در روزهای گرم، انتخاب زمان مناسب برای پیادهروی فقط به راحتی بیشتر مربوط نمیشود؛ بلکه میتواند احتمال کمآبی، گرمازدگی و سایر عوارض ناشی از گرما را نیز کاهش دهد. معمولاً صبح زود، بهویژه نزدیک زمان طلوع آفتاب، خنکترین زمان برای پیادهروی در فضای باز است؛ بااینحال، دما، رطوبت، تابش مستقیم خورشید و شرایط جوی محل زندگی نیز باید در نظر گرفته شوند.
خنکترین زمان روز برای پیادهروی چه موقع است؟
بهترین زمان برای پیادهروی در هوای گرم معمولاً زمانی است که شدت تابش خورشید کمتر و دمای محیط پایینتر باشد. در بیشتر مناطق، صبح زود و نزدیک طلوع آفتاب چنین شرایطی دارد، اما در برخی مناطق ممکن است ساعات پایانی شب نیز گزینه مناسبی باشد.
- صبح زود: دمای هوا معمولاً درست قبل از طلوع آفتاب در پایینترین مقدار روزانه قرار دارد. پیادهروی در این زمان کمک میکند از ساعات گرمتر روز و شاخص گرمای بالاتر دور بمانید.
- اواخر شب: پس از غروب خورشید، دمای هوا معمولاً شروع به کاهش میکند و شدت تابش فرابنفش نیز کمتر میشود، بنابراین خطر آفتابسوختگی کاهش مییابد.
- شرایط محل زندگی را بررسی کنید: پیش از پیادهروی، پیشبینی ساعتی دما و شرایط جوی را بررسی کنید تا زمان مناسبتری را انتخاب کنید.
بااینحال، اگر پیادهروی شما با سرعت بالا یا شدت نسبتاً زیاد انجام میشود، انجام آن درست قبل از خواب ممکن است برای برخی افراد به خواب رفتن را دشوارتر کند. در چنین شرایطی، صبح زود میتواند انتخاب مناسبتری باشد.

شاخص گرما را جدی بگیرید
شاخص گرما فقط دمای هوا نیست؛ بلکه دما و رطوبت نسبی را با هم در نظر میگیرد تا مشخص شود بدن چه دمایی را در محیط احساس میکند. برای مثال، ممکن است دمای هوا حدود ۳۸ درجه سانتیگراد باشد، اما رطوبت بالا باعث شود دمای احساسشده برای بدن بهمراتب بیشتر باشد.
بهطور کلی میتوان شاخص گرما را اینگونه تفسیر کرد:
- ۱۸ تا ۲۶ درجه سانتیگراد: شرایط نسبتاً مناسب برای فعالیت در فضای باز.
- ۲۷ تا ۳۲ درجه سانتیگراد: احتیاط کنید و به واکنش بدن توجه داشته باشید.
- ۳۳ تا ۴۱ درجه سانتیگراد: قرار گرفتن طولانیمدت در فضای باز و فعالیت بدنی میتواند خطر بیماریهای مرتبط با گرما را افزایش دهد.
- بیش از ۴۱ درجه سانتیگراد: خطر گرفتگی عضلات، فرسودگی گرمایی و آسیبهای ناشی از گرما افزایش قابلتوجهی پیدا میکند.
- حدود ۵۴ درجه سانتیگراد یا بیشتر: خطر گرمازدگی شدید بسیار بالاست و فعالیت در فضای باز باید اجتناب شود.
نکته مهم: این محدودهها تقریبی هستند و شاخص گرما معمولاً بر اساس شرایط سایه و وزش باد خفیف محاسبه میشود. اگر مسیر شما زیر تابش مستقیم خورشید باشد، بدن ممکن است گرمای بیشتری را تجربه کند.
الگوی دمای هوا در طول روز را بشناسید
زمان رسیدن به بالاترین و پایینترین دمای روز در همه مناطق یکسان نیست. در بسیاری از مناطق، بیشترین دما حدود دو تا سه ساعت پس از اوج تابش خورشید اتفاق میافتد، اما در برخی مناطق ممکن است دمای هوا تا اواخر بعدازظهر یا حتی شب همچنان بالا بماند.
معمولاً پایینترین دمای روز نزدیک زمان طلوع آفتاب اتفاق میافتد، اما رطوبت، سرعت باد، میزان ابر و تغییرات جوی میتوانند این الگو را تغییر دهند. به همین دلیل، برای انتخاب زمان پیادهروی بهتر است پیشبینی ساعتی همان روز را بررسی کنید و فقط به یک الگوی ثابت مانند «صبح همیشه خنکتر است» اکتفا نکنید.
