از داروهای تیروئید تا ضدافسردگیها، قهوه میتواند بر نحوه پردازش برخی داروهای تجویزی یا بدون نسخه در بدن تأثیر بگذارد. قهوه ممکن است بخشی جداییناپذیر از برنامه روزانه شما باشد، بهگونهای که نوشیدن یک فنجان قهوه صبحگاهی برایتان مانند مسواک زدن عادی شده است. با این حال، هنگام مصرف داروهای بدون نسخه یا تجویزی، توجه دقیق به این موضوع ضروری است. باید بررسی کنید که این داروها چگونه ممکن است با عادت روزانه مصرف قهوه شما تداخل داشته باشند.
بیشتر تداخلات قهوه با داروها به دلیل وجود کافئین رخ میدهد، ترکیبی که اثرات محرک و انرژیزای قهوه را ایجاد میکند. کافئین بهسرعت و تقریباً بهطور کامل در دستگاه گوارش جذب میشود. اوج غلظت آن در خون معمولاً ۱۵ دقیقه تا دو ساعت پس از مصرف مشاهده میشود. بنابراین، مصرف همزمان قهوه و داروها میتواند بهسرعت باعث تداخل شود. علاوه بر این، قهوه حاوی ترکیبات دیگری مانند پلیفنولها است که میتوانند بر متابولیسم برخی داروها در بدن اثر بگذارند.
دستهبندی داروهایی که با قهوه ناسازگارند
۱. داروهای ضدافسردگی
کافئین میتواند با برخی داروهای ضدافسردگی تداخل ایجاد کند. این تداخل بهویژه برای داروهایی که در کبد توسط آنزیم CYP1A2 متابولیزه میشوند، مانند فلووکسامین (یک مهارکننده انتخابی بازجذب سروتونین یا SSRI) و دولوکستین (یک مهارکننده بازجذب سروتونین-نوراپینفرین) صدق میکند (1). این آنزیم که در تجزیه کافئین نیز نقش دارد، مسیر متابولیکی مشترکی با این داروها دارد و میتواند متابولیسم کافئین یا دارو را تغییر دهد (2).
کافئین همچنین ممکن است متابولیسم برخی دیگر از SSRIها مانند فلوکستین و اسیتالوپرام را کند کند. این کاهش سرعت گاهی اثرات دارو را تشدید کرده و عوارض جانبی مانند بیقراری، تغییر اشتها یا ناراحتی معده را افزایش میدهد (3). علاوه بر این، ترکیب مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز (MAOI) مانند ترانیلسیپرومین و فنلزین با کافئین زیاد میتواند خطر فشار خون بالا را افزایش دهد (3). کافئین در افرادی که MAOI مصرف میکنند، ممکن است اثرات شدیدی مانند لرزش، تپش قلب، اضطراب یا اختلال خواب ایجاد کند (4). توصیه میشود برای کاهش خطر تداخل، قهوه و داروهای ضدافسردگی را با فاصله حداقل یک تا دو ساعت مصرف کنید.
۲. داروهای سرماخوردگی و آلرژی
اثر محرک کافئین با بسیاری از داروهای سرماخوردگی و آلرژی سازگاری ندارد. بسیاری از این داروها، بهویژه آنهایی که حاوی ضداحتقانها مانند سودوافدرین هستند، بهخودیخود ضربان قلب یا فشار خون را افزایش میدهند. افزودن کافئین میتواند این اثرات را تشدید کرده و منجر به تپش قلب یا اضطراب شود. چه از داروهای بدون نسخه استفاده کنید و چه از داروهای تجویزی، مشورت با پزشک درباره عوارض جانبی احتمالی ترکیب این داروها با قهوه ضروری است.
۳. داروهای تیروئید
پلیفنولهای موجود در قهوه میتوانند به مولکولهایی در روده متصل شوند و جذب لووتیروکسین، داروی درمان کمکاری تیروئید، را مختل کنند (5). کمکاری تیروئید حالتی است که غده تیروئید هورمونهای کافی تولید نمیکند. مطالعات نشان میدهند افرادی که هنگام مصرف لووتیروکسین قهوه نمینوشند، کنترل بهتری بر سطح هورمون تیروئید خود دارند (6). توصیه میشود لووتیروکسین با معده خالی و فقط با آب مصرف شود و حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بعد قهوه نوشیده شود. این تغییر ساده در زمانبندی میتواند تأثیر بزرگی بر مدیریت بیماری تیروئید داشته باشد.
