنی ضعیف باشد.
آیا رابطه جنسی میتواند باعث ایجاد عفونت قارچی شود؟
رابطه جنسی میتواند با برهم زدن تعادل باکتریها در بدن، منجر به بروز عفونت قارچی شود. تعادل میکروبی، یکی از پایههای سلامت واژن است و تغییر در این تعادل، راه را برای رشد قارچها هموار میکند.
بدن انسان میزبان مجموعهای از باکتریها و قارچهای طبیعی است که تحت عنوان میکروبیوم شناخته میشوند. این میکروارگانیسمها در واژن، آلت، دهان، گلو، رودهها و سطح پوست زندگی میکنند و نقش مهمی در حفظ سلامت ایفا مینمایند1.

Verywell / Dennis Madamba
رابطه جنسی واژینال چگونه به رشد بیشازحد قارچ منجر میشود؟
برهم خوردن تعادل باکتریایی
فعالیتهایی مانند دخول با آلت، انگشت یا اسباببازیهای جنسی میتوانند با وارد کردن باکتری جدید به واژن، موجب کاهش باکتریهای مفید شوند. در نتیجه، قارچهایی مانند کاندیدا میتوانند بیشتر شده و موجب عفونت شوند3.
این برهمخوردگی معمولاً در افرادی که سیستم ایمنی حساستری دارند یا سابقهی عفونت مکرر دارند، شدیدتر است. نبود باکتریهای مفید دفاعی باعث میشود قارچها فرصت بیشتری برای رشد پیدا کنند.
تغییر pH واژن
واژن بهطور طبیعی محیطی اسیدی دارد که برای حفظ تعادل باکتریایی و پیشگیری از عفونت مناسب است. اما مایعات جنسی مانند منی که خاصیت قلیایی دارند، میتوانند بهطور موقت pH واژن را تغییر دهند4.
همچنین برخی روانکنندههای جنسی نیز ممکن است باعث تغییر اسیدیته شوند. این تغییرات ممکن است رشد قارچها را تحریک کنند، بهویژه اگر سایر عوامل خطر نیز وجود داشته باشند.
انتقال قارچ
اگر شریک جنسی مبتلا به عفونت قارچی باشد، در مواردی احتمال انتقال قارچ کاندیدا طی رابطه جنسی وجود دارد. با این حال، عفونت قارچی واژن یک بیماری مقاربتی (STI) محسوب نمیشود3.
نکته مهم این است که تنها در صورت بههمخوردن تعادل باکتریایی، فرد به عفونت مبتلا میشود. وجود قارچ بهتنهایی به معنای بیماری نیست مگر اینکه شرایط رشد آن فراهم شود.
اصطکاک
دخول یا تحریک مداوم واژن، چه با آلت و چه با ابزار جنسی، میتواند باعث اصطکاک و التهاب دیوارهی واژن شود. این التهاب ممکن است سبب تغییر میکروفلور واژن شود و زمینه را برای رشد قارچ فراهم کند5.
هرگونه تحریک مزمن در واژن، حتی اگر باعث درد یا سوزش نباشد، میتواند تعادل طبیعی را مختل کرده و خطر عفونت را بالا ببرد. استفاده از روانکننده مناسب در چنین مواردی توصیه میشود.
آیا رابطه دهانی میتواند باعث عفونت قارچی شود؟
بله، اگر فردی که رابطه دهانی برقرار میکند دارای رشد بیشازحد قارچ در دهان (برفک دهانی) باشد، میتواند کاندیدا را به واژن یا آلت انتقال دهد. این انتقال از طریق بزاق یا تماس مستقیم رخ میدهد.
برعکس نیز ممکن است: اگر فرد دارای عفونت واژن باشد، شریک جنسیاش در حین رابطه دهانی ممکن است دچار برفک دهانی شود. اگرچه این بیماری مقاربتی نیست، اما تعادل میکروبی بدن نقش تعیینکنندهای در پیشگیری دارد.
از کجا بفهمم دچار عفونت شدهام؟
عفونت قارچی ممکن است واژن یا آلت را درگیر کند. عفونت واژن بهعنوان «ولوواژینیت» و عفونت آلت «بالانیت» نامیده میشوند. علائم ممکن است در عرض چند روز تا چند هفته ظاهر شوند، بسته به وضعیت ایمنی فرد.
حتی اگر علائم خفیف یا نامشخص باشند، فرد همچنان میتواند ناقل قارچ باشد. بنابراین تشخیص زودهنگام و درمان مناسب اهمیت زیادی دارد. نشانههای شایع شامل موارد زیر هستند6:
- ترشح سفید و غیرعادی از آلت
- ترشح غلیظ و سفید بدون بو از واژن
- قرمزی و التهاب در ناحیه تناسلی (واژن یا آلت)
- خارش و سوزش شدید واژن
- درد یا سوزش در هنگام رابطه جنسی
- سوزش یا درد هنگام ادرار، که ممکن است با عفونت مثانه یا مجاری ادراری اشتباه گرفته شود
اگر عفونت دهانی باشد، علائم زیر ممکن است مشاهده شود7:
- لکههای سفید یا قرمز در دهان یا گلو
- دشواری در بلع
- از دستدادن حس چشایی
- درد و احساس سوزش در دهان
- احساس پنبهای یا کلفت شدن زبان
- ترکخوردگی در گوشههای لب
عفونت قارچی چقدر رایج است؟
بر اساس دادههای مرکز کنترل و پیشگیری بیماریها (CDC)، حدود ۷۵٪ از زنان حداقل یکبار در طول زندگی خود دچار عفونت قارچی واژن میشوند8. هرچند در مردان کمتر شایع است، اما عفونت آلت نیز غیرعادی نیست.