میزان تابش خورشید را در نظر بگیرید
شاخص گرما معمولاً بر اساس شرایطی محاسبه میشود که فرد در سایه و با مقدار مشخصی از جریان هوا قرار دارد. اگر مسیر پیادهروی فاقد سایه باشد، قرار گرفتن در معرض تابش مستقیم خورشید میتواند فشار گرمایی بیشتری به بدن وارد کند.
تابش مستقیم خورشید علاوه بر افزایش دریافت گرما، احتمال آفتابسوختگی را نیز بالا میبرد. بنابراین هنگام انتخاب مسیر، وجود سایه درختان، ساختمانها یا سایر پوششهای مناسب را نیز در نظر بگیرید.
چگونه در هوای گرم ایمنتر پیادهروی کنیم؟
برای کاهش خطر عوارض ناشی از گرما، فقط انتخاب زمان مناسب کافی نیست و باید چند اقدام ساده را نیز در نظر بگیرید.
- آب کافی بنوشید: پیش از پیادهروی و در صورت نیاز حین و پس از آن آب مصرف کنید. اگر فعالیت شما طولانی است، بهویژه بیش از ۹۰ دقیقه همراه با تعریق قابلتوجه، نوشیدنی حاوی الکترولیت میتواند برای جبران بخشی از مواد معدنی ازدسترفته مفید باشد.
- از پوست محافظت کنید: استفاده از ضدآفتاب، کلاه و لباس مناسب میتواند تماس مستقیم پوست با نور خورشید را کاهش دهد.
- همراه داشته باشید: در روزهای بسیار گرم، پیادهروی با یک دوست یا عضو خانواده میتواند از نظر ایمنی انتخاب بهتری باشد.
- به علائم بدن توجه کنید: گرفتگی عضلات، سبکی سر، تهوع، ضعف و احساس ناخوشی میتوانند از نشانههای بیماریهای مرتبط با گرما باشند.
- در تاریکی دیده شوید: اگر هنگام سحر، غروب یا شب پیادهروی میکنید، لباس روشن یا دارای عناصر بازتابنده بپوشید و در صورت نیاز چراغ همراه داشته باشید. هنگام عبور از خیابان نیز احتیاط بیشتری کنید.
علائم بیماریهای مرتبط با گرما چیست؟
فعالیت بدنی در هوای گرم احتمال کمآبی و بیماریهای ناشی از گرما را افزایش میدهد. این وضعیتها میتوانند با علائم متفاوتی شروع شوند و در صورت ادامه فعالیت و درمان نشدن، شدت پیدا کنند.
کمآبی بدن
علائم شایع کمآبی بدن عبارتاند از:
- تشنگی
- سردرد
- گرفتگی عضلات
- کاهش دفعات یا حجم ادرار
- افزایش ضربان قلب
- خستگی
گرفتگی عضلات ناشی از گرما
این وضعیت ممکن است با علائم زیر همراه باشد:
- گرفتگی عضلات، بهویژه عضلات پا یا شکم
- خستگی
- تشنگی
- تعریق شدید
فرسودگی گرمایی
علائم فرسودگی گرمایی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- تهوع یا استفراغ
- سرگیجه
- ضعف
- سردرد
- پوست خنک و مرطوب
گرمازدگی شدید
گرمازدگی یک وضعیت اورژانسی است و میتواند با علائمی مانند موارد زیر همراه باشد:
- دمای بدن بالاتر از ۳۹٫۴ درجه سانتیگراد
- گیجی یا رفتار غیرطبیعی
- پوست داغ، خشک و قرمز
- ضربان قلب سریع
- نبض ضعیف
- تنفس سریع و سطحی
هشدار: گرمازدگی شدید یک اورژانس پزشکی است. اگر فردی پس از فعالیت در گرما دچار گیجی، اختلال هوشیاری یا علائم شدید مرتبط با گرما شد، باید فعالیت را متوقف کرده و فوراً برای دریافت کمک پزشکی اقدام شود.
چه زمانی بهتر است در فضای باز پیادهروی نکنیم؟
گاهی بهترین تصمیم این است که پیادهروی بیرون از خانه را به زمان دیگری موکول کنید. در شرایط زیر، احتیاط بیشتری لازم است:
- شاخص گرمای بالا: زمانی که شاخص گرما به محدوده خطرناک، یعنی بالاتر از حدود ۴۱ درجه سانتیگراد، میرسد، بهتر است از پیادهروی در فضای باز خودداری کنید.
