همیشه بهار (Calendula officinalis) گلی زینتی و دارویی است که به طور سنتی برای خواص درمانی و زیبایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گیاه حاوی مواد مؤثری است که می‌تواند به بهبود زخم‌ها، تسکین پوست، و کاهش التهاب کمک کند. با این حال، با وجود فواید فراوان، لازم است که زنان باردار و افراد مبتلا به آلرژی‌های خاص از مصرف آن اجتناب کنند.
🌻 خواص و فواید مصرف همیشه بهار
گیاه همیشه بهار حاوی ترکیباتی است که منافع پزشکی و زیبایی‌شناختی قابل توجهی دارند و می‌توانند در درمان و پیشگیری از برخی مشکلات سلامتی مؤثر باشند.
۱. کمک به ترمیم زخم
کالاندولا حاوی فلاونوئیدها است که نوعی آنتی‌اکسیدان به شمار می‌روند و رنگ گیاه را تأمین می‌کنند¹. فلاونوئیدها به کاهش التهاب و آسیب سلولی کمک کرده و همچنین نقش مهمی در تسهیل روند بهبود زخم دارند. استفاده از عصاره‌ها، پمادها و شست‌وشوهای حاوی گلبرگ‌های خشک شده همیشه بهار می‌تواند به درمان عفونت‌های خفیف، خراش‌ها، کبودی‌ها و سوختگی‌ها کمک کند.
- نرم‌کننده پوست: همیشه بهار همچنین یک ماده نرم‌کننده (Emollient) است که به نرم شدن پوست کمک می‌کند و به همین دلیل برای بهبود جای زخم‌های جراحی سزارین و زخم‌های وریدی پا که ناشی از گردش خون ضعیف هستند، مفید است².
۲. کاهش التهاب در بدن
گیاه همیشه بهار به طور گسترده‌ای به دلیل خواص ضدالتهابی خود شناخته شده است³. این خاصیت ناشی از توانایی آن در کاهش پروتئین‌هایی است که باعث ایجاد التهاب در بدن می‌شوند. در حالی که التهاب پاسخی طبیعی برای محافظت از بدن در برابر عفونت‌ها و آسیب‌هاست، التهاب مزمن می‌تواند منجر به چندین بیماری از جمله مشکلات سیستم ایمنی و پوستی شود⁴.
- بهبود بیماری‌های پوستی: همیشه بهار می‌تواند به بهبود برخی بیماری‌های پوستی مانند درماتیت تماسی آلرژیک، ویتیلیگو، روزاسه، ملاسما و پسوریازیس کمک کند⁵. همچنین، این گیاه در بهبود بثورات ناشی از پوشک در کودکان و به تأخیر انداختن روند پیری پوست نیز مؤثر است.
۳. پتانسیل درمان واژینوز باکتریایی
همیشه بهار ممکن است دارای خواص ضدباکتری و ضدقارچی باشد. این ویژگی‌ها می‌توانند برای افرادی که دچار واژینوز باکتریایی (BV)، که یک عفونت شایع واژن است، مفید باشد⁶. همیشه بهار با تقویت سطح واژن، به کاهش علائم واژینوز باکتریایی مانند سوزش، خارش و درد کمک می‌کند.
💊 نحوه مصرف و ملاحظات ایمنی
کالاندولا به اشکال مختلف مانند کرم، پماد، چای، عصاره و کپسول در دسترس است. چای آن با دم کردن گل‌ها در آب جوش و عصاره آن از گل‌ها و برگ‌های گیاه تهیه می‌شود. از آنجایی که دوز استاندارد مشخصی برای مصرف همیشه بهار وجود ندارد، نتایج ممکن است بسته به فرم مورد استفاده و شرایط تحت درمان، متفاوت باشد.
ایمنی و عوارض جانبی
به طور کلی، مطالعات نشان می‌دهند که همیشه بهار برای مصرف ایمن است و عوارض جانبی جدی ندارد⁷. با این حال، برخی افراد باید از مصرف آن خودداری کنند:
- بارداری و شیردهی: افرادی که باردار یا در دوران شیردهی هستند باید از کالاندولا اجتناب کنند، زیرا می‌تواند سطح هورمون‌ها و قاعدگی را تحت تأثیر قرار دهد⁸.
- آلرژی‌ها: افرادی که به گیاهان خاصی مانند بابونه یا گل جعفری حساسیت دارند، باید از مصرف همیشه بهار دوری کنند، زیرا خطر واکنش آلرژیک در آنها وجود دارد⁹.