۴. داروهای دیابت
کارشناسان هنگام ترکیب قهوه با داروهای دیابت احتیاط توصیه میکنند، زیرا کافئین ممکن است اثر معکوسی نسبت به داروهایی مانند گلیمپراید، گلیبنکلامید، انسولین، پیوگلیتازون و روزیگلیتازون داشته باشد (7). کافئین با تحریک ترشح هورمونهای استرس مانند کورتیزول، میتواند در برخی افراد قند خون را افزایش دهد، که با هدف کاهش قند خون این داروها در تضاد است. این اثر بهدلیل تفاوت در حساسیت افراد به کافئین متغیر است. تداخل قهوه با داروهای دیابت به کافئین، پلیفنولها و نوع داروی دیابت بستگی دارد. اگر دیابت دارید، پس از مصرف قهوه، قند خون خود را بهدقت پایش کنید. در صورت مشاهده نوسانات غیرمنتظره، با تیم مراقبتهای بهداشتی خود برای تنظیم زمانبندی یا مقدار مصرف قهوه مشورت کنید (8).
۵. داروهای فشار خون
کافئین میتواند بهطور موقت فشار خون را افزایش دهد و اثربخشی داروهای کاهنده فشار خون را تضعیف کند. این اثر در یک تا سه ساعت پس از مصرف کافئین شدیدتر است. کافئین در افراد حساس میتواند فشار خون سیستولیک را ۵ تا ۸ میلیمتر جیوه و فشار خون دیاستولیک را ۴ تا ۶ میلیمتر جیوه افزایش دهد. با مصرف منظم قهوه، بدن ممکن است به کافئین عادت کند و این اثر کاهش یابد، اما این در افراد جوانتر یا با مصرف کوتاهمدت محسوستر است (9). اگر داروی فشار خون مصرف میکنید، پزشک ممکن است توصیه کند کافئین را محدود یا حذف کنید. گرچه کافئین اثر دارو را کاملاً خنثی نمیکند، میتواند کنترل فشار خون را دشوارتر کند.
۶. داروهای پوکی استخوان (استئوپروز)
کافئین میتواند جذب بیسفسفوناتهای خوراکی مانند آلندرونات، ریزدرونات و ایباندرونات، که خط اول درمان پوکی استخوان هستند، را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد. این کاهش جذب، زیستفراهمی (میزان داروی در دسترس بدن) را کم میکند. توصیه میشود بیسفسفوناتها با آب ساده و حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از مصرف قهوه، غذا یا مکملها مصرف شوند تا جذب و اثربخشی آنها به حداکثر برسد. فرمولاسیون با رهش تأخیری ریزدرونات، که برای مصرف پس از صبحانه طراحی شده، کمترین تأثیر را از این تداخل میپذیرد.
۷. ملاتونین
تداخل کافئین با ملاتونین، مکمل هورمونی که خواب را تنظیم میکند، ساده است. کافئین بهعنوان محرک، اثرات خوابآور ملاتونین را خنثی کرده و تولید آن را به تأخیر میاندازد. توصیه میشود از مصرف قهوه و سایر نوشیدنیهای کافئیندار همزمان با ملاتونین خودداری کنید (10). اگر برای بهبود خواب ملاتونین مصرف میکنید، بهتر است از اواسط بعدازظهر قهوه ننوشید، زیرا میتواند اثربخشی ملاتونین را کاهش دهد.
۸. داروهای آلزایمر
کافئین ممکن است از باز شدن کامل سد خونی-مغزی، لایهای محافظ که از ورود مواد خاص به مغز جلوگیری میکند، ممانعت کند. این امر مانع عبور داروهای درمان آلزایمر مانند دونپزیل و ممانتین میشود (11). وقتی قهوه با مهارکنندههای کولیناستراز مانند دونپزیل مصرف شود، ممکن است میزان داروی رسیده به مغز کاهش یابد، زیرا کافئین با مکانیسم آن رقابت میکند. قهوه میتواند سد خونی-مغزی را منقبض کند و اثرگذاری داروهای مغزی را کاهش دهد (12).
۹. داروهای آسم
داروهای آسم عضلات مجاری تنفسی را شل میکنند تا تنفس آسانتر شود. مصرف قهوه میتواند عوارض جانبی این داروها، مانند تهوع، سردرد، تحریکپذیری و بیقراری را تشدید کند (13). این اثر بهویژه برای تئوفیلین، که از نظر شیمیایی به کافئین شبیه است، صدق میکند. مصرف همزمان آنها میتواند عوارضی مانند لرزش، ضربان قلب سریع یا تهوع را تشدید کند. حتی با اسپریهای تنفسی مانند آلبوترول، کافئین ممکن است تحریکپذیری را افزایش دهد.
