نوشیدن بیش از حد الکل، چه در یک نوبت و چه در طول زمان و به دفعات زیاد، می تواند آسیب های جدی و جبران ناپذیری به سلامت شما وارد کند. مصرف الکل تنها کبد را درگیر نمی کند؛ بلکه تمام ارگان های بدن از جمله مغز، روده، لوزالمعده، ریه ها، سیستم قلبی عروقی و سیستم ایمنی را نیز تحت تأثیر قرار می دهد.
تحقیقات جدید نشان می دهد که حتی مصرف مقادیر کم الکل، فارغ از نوع نوشیدنی الکلی، خطراتی برای سلامتی به همراه دارد. در ادامه با دقت بررسی می کنیم که الکل دقیقا چه بر سر بدن می آورد.
مغز و سیستم عصبی
الکل در مسیرهای ارتباطی مغز اختلال ایجاد کرده و می تواند عملکرد آن را تغییر دهد. متاسفانه این اختلالات باعث تغییر در خلق و خو و رفتار شده و تفکر و هماهنگی در حرکات را به شدت دشوار می کند. علاوه بر این، مصرف الکل خطر بروز سکته مغزی را نیز افزایش می دهد.
براساس تحقیقات انجام شده توسط محققان، مصرف روزانه و بیش از حد الکل، باعث کوچک شدن مخچه و به مرور باعث فراموشی می شود.
الکل علاوه بر مغز، به سیستم عصبی محیطی ( اعصاب خارج از مغز و نخاع ) نیز آسیب می رساند. به عنوان مثال، سوء مصرف الکل با بیماری نوروپاتی محیطی مرتبط است؛ عارضه ای شایع در میان افراد مبتلا به اختلال شدید مصرف الکل که باعث بی حسی در دست ها و پاها و احساس سوزش دردناک در کف پا می شود.
این آسیب های عصبی می تواند منجر به بی نظمی ضربان قلب ( آریتمی )، افت فشار خون هنگام تغییر وضعیت بدن ( افت فشار خون وضعیتی )، اسهال و اختلال در نعوظ شود.
سیستم غدد درون ریز ( هورمون ها )
مصرف بیش از حد الکل، سیستم غدد درون ریز را دچار اختلال کرده و هورمون هایی که وظیفه حفظ ثبات و سلامت بدن را دارند، به هم می ریزد.
از آنجا که این اختلالات به تمام اعضا و بافت های بدن نفوذ می کنند، می توانند زمینه ساز بیماری هایی مانند مشکلات تیروئید، دیس لیپیدمی ( چربی خون غیرطبیعی )، اختلالات تولید مثل، عدم تحمل استرس و دیابت شوند. همچنین شواهدی وجود دارد که الکل می تواند بلوغ را مختل کرده یا به تاخیر بیندازد.
در بیماران مبتلا به دیابت، مصرف هر مقدار الکل می تواند توانایی کنترل قند خون را کاهش داده و به عوارض قلبی عروقی و عصبی ناشی از دیابت دامن بزند. علاوه بر این، نوشیدن زیاد الکل به دلیل افزایش وزن، بالا رفتن تری گلیسیرید و فشار خون، و کاهش حساسیت به انسولین، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را به شدت بالا می باشد.
دستگاه گوارش و حفره دهان
مصرف الکل می تواند به ایجاد «سندرم روده نشت کننده» کمک کند؛ وضعیتی که در آن روده اجازه می دهد سموم وارد بدن شوند.
این مسئله ترکیب باکتری های مفید (میکروبیوم) روده را تغییر داده و خطر سرطان روده بزرگ (کولورکتال) را افزایش می دهد. الکل همچنین به پوشش داخلی دستگاه گوارش آسیب رسانده، باعث ایجاد التهاب در داخل و خارج از این سیستم شده و می تواند منجر به خونریزی گوارشی شود.
به علاوه، مصرف الکل با افزایش خطر بیماری رفلاکس معده، سرطان مری و سرطان حفره دهان ارتباط مستقیم دارد.
قلب و سیستم گردش خون
سوء مصرف الکل به قلب آسیب می رساند. تحقیقات ثابت کرده است که نوشیدن طولانی مدت الکل باعث ضعیف شدن عضله قلب (کاردیومیوپاتی) می شود.
این سوء مصرف می تواند منجر به فشار خون بالا، ضربان قلب نامنظم (آریتمی) یا افزایش سرعت ضربان قلب شود.
مصرف مزمن و سنگین الکل، خطر بیماری های قلبی ایسکمیک (مشکلات قلبی ناشی از تنگ شدن عروق) و سکته قلبی را بالا می برد؛ و نکته هشداردهنده این است که حتی مقادیر کم الکل نیز می تواند خطرساز باشد. مصرف زیاد الکل همچنین باعث کمبود اجزای خاصی در خون می شود، از جمله کم خونی (کاهش گلبول های قرمز)، لکوپنی (کاهش گلبول های سفید)، ترومبوسیتوپنی (کاهش پلاکت ها) و ماکروسیتوز (بزرگ شدن غیرطبیعی گلبول های قرمز).
