دانههای کوچک چیا تنها برای رشد گیاهچههای تزئینی نیستند، بلکه میتوانند بخشی از یک رژیم غذایی سالم مدرن باشند و حتی در شرایطی مانند رفلاکس معده یا بیماری رفلاکس معده-مری (GERD) نیز مفید واقع شوند. تحقیقات تغذیهای نشان میدهد که مصرف این دانهها میتواند به دلیل ترکیبات فیبری و آنتیاکسیدانی خود به کاهش علائم گوارشی کمک کند و مسیر مدیریت بیماری را سادهتر سازد.
به گفته جولی استفانسکی، متخصص تغذیه و سخنگوی آکادمی تغذیه و رژیمشناسی، «اگر به راهنماهای کلی مدیریت GERD نگاه کنیم، دانههای چیا میتوانند بهخوبی در آنها جای بگیرند»، هرچند او اشاره میکند که مطالعات انسانی گستردهای که ارتباط مستقیم دانههای چیا با بهبود GERD را نشان دهد، وجود ندارد. این دیدگاه علمی نشان میدهد که چیا میتواند بهعنوان یک مکمل حمایتی در کنار سایر راهکارهای درمانی در نظر گرفته شود.
فیبر برای نجات
هنگامی که رفلاکس رخ میدهد، اسید معده به سمت مری بازمیگردد و بهجای حرکت به سمت پایین برای هضم، مسیر اشتباهی را طی میکند. استفانسکی توضیح میدهد که یبوست میتواند این بازگشت اسید و محتویات معده را تشدید کند، و فیبر موجود در دانههای چیا میتواند با رفع یبوست به کاهش این مشکل کمک نماید.[1]
فقط یک اونس (حدود ۲۸ گرم) دانه چیا نزدیک به ۱۰ گرم فیبر تأمین میکند که سهم بزرگی در رژیم غذایی دارد. فیبر همچنین باعث ایجاد احساس سیری میشود و از پرخوری جلوگیری میکند، و پرخوری یکی از عوامل مهم تشدید علائم رفلاکس معده است.[2]
زمانی که پرخوری رخ میدهد، معده بیشازحد کشیده میشود و هضم غذا با سختی بیشتری انجام میشود که این موضوع احتمال بازگشت اسید را افزایش میدهد. اگر مصرف دانههای چیا به مدیریت اشتها و پیشگیری از پرخوری کمک کند، میتواند دفعات بروز علائم رفلاکس را کاهش دهد و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد.
استفانسکی هشدار میدهد اگر تازهکار هستید، باید مصرف چیا را بهتدریج آغاز کنید تا دستگاه گوارش فرصت تطابق داشته باشد. بهترین روش، شروع با مقدار کم مثل یک قاشق چایخوری در ماست یا تهیه پودینگ چیا است تا بدن بدون عوارض جانبی به فیبر عادت کند.
مانند هر ماده غذایی پرفیبر، زیادهروی در مصرف چیا میتواند باعث نفخ و گاز شود. نوشیدن آب کافی همراه با افزایش فیبر نیز ضروری است زیرا به کاهش این عوارض کمک میکند و به بهبود حرکت طبیعی رودهها منجر میشود.
Everyday Health
چیا و مبارزه با التهاب
اضافهوزن، بهویژه در ناحیه شکم، از عوامل مهم تشدیدکننده GERD است و کاهش التهاب میتواند نقش مهمی در مدیریت بیماری داشته باشد.[3] دانههای چیا علاوه بر فیبر، حاوی ترکیبات ضدالتهابی مانند اسیدهای چرب امگا ۳ و آنتیاکسیدانهایی همچون میریستین و کوئرستین هستند که به بدن در کاهش التهاب کمک میکنند.[4]
مزیت دیگر دانههای چیا سلامت قلب است، زیرا میتوانند به کاهش کلسترول و فشارخون کمک کنند که هر دو از عوامل خطر مهم در بیماریهای قلبی محسوب میشوند.[5] این ویژگیها نشان میدهد مصرف منظم چیا علاوه بر کنترل رفلاکس معده، میتواند به پیشگیری از بیماریهای متابولیک و قلبی نیز کمک کند.