تداخلات دارویی مهم
کالاندولا ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد و مصرف آن باید با احتیاط صورت گیرد:
- داروهای آرام‌بخش (Sedatives): ترکیب همیشه بهار با داروهایی که باعث خواب‌آلودگی می‌شوند، می‌تواند خواب‌آلودگی را افزایش دهد¹⁰.
- داروهای فشار خون: مصرف همزمان کالاندولا با داروهای کاهنده فشار خون ممکن است تأثیر کاهش فشار خون آنها را افزایش دهد و باعث کاهش شدید فشار خون شود¹⁰.
🛒 نکات خرید و کنترل کیفیت
تهیه همیشه بهار از یک منبع معتبر اهمیت دارد تا از عدم وجود مواد شیمیایی و آلاینده‌های مضر اطمینان حاصل شود. در صورت مصرف مکمل‌های گیاهی، حتماً به دنبال محصولاتی باشید که توسط شخص ثالث مورد آزمایش قرار گرفته‌اند. این آزمایش‌ها ایمنی و کیفیت محصول را تضمین می‌کنند.
آیا می‌توان بیش از حد مصرف کرد؟
تحقیقات زیادی در مورد تأثیر مصرف بیش از حد همیشه بهار در انسان وجود ندارد. با این حال، به طور کلی، مصرف بیشتر از مقدار توصیه‌شده هر دارو یا مکملی می‌تواند خطر عوارض جانبی را افزایش دهد. همواره کالاندولا را دقیقاً طبق دستورالعمل پزشک یا دوز توصیه شده مصرف کنید.
- Shahane K, Kshirsagar M, Tambe S, et al. An updated review on the multifaceted therapeutic potential of Calendula officinalis L. Pharmaceuticals (Basel). 2021;16(4):611. doi: 10.3390/ph16040611
- National Cancer Institute. Emollient.
- Silva D, Ferreira MS, Sousa-Lobo JM, et al. Anti-inflammatory activity of Calendula officinalis L. flower extract. Cosmetics. 2021;8(2): 31. doi:10.3390/cosmetics8020031
- Ejiohuo O, Folami S, Maigoro AY. Calendula in modern medicine: advancements in wound healing and drug delivery applications. Eur J Med Chem Rep. 2024;12:100199. doi: 10.1016/j.ejmcr.2024.100199
- Tampa M, Neagu M, Caruntu C, Constantin C, Georgescu SR. Skin inflammation-a cornerstone in dermatological conditions. J Pers Med. 2022;12(9):1270. doi:10.3390/jpm12091370
- National Institute of Environmental Health Sciences. Inflammation.
- Panahi Y, Sharif MR, Sharif A, et al. A randomized comparative trial on the therapeutic efficacy of topical aloe vera and Calendula officinalis on diaper dermatitis in children. ScientificWorldJournal. 2012:810234. doi: 10.1100/2012/810234
- Jadoon S, Karim S, Asad MHHB, et al. Anti-aging potential of phytoextract loaded-pharmaceutical creams for human skin cell longevity. Oxid Med Cell Longev> 2015;2015:709628. doi: 10.1155/2015/709628
- Pazhohideh Z, Mohammadi S, Bahrami N, Mojab F, Abedi P, Maraghi E. The effect of Calendula officinalis versus metronidazole on bacterial vaginosis in women: A double-blind randomized controlled trial. J Adv Pharm Technol Res. 2018;9(1):15-19. doi: 10.4103/japtr.JAPTR_305_17
- Sytar O, Hemmerich I, Zivcak M, Rauh C, Brestic M. Comparative analysis of bioactive phenolic compounds composition from 26 medicinal plants. Saudi J Biol Sci. 2016;25(4):631-641. doi: 10.1016/j.sjbs.2016.01.036
- Buzzi M, Freitas F de, Winter M de B. Therapeutic effectiveness of a Calendula officinalis extract in venous leg ulcer healing. J Wound Care. 2016;25(12):732-739. doi: 10.12968/jowc.2016.25.12.732
- Jiao M, Liu X, Ren Y, et al. Comparison of herbal medicines used for women's menstruation diseases in different areas of the world. Front Pharmacol. 2022;12:751207. doi: 10.3389/fphar.2021.751207
- Coyago-Cruz E, Moya M, Méndez G, et al. Exploring Plants with Flowers: From Therapeutic Nutritional Benefits to Innovative Sustainable Uses. Foods. 2023;12(22):4066. doi:10.3390/foods12224066
- Posadzki P, Watson L, Ernst E. Herb-drug interactions: an overview of systematic reviews. Br J Clin Pharmacol. 2013;75(3):603-618. doi: 10.1111/j.1365-2125.2012.04350.x
- https://www.health.com/calendula-benefits-11811155
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