سیستم ایمنی بدن
مصرف بیش از حد الکل سیستم ایمنی را ضعیف کرده و بدن را به هدفی بسیار آسان برای بیماری ها تبدیل می کند. نوشیدن مقدار زیاد الکل در یک نوبت، توانایی بدن را برای مقابله با عفونت ها حتی تا ۲۴ ساعت بعد کاهش می دهد. سوءمصرف حاد و مزمن الکل، بخش های مختلف سیستم ایمنی را مختل می کند که نتیجه آن کاهش توانایی دفاعی بدن در برابر عفونت، کند شدن روند بهبودی بافت های آسیب دیده، ایجاد التهاب و آسیب رسیدن به ارگان های بدن است.
علاوه بر این، الکل با تأثیر بر رفتار فرد، احتمال ابتلا به HIV یا انتقال آن به دیگران را بالا می برد. الکل همچنین می تواند پیشرفت بیماری HIV را در مبتلایان تسریع کرده، روند درمان و پایبندی به آن را مختل ساخته و آسیب پذیری آن ها را در برابر عفونت های همزمان و آسیب های اندامی افزایش دهد.
کبد : موضوع اصلی مصرف الکل
نوشیدن الکل آسیب ویرانگری به کبد وارد می کند و می تواند به مشکلات و التهابات کبدی متعددی منجر شود، از جمله:
- کبد چرب ناشی از الکل
- استئاتوهپاتیت (التهاب کبد چرب) ناشی از الکل
- هپاتیت مرتبط با الکل
- فیبروز (تصلب بافت) ناشی از الکل
- سیروز (تخریب شدید) ناشی از الکل
- کارسینوم هپاتوسلولار (سرطان کبد)
ریه ها
الکل با افزایش خطر ابتلا به سندرم زجر تنفسی حاد، ذات الریه باکتریایی و عفونت ویروس سنسیشیال تنفسی مرتبط است. افرادی که الکل مصرف می کنند نسبت به کسانی که الکل نمی نوشند، بسیار بیشتر در معرض ابتلا به بیماری هایی مانند ذات الریه و سل قرار دارند.
سیستم اسکلتی و عضلانی
نوشیدن الکل خطر ابتلا به میوپاتی یا تحلیل رفتن عضلات را بالا می برد. مصرف سنگین الکل خطر شکستگی استخوان را افزایش می دهد و جالب است بدانید حتی مقادیر کم آن نیز احتمال بروز حملات مکرر نقرس را بیشتر می کند. الکل همچنین روند ترمیم شکستگی استخوان ها را مختل کرده و تراکم استخوان را کاهش می دهد.
لوزالمعده (پانکراس)
پانکراس عضوی است که مواد لازم برای هضم غذا و متابولیسم را تولید می کند. سوءمصرف طولانی مدت الکل باعث پانکراتیت (التهاب لوزالمعده) می شود که تولید آنزیم های گوارشی را مختل کرده و بر هورمون های تنظیم کننده قند خون تأثیر منفی می گذارد.
پانکراتیت یک التهاب خطرناک است که باعث تورم و درد شدید در لوزالمعده می شود و این درد ممکن است به سایر نقاط بدن نیز گسترش یابد. این عارضه می تواند به صورت یک حمله ناگهانی (پانکراتیت حاد) بروز کند. پانکراتیت حاد ممکن است به پانکراتیت مزمن تبدیل شود؛ وضعیتی که در آن لوزالمعده دائماً ملتهب است. پانکراتیت مزمن یکی از عوامل اصلی خطر برای ابتلا به سرطان پانکراس و دیابت به شمار می رود.
سرطان
بر اساس گزارش موسسه ملی سرطان اجماع علمی وجود دارد که مصرف الکل می تواند باعث ایجاد چندین نوع سرطان شود.
برنامه ملی سم شناسی وزارت بهداشت و خدمات انسانی ایالات متحده، مصرف نوشیدنی های الکلی را به عنوان یک عامل شناخته شده سرطان زا در انسان دسته بندی کرده است. شواهد نشان می دهد هرچه فرد الکل بیشتری بنوشد، به ویژه مصرف منظم در طول زمان،خطر ابتلا به سرطان های مرتبط با الکل در او بالاتر می رود. حتی کسانی که روزانه بیش از یک نوشیدنی مصرف نمی کنند و افرادی که به صورت افراطی و مقطعی می نوشند (مصرف ۴ نوشیدنی یا بیشتر برای زنان و ۵ نوشیدنی یا بیشتر برای مردان در یک بار)، به صورت نسبی با افزایش خطر ابتلا به برخی سرطان ها مواجه هستند.