عفونتهای مکرر ممکن است نشانگر بیماری زمینهای مانند دیابت باشند، بنابراین در این موارد بررسی پزشکی توصیه میشود. داشتن سابقهی عفونت مکرر نشانهای برای مراجعه به پزشک است.
چگونه میتوان از عفونتهای قارچی مرتبط با رابطه جنسی پیشگیری کرد؟
اگر میدانید به عفونت قارچی مبتلا هستید، تا زمان درمان کامل از رابطه جنسی پرهیز کنید یا از روشهای محافظتی مانند کاندوم یا دنتال دم استفاده کنید. این کار انتقال قارچ را کاهش میدهد.
همچنین رعایت راهکارهایی که بهطور کلی خطر عفونت قارچی را کاهش میدهند، در پیشگیری از عفونتهای پس از رابطه جنسی نیز مؤثر هستند. این راهکارها عبارتاند از3:
- استفاده از لباس زیر نخی و آزاد
- پرهیز از دوش واژینال که باکتریهای مفید را حذف میکند
- استفاده نکردن از محصولات معطر در نواحی تناسلی
- کاهش مدت زمان حضور در وان یا جکوزی گرم
- مصرف نکردن آنتیبیوتیک مگر با تجویز پزشک
- تعویض سریع لباس خیس یا عرقکرده
- شستوشو و بهداشت روزانه، بهویژه در صورت داشتن آلت ختنهنشده
عوامل خطر
افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، مانند مبتلایان به HIV، بیشتر در معرض ابتلا به عفونتهای قارچی از جمله برفک هستند8. در این گروه، پیشگیری اهمیت دوچندان دارد.
سایر عوامل خطر برای بروز عفونتهای قارچی عبارتاند از3:
- زن بودن
- داشتن دیابت
- مصرف اخیر آنتیبیوتیکها
- مصرف داروهای استروئیدی
- بارداری
- مصرف هورمونهای استروژنی بالا
عفونتهای مکرر ممکن است نیاز به غربالگری دیابت داشته باشند، بهویژه اگر عوامل خطر دیگر نیز وجود داشته باشند. گاهی درمان ریشهای با کنترل قند خون ممکن است مؤثرتر از درمان موضعی باشد.
آیا میتوانم خودم عفونت را درمان کنم؟
عفونتهای قارچی خفیف، چه در زنان و چه در مردان، معمولاً با داروهای ضدقارچ بدون نسخه قابل درمان هستند. بسته به دارو، ممکن است لازم باشد آن را به مدت ۱ تا ۷ روز استفاده کنید8.
داروهایی مانند کلوتریمازول (Lotrimin)، میکونازول (Monistat) و تیوکونازول (Vagistat-1) از جمله داروهای رایج ضدقارچ هستند. با این حال، اگر علائم شدید یا مکرر باشند، درمان تجویزی لازم است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در موارد زیر باید به پزشک مراجعه کنید9:
- اولینبار است که دچار این علائم شدهاید
- در تشخیص علت علائم مطمئن نیستید
- علائم شدید دارید
- داروهای بدون نسخه مؤثر نیستند
- در کمتر از یک سال، بیش از سه بار دچار عفونت قارچی شدهاید
در چنین مواردی ممکن است داروهای خوراکی مانند فلوکونازول (Diflucan) تجویز شوند. این داروها معمولاً با دوز مشخص باعث از بین رفتن سریعتر عفونت میشوند8.
اثر داروهای ضدقارچ بر روشهای پیشگیری
پمادها و کرمهای ضدقارچ میتوانند مقاومت کاندومهای لاتکس و دیافراگمها را کاهش دهند10. در صورت داشتن رابطه جنسی حین درمان، بهتر است از روشهای پشتیبان پیشگیری از بارداری استفاده کنید.
درک این نکته مهم است که درمان عفونت باید با درنظر گرفتن ایمنی جنسی، رضایت شریک جنسی و سلامت بلندمدت انجام گیرد. اگر به علائم مشکوک شدید، سریعاً اقدام کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Talapko J, Juzbašić M, Matijević T, et al. Candida albicans—the virulence factors and clinical manifestations of infection. J Fungi (Basel). 2021 Feb;7(2):79. doi:10.3390/jof7020079
- Centers for Disease Control and Prevention. Candidiasis basics.
- U.S. Department of Health and Human Services: Office on Women’s Health. Vaginal yeast infections.
- Banner Health. Vaginal pH. What it means and how to keep things balanced down there.
- Dabee S, Passmore JS, Heffron R, et al. The Complex Link between the Female Genital Microbiota, Genital Infections, and Inflammation. Infect Immun. 2021 Apr 16;89(5):e00487-20. doi:10.1128/IAI.00487-20.
- American Urological Association: Urology Care Foundation. Yeast infections.
- University of Rochester Medical Center. Candida infection: Thrush.
- Centers for Disease Control and Prevention. Vulvovaginal candidiasis (VVC).
- Duke University Health System. Should you see a gynecologist for a yeast infection?.
- Centers for Disease Control and Prevention. Vulvovaginal candidiasis (VVC).
- https://www.verywellhealth.com/yeast-infection-after-sex-5206120
