تبخال تناسلی در مردان میتواند باعث بروز ناگهانی تاولهای ریز روی شفت آلت تناسلی شود که پس از ترکیدن به زخمهای دردناک و ترشحدار تبدیل میشوند. این عارضه میتواند اسکروتوم، کشاله ران، رانها، باسن و ناحیه مقعد را نیز درگیر کند.
این ویروس از طریق رابطه جنسی واژینال، مقعدی و دهانی منتقل میشود و حتی استفاده از کاندوم نیز محافظت کامل ایجاد نمیکند. اهمیت تشخیص و درمان سریع این بیماری برای جلوگیری از انتقال و کاهش علائم بسیار بالاست.
علائم تبخال در مردان
تبخال تناسلی یک عفونت مقاربتی بسیار مسری است که توسط ویروس تبخال سیمپلکس (HSV) ایجاد میشود و پس از ورود به بدن برای همیشه باقی میماند. در بیشتر موارد، این ویروس دورههای عودکننده ایجاد میکند و ممکن است سالها بدون علامت بماند.
مطالعات نشان میدهد حدود ۹۰٪ مبتلایان هیچ علامتی ندارند و از آلودگی خود بیخبر هستند. در صورت بروز علائم، این نشانهها معمولاً دو تا سه هفته پس از مواجهه با ویروس ظاهر میشوند.
مرحله پیشدرمانی (Prodrome)
پیش از ظاهر شدن ضایعات پوستی، علائم غیراختصاصی شبیه آنفلوآنزا ممکن است دیده شوند که شامل تب خفیف، سردرد، خستگی و درد عضلانی هستند. در این مرحله همچنین ممکن است ادرار دردناک، تورم غدد لنفاوی کشاله ران و احساس سوزش یا خارش در محل ضایعات ایجاد شود.
این مرحله میتواند چند ساعت تا دو روز طول بکشد و سپس بثورات پوستی در سه فاز متمایز ظاهر میشوند. شناخت این مراحل در تشخیص زودهنگام و آغاز درمان ضدویروسی اهمیت زیادی دارد.
مراحل بالینی تبخال تناسلی
- فاز تاولزایی: ایجاد تاولهای کوچک پر از مایع بهصورت خوشهای روی شفت آلت یا پوست اطراف آن، که دو تا سه روز طول میکشد.
- فاز زخمی: ترکیدن تاولها و تشکیل زخمهای دردناک باز که بهسرعت دلمه میبندند و این مرحله یک تا سه روز ادامه دارد.
- فاز ترمیم: خشکشدن زخمها و ریزش دلمهها که ممکن است یک تا چهار هفته طول بکشد و اسکار بهندرت ایجاد میشود.
اولین دوره عفونت معمولاً شدیدترین و طولانیترین است، اما دورههای بعدی خفیفتر و کوتاهتر هستند. در برخی بیماران، عودها بهتدریج کاهش یافته یا حتی متوقف میشوند، درحالیکه در برخی دیگر عودهای مکرر ادامه پیدا میکند.

Jacoblund / Getty Images
راههای انتقال تبخال تناسلی در مردان
تبخال تناسلی معمولاً توسط HSV-2 ایجاد میشود، اما امروزه تعداد زیادی از موارد توسط HSV-1، عامل تبخال لب، هم مشاهده میشود. تماس مستقیم پوست با پوست، مخصوصاً در حین رابطه جنسی، عامل اصلی انتقال این ویروس است.
بیشترین خطر انتقال هنگام تماس با زخمهای باز یا تاولها وجود دارد. حتی افراد بدون علامت نیز میتوانند ویروس را در دورههای بدون ضایعه به شریک جنسی منتقل کنند.
تفاوت تبخال در مردان و زنان
علائم بالینی در هر دو جنس مشابه است، اما الگوهای انتقال و خطر ابتلا متفاوت هستند. مردان بیشتر از زنان ناقل بدون علامت هستند و بهطور ناخواسته ویروس را منتقل میکنند.
مطالعات نشان داده است که زنان بهدلیل سطح مخاطی بیشتر در معرض خطر بالاتری هستند و محافظت کاندوم برای زنان مؤثرتر از مردان است. در زوجهایی که یکی از آنها مبتلا به HIV بوده، استفاده مداوم از کاندوم خطر ابتلا به HSV را در زنان تا ۹۶٪ کاهش داده است، درحالیکه این میزان در مردان ۶۵٪ بوده است.
