قهوه میتواند بخشی از نیاز روزانه بدن به مایعات را تأمین کند، اما نباید تنها منبع هیدراتاسیون شما باشد. مصرف متعادل آن به ویژه در محدوده توصیهشده، برای بیشتر بزرگسالان بیخطر است. با این حال، مصرف بیشازحد قهوه میتواند منجر به دفع بیشتر آب و خطر کمآبی بدن شود.
آیا میتوان قهوه را جزو آب روزانه حساب کرد؟
یک تا دو فنجان قهوه دمکرده میتواند در محاسبه مایعات روزانه لحاظ شود. متخصصان پیشنهاد میکنند که میزان مصرف کافئین برای بیشتر بزرگسالان حداکثر ۴۰۰ میلیگرم در روز باشد که معادل دو تا سه فنجان ۱۲ اونسی قهوه است. باید توجه داشت که کافئین در بسیاری از خوراکیها و نوشیدنیهای دیگر مانند شکلات، نوشابه، چای، نوشیدنیهای انرژیزا و برخی داروها نیز وجود دارد.
حساسیت فردی به کافئین
حساسیت به کافئین بین افراد بسیار متفاوت است و برخی افراد حتی با مقدار کم آن دچار علائم میشوند. این حساسیت میتواند شامل اثرات ادرارآور قهوه باشد که منجر به کاهش آب بدن میشود. در این شرایط، کاهش مصرف کافئین یا انتخاب قهوه بدون کافئین توصیه میشود.

jabkitticha / Getty Image
آیا قهوه باعث کمآبی بدن میشود؟
قهوه حاوی کافئین است که خاصیت ادرارآور ملایمی دارد و میتواند باعث دفع آب بیشتری از طریق ادرار شود. این اثر معمولاً در مقادیر بالای کافئین یعنی حدود ۵۰۰ میلیگرم (چهار تا پنج فنجان قهوه دمکرده) ظاهر میشود. در مقادیر معمول، قهوه بهتنهایی به احتمال زیاد تعادل مایعات بدن را مختل نمیکند.
عوامل مؤثر بر اثر ادرارآوری
میزان کافئین موجود در قهوه و ویژگیهای متابولیک بدن شما تعیین میکند که آیا قهوه اثر ادرارآور خواهد داشت یا خیر. مطالعات نشان دادهاند که قهوه با غلظت بالا (۶ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن) باعث دفع بیشتر مایعات میشود، اما قهوه با غلظت پایین (۳ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم) چنین اثری ندارد. این یافتهها بر اهمیت اندازهگیری دقیق مصرف کافئین تأکید میکند.
چه زمانی اثر ادرارآوری بیشتر میشود؟
نوشیدن مقادیر زیاد قهوه یا نوشیدنیهای پرکافئین مانند اسپرسو میتواند اثر ادرارآوری را تشدید کند. تحقیقات نشان دادهاند که کافئین بالای ۵۰۰ میلیگرم در روز میتواند تعادل آب بدن را تحت تأثیر قرار دهد، در حالی که مصرف زیر ۴۰۰ میلیگرم معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند. البته، تفاوتهای فردی در تحمل کافئین باید در نظر گرفته شود.
ایجاد تحمل به اثرات قهوه
افراد منظمنوش قهوه ممکن است نسبت به اثرات ادرارآور آن تحمل پیدا کنند، اما این تحمل میتواند تنها طی چهار روز قطع مصرف از بین برود. بنابراین، کسانی که به طور ناگهانی شروع به نوشیدن قهوه میکنند، ممکن است دفع ادرار بیشتری تجربه کنند. این نکته برای برنامهریزی هیدراتاسیون اهمیت دارد.
فواید نوشیدن قهوه
قهوه بخشی از روال صبحگاهی بسیاری از افراد است و علاوه بر لذت طعم و عطر، فواید فیزیکی نیز دارد. کافئین موجود در قهوه میتواند باعث افزایش هوشیاری، تمرکز، و انرژی شود. همچنین، برخی تحقیقات نشان دادهاند که مصرف منظم قهوه میتواند خطر ابتلا به افسردگی، سنگ کیسه صفرا، بیماری قلبی، سکته، دیابت نوع ۲ و پارکینسون را کاهش دهد.
معایب مصرف قهوه
مصرف بیشازحد قهوه یا حساسیت به کافئین میتواند باعث بروز عوارضی مانند اضطراب، تپش قلب، فشار خون بالا، بیخوابی، سردرد، و مشکلات گوارشی شود. این علائم بیشتر ناشی از مصرف زیاد کافئین هستند. برای پیشگیری، مصرف قهوه باید در حد اعتدال باشد یا از قهوه بدون کافئین استفاده شود.
نکات کلیدی برای حفظ هیدراتاسیون
اگرچه قهوه میتواند بخشی از نیاز مایعات بدن را تأمین کند، اما آب همچنان بهترین نوشیدنی برای هیدراتاسیون است. در هوای گرم، هنگام ورزش یا بیماری، باید مصرف آب را افزایش داد و از نوشیدنیهای شیرین بهعنوان جایگزین آب استفاده نکرد. بطری آب قابلحمل و یادآورهای نوشیدن آب میتوانند به حفظ هیدراتاسیون کمک کنند.
بخش علمی تکمیلی: توصیههای تخصصی
برای بهینهسازی هیدراتاسیون، بهتر است نسبت مصرف آب به قهوه حداقل ۳ به ۱ باشد. افرادی که بیماریهای قلبی، فشار خون بالا یا مشکلات کلیوی دارند باید مصرف کافئین را محدودتر کنند. همچنین، ترکیب قهوه با منابع غذایی آبرسان مانند میوههای تازه میتواند بخشی از اثر ادرارآور آن را جبران کند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- U.S. Food and Drug Administration. Spilling the beans: how much caffeine is too much?
- National Health Service. Water, drinks and hydration.
- Reddy VS, Shiva S, Manikantan S, et al. Pharmacology of caffeine and its effects on the human body. European Journal of Medicinal Chemistry Reports. 2024;10:100138. doi:10.1016/j.ejmcr.2024.100138
- Killer SC, Blannin AK, Jeukendrup AE. No evidence of dehydration with moderate daily coffee intake: a counterbalanced cross-over study in a free-living population. PLoS ONE. 2014;9(1):e84154. doi: 10.1371/journal.pone.0084154
- Seal AD, Bardis CN, Gavrieli A, et al. Coffee with high but not low caffeine content augments fluid and electrolyte excretion at rest. Front Nutr. 2017;4:40. doi:10.3389/fnut.2017.00040
- Harvard T.H. Chan School of Public Health. Coffee.
- U.S. Department of Agriculture. Make better beverage choices.
- https://www.verywellhealth.com/does-coffee-count-as-water-11760178