۱۰. داروهای رقیقکننده خون
مطالعات حیوانی نشان میدهند کافئین میتواند متابولیسم وارفارین، یک داروی ضدانعقاد برای پیشگیری یا درمان لختههای خون، را مهار کرده و مدت حضور آن در خون را افزایش دهد (14). این ممکن است خطر خونریزی را بالا ببرد. با این حال، این اثر در انسان بهطور کامل تأیید نشده و نیاز به تحقیقات بیشتری دارد. برخی شواهد نشان میدهند کاهش مصرف کافئین ممکن است مقاومت به وارفارین را معکوس کند (15). این یافتهها بر اساس مطالعات محدود است و نیاز به بررسی بیشتر دارد. اگر وارفارین مصرف میکنید، ثابت نگهداشتن مصرف قهوه مهم است، زیرا افزایش ناگهانی (مثلاً یک یا دو فنجان اضافی در روز) میتواند بر لخته شدن خون اثر بگذارد. قهوه با رقیقکنندههای جدیدتر مانند آپیکسابان یا ریواروکسابان تداخل مستقیمی ندارد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر درباره تداخل قهوه با داروهای خود سؤالی دارید یا عوارضی مانند بیقراری، اختلال خواب، تپش قلب، نوسانات قند خون یا علائم غیرعادی دیگر را تجربه میکنید، با پزشک یا داروساز مشورت کنید. پزشک میتواند توصیههای متناسب با داروی خاص شما ارائه دهد. گاهی اوقات، مسئله حذف کامل قهوه نیست، بلکه تنظیم زمانبندی مصرف آن است. میتوانید با فاصله دادن بین مصرف قهوه و دارو، از تداخلات جلوگیری کنید. با این حال، برخی افراد ممکن است نیاز به حذف کامل قهوه داشته باشند. برای توصیههای شخصیسازیشده بر اساس داروها، حساسیت به کافئین و علائم، با ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی خود مشورت کنید.
نتیجهگیری
ترکیبات قهوه، مانند کافئین و پلیفنولها، میتوانند جذب یا متابولیسم داروها را تسریع یا کند کرده و خطر عوارض جانبی را افزایش دهند. قهوه ممکن است با داروهای ضدافسردگی، رقیقکننده خون، سرماخوردگی و آلرژی، ملاتونین و غیره تداخل داشته باشد. اگر همزمان با مصرف دارو قهوه مینوشید و عوارضی مانند بیقراری، اختلال خواب، تپش قلب، نوسانات قند خون یا علائم غیرعادی تجربه میکنید، با پزشک مشورت کنید. پزشک میتواند درباره زمانبندی مصرف دارو یا کاهش/حذف قهوه توصیههای مناسبی ارائه دهد.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Low Y et al. Neuropsychiatric Disease and Treatment Title: Drug–Drug Interactions Involving Antidepressants: Focus on Desvenlafaxine. Neuropsychiatric Disease and Treatment. February 19, 2018.
- Carrillo JA et al. Clinically Significant Pharmacokinetic Interactions Between Dietary Caffeine and Medications. Clinical Pharmacokinetics. September 30, 2012.
- Truong J et al. An Exploration of the Interplay Between Caffeine and Antidepressants Through the Lens of Pharmacokinetics and Pharmacodynamics. European Journal of Drug Metabolism and Pharmacokinetics. January 27, 2025.
- Van den Eynde V et al. The Prescriber’s Guide to the MAOI Diet — Thinking Through Tyramine Troubles. Psychopharmacology Bulletin. May 31, 2022.
- Wiesner A et al. Levothyroxine Interactions With Food and Dietary Supplements — a Systematic Review. Pharmaceuticals. March 2, 2021.
- Lai YW et al. Tea Consumption Affects the Absorption of Levothyroxine. Frontiers in Endocrinology. September 12, 2022.
- Danger: Don’t Mix These 8 Meds with Coffee. Healthcare Communications Network. October 24, 2023.
- Blood Glucose. MedlinePlus. March 6, 2024.
- Xu Z et al. A Short-Term Effect of Caffeinated Beverages on Blood Pressure: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Journal of Functional Foods. June, 2021.
- Common Questions About Melatonin. National Health Service. February 13, 2023.
- Belayneh A et al. The Effect of Coffee on Pharmacokinetic Properties of Drugs: A Review. BioMed Research International. July 25, 2020.
- Salamon M. Rethinking Your Morning Coffee. Harvard Health Publishing. June 1, 2024.
- 10 Medications That Don’t Mix Well With Coffee. University Hospitals. June 18, 2025.
- Zafar S et al. Effect of Caffeine on Anti-Clotting Activity of Warfarin in Healthy Male Albino Rabbits. Pakistan Journal of Pharmaceutical Sciences. March 2018.
- Clapauch S et al. Warfarin Resistance and Caffeine Containing Beverages. International Journal of Cardiology. August 2011.
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