تشخیص افتراقی تبخال تناسلی
تشخیص تبخال معمولاً بر اساس ظاهر بالینی ضایعات انجام میشود و سپس با آزمایش PCR یا کشت ویروس از زخم تأیید میشود. تست خون برای تشخیص آنتیبادیهای HSV-1 و HSV-2 نیز کاربرد دارد.
برخی بیماریهای دیگر میتوانند شبیه تبخال باشند اما درمان متفاوتی دارند. تشخیص صحیح از بروز عوارض و مصرف داروهای نامناسب جلوگیری میکند.
بیماریهایی که ممکن است با تبخال اشتباه شوند:
- لیکن پلان: ضایعات قرمز و خارشدار پوستی غیرمسری
- زگیل تناسلی ناشی از HPV: برجستگیهای پوستی بسیار مسری
- مولوسکوم کونتاژیوزوم: ضایعات ویروسی با ظاهر برجسته و صدفی
- سرطان آلت تناسلی: ایجاد لکهها یا ضایعات مزمن و مقاوم
روشهای درمان تبخال تناسلی
تبخال تناسلی درمان قطعی ندارد، اما داروهای ضدویروسی خوراکی میتوانند مدت و شدت علائم را کاهش دهند. این داروها همچنین خطر انتقال ویروس به شریک جنسی را کم میکنند.
سه داروی رایج شامل آسیکلوویر (Acyclovir)، فامسیکلوویر (Famciclovir) و والاسیکلوویر (Valacyclovir) هستند. شروع سریع درمان در مرحله اولیه علائم، بهترین نتایج را به همراه دارد.
رژیمهای درمانی
- اولین دوره: مصرف دارو سه بار در روز بهمدت ۷ تا ۱۰ روز
- عودهای بعدی: مصرف یک تا دو بار در روز بهمدت ۱ تا ۵ روز بسته به شدت علائم
- عودهای مکرر: درمان سرکوبگرانه با دوز کم روزانه برای کاهش دفعات و شدت عود
راههای پیشگیری از تبخال تناسلی
با وجود شیوع بالای تبخال در جامعه، رعایت برخی نکات میتواند خطر ابتلا را کاهش دهد. استفاده صحیح و مداوم از کاندوم و اجتناب از رابطه در زمان وجود ضایعات فعال توصیه میشود.
کاهش تعداد شرکای جنسی و مشاوره با پزشک درباره درمان سرکوبگرانه در افراد مبتلا از راهکارهای مهم پیشگیری است. انجام تست HSV در افراد بدون علامت توصیه نمیشود، مگر در شرایط خاصی که تصمیمگیری درمانی لازم باشد.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Centers for Disease Control and Prevention. About genital herpes.
- University of Utah. Herpes: the blistering facts.
- Centers for Disease Control and Prevention. Genital herpes – CDC fact sheet (detailed).
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Why does herpes cause repeated outbreaks?
- Johnston C, Corey L. Current concepts for genital herpes simplex virus infection: diagnostics and pathogenesis of genital tract shedding. Clin Microbiol Rev. 2016;29(1):149-161. doi:10.1128/CMR.00043-15
- Sauerbrei A. Herpes genitalis: diagnosis, treatment and prevention. Geburtshilfe Frauenheilkd. 2016;76(12):1310-1317. doi:10.1055/s-0042-116494
- Magaret AS, Mujugira A, Hughes JP, et al. Effect of condom use on per-act HSV-2 transmission risk in HIV-1, HSV-2-discordant couples. Clin Infec Dis. 2016;62(4):456-461. doi:10.1093/cid/civ908
- Sauerbrei A. Optimal management of genital herpes: current perspectives. Infect Drug Resist. 2016;9:129-141. doi:10.2147/IDR.S96164
- NHS. Penis lumps and spots.
- Centers for Disease Control and Prevention. Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021: genital herpes.
- National Health Service (UK). Genital herpes.
- Centers for Disease Control and Prevention. Screening for genital herpes.
- https://www.verywellhealth.com/genital-herpes-on-shaft-symptoms-diagnosis-treatment-5498613