- سابقه اخیر بیماری مرتبط با گرما: اگر اخیراً دچار یکی از بیماریهای ناشی از گرما شدهاید، بازگشت به فعالیت در فضای باز باید با احتیاط انجام شود. افرادی که گرمازدگی شدید را تجربه کردهاند، ممکن است به یک دوره استراحت و ارزیابی پزشکی پیش از بازگشت به فعالیت نیاز داشته باشند.
- بیماری یا تب: هنگام تب، عفونت ویروسی یا دوره بهبودی پس از یک عفونت، بهتر است پیادهروی در هوای گرم را به تعویق بیندازید.
پرسشهای متداول
بهترین ساعت پیادهروی در تابستان چه زمانی است؟
در بیشتر مناطق، صبح زود و نزدیک طلوع آفتاب معمولاً بهترین انتخاب است، زیرا دمای هوا اغلب در پایینترین سطح روز قرار دارد. بااینحال، پیشبینی ساعتی دما و شاخص گرما در محل زندگی شما معیار دقیقتری است.
آیا پیادهروی شبانه در هوای گرم مناسب است؟
میتواند گزینه مناسبی باشد، بهخصوص اگر دما پس از غروب کاهش پیدا کرده باشد و مسیر از نظر ایمنی مناسب باشد. بااینحال، اگر پیادهروی شدید و نزدیک زمان خواب انجام شود، ممکن است در برخی افراد خواب را مختل کند.
در هوای گرم فقط دما مهم است؟
خیر. رطوبت، تابش مستقیم خورشید، سرعت باد، میزان سایه و وضعیت بدنی فرد همگی بر میزان فشار گرمایی تأثیر میگذارند. به همین دلیل شاخص گرما میتواند از دمای خام هوا اطلاعات کاربردیتری ارائه دهد.
آیا در هوای گرم باید پیادهروی را کاملاً متوقف کرد؟
نه، لزوماً. تغییر زمان پیادهروی به ساعات خنکتر، انتخاب مسیر سایهدار، کاهش شدت فعالیت و توجه به آبرسانی میتواند امکان ادامه فعالیت را در بسیاری از روزهای گرم فراهم کند.
اگر هنگام پیادهروی دچار سرگیجه یا تهوع شدم چه کار کنم؟
این علائم میتوانند نشانه فرسودگی گرمایی یا سایر مشکلات مرتبط با گرما باشند. باید فعالیت را متوقف کنید، به محیط خنکتر بروید و در صورت شدید بودن علائم یا برطرف نشدن آنها، ارزیابی پزشکی دریافت کنید.
جمعبندی
برای بیشتر افراد، صبح زود و نزدیک طلوع آفتاب مناسبترین زمان پیادهروی در هوای گرم است، اما بهترین تصمیم به شرایط واقعی همان روز بستگی دارد. دما، رطوبت، شاخص گرما، تابش خورشید و میزان سایه مسیر همگی باید پیش از شروع فعالیت در نظر گرفته شوند.
اگر هوا بیش از حد گرم است، مجبور نیستید برای حفظ برنامه ورزشی خود را در معرض خطر قرار دهید. جابهجایی پیادهروی به ساعات خنکتر، کاهش شدت فعالیت یا انتخاب محیط سرپوشیده میتواند راهکار ایمنتر و در بلندمدت پایدارتر باشد.
- Davis R, Delaar G, Notari K, et al. Diurnal temperature range: a climatological primer for health researchers. PLoS One. 2026;21(7):e0352866. doi:10.1371/journal.pone.0352866
- Alnawwar MA, Alraddadi MI, Algethmi RA, Salem GA, Salem MA, Alharbi AA. The effect of physical activity on sleep quality and sleep disorder: a systematic review. Cureus. 2023;15(8):e43595. doi:10.7759/cureus.43595
- National Weather Service. Heat safety.
- Texas Department of Public Safety. Proper hydration for exercise - water or sports drink.
- American Heart Association. How to be active safely in warm weather.
- Casa DJ, DeMartini JK, Bergeron MF, et al. National Athletic Trainers’ Association position statement: exertional heat illnesses. J Athl Train. 2015;50(9):986-1000. doi:10.4085/1062-6050-50.9.07
- Mitchell KM, Cheuvront SN, King MA, Mayer TA, Leon LR, Kenefick RW. Use of the heat tolerance test to assess recovery from exertional heat stroke. Temperature (Austin). 2019 Feb 9;6(2):106-119. doi:10.1080/23328940.2019.1574199
- https://www.verywellhealth.com/best-time-of-day-to-walk-when-its-hot-12031194