چه کسانی نباید دانه چیا بخورند
یکی از درمانهای جراحی GERD، عمل فاندوپلیکاسیون است که در زمانی انجام میشود که عضله انتهای مری بیشازحد شل باشد و قادر به نگهداشتن اسید معده نباشد. پس از این عمل جراحی، پزشکان توصیه میکنند تمام دانهها از جمله چیا تا زمان بهبودی کامل کنار گذاشته شوند.[6]
دوره نقاهت پس از فاندوپلیکاسیون معمولاً بین ۴ تا ۶ هفته طول میکشد تا بیمار بتواند به رژیم غذایی عادی بازگردد.[6] اگر دانههای چیا بخشی از رژیم غذایی روزانه شما هستند، باید زمان مناسب بازگشت آنها به برنامه غذاییتان را با پزشک خود هماهنگ کنید.
چگونه دانههای چیا را مصرف کنیم
آکادمی تغذیه و رژیمشناسی پیشنهاد میکند که دانههای چیا بهصورت خام مصرف شوند؛ بهعنوان مثال میتوان آنها را روی غلات صبحانه، ماست یا سبزیجات پاشید.[5] این روش ساده، جذب مواد مغذی را افزایش داده و به راحتی در برنامه غذایی روزانه قابل استفاده است.
چیا بهسرعت مایعات را جذب میکند و در صورت خیساندن، بافت ژلاتینی پیدا میکند که افزودن آن به فرنی یا سایر غذاهای پخته را آسانتر میسازد. جالب است بدانید جوانههای دانه چیا نیز خوراکی هستند و میتوان آنها را به سالاد و ساندویچ افزود تا ارزش تغذیهای بیشتری داشته باشند.[5]
بااینحال، اگر مشکلات بلع یا تنگی مری دارید، بهتر است دانههای چیا را قبل از مصرف خیس کنید تا متورم شوند. روش دیگر، ترکیب آنها با مواد غذایی مرطوب مثل ماست یا اوتمیل است که از گیرکردن دانهها در گلو جلوگیری میکند.[5]
نکته مهم دیگر این است که افراد مبتلا به GERD نباید هیچ ماده غذایی از جمله چیا را نزدیک زمان خواب مصرف کنند. زیرا درازکشیدن پس از خوردن غذا میتواند منجر به بازگشت اسید و احساس سوزش در مری شود که کیفیت خواب و سلامت کلی بدن را تحت تأثیر قرار میدهد.[7]
جمعبندی
دانههای چیا سرشار از فیبر هستند و میتوانند در مدیریت رفلاکس معده یا GERD با کاهش یبوست و افزایش احساس سیری نقش مفیدی ایفا کنند. مصرف تدریجی و کنترلشده این دانهها میتواند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد و به کاهش فشار روی معده کمک نماید.
بااینحال، افرادی که تازه مصرف چیا را آغاز میکنند باید بهتدریج مقدار آن را افزایش دهند تا از بروز نفخ و گاز جلوگیری شود. همچنین بیماران در دوران نقاهت جراحیهای مرتبط با GERD باید از مصرف آن پرهیز کنند و تنها با تأیید پزشک، دوباره آن را به رژیم غذایی بازگردانند.
خواص ضدالتهابی و قلبی-عروقی چیا آن را به مادهای ارزشمند در رژیم غذایی تبدیل کرده است. بااینوجود، رعایت فاصله ۲ تا ۳ ساعته بین مصرف غذا یا چیا و درازکشیدن توصیه میشود تا علائم رفلاکس به حداقل برسد و سلامت دستگاه گوارش حفظ گردد.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Chia Seeds, Dry, Raw. United States Department of Agriculture. October 31, 2024.
- GERD Diet: Foods That Help with Acid Reflux. Johns Hopkins Medicine. January 2, 2025.
- GERD and Obesity. University of Chicago Medicine.
- Banaszak M et al. Role of Omega-3 Fatty Acids Eicosapentaenoic (EPA) and Docosahexaenoic (DHA) as Modulatory and Anti-Inflammatory Agents in Noncommunicable Diet-Related Diseases – Reports From the Last 10 Years. Clinical Nutrition ESPEN. October 1, 2024.
- Klemm S. What Are Chia Seeds? Academy of Nutrition and Dietetics – Eat Right. July 18, 2024.
- Ignite Healthwise, LLC Staff. Fundoplication Surgery: What to Expect at Home. My Health Alberta. July 31, 2024.
- 7 Tips for Nighttime Heartburn Relief. Hartford Healthcare. May 4, 2023.
- https://www.everydayhealth.com/gerd/use-chia-seeds-acid-reflux/
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
