نکات کلیدی

• اگر به یک بیماری خودایمنی مبتلا هستید، پیش از انجام تتو بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.
• انجام خالکوبی در زمانی که بیماری شما تحت کنترل نیست، می‌تواند خطر عوارض را افزایش دهد.
• افرادی که به دلیل مصرف داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی، دفاع بدنشان کاهش یافته است، ممکن است بیشتر در معرض عفونت ناشی از تتو قرار بگیرند.
• در افراد مبتلا به بیماری‌های خودایمنی، تتو می‌تواند با خطرات بیشتری همراه باشد و تصمیم‌گیری درباره آن باید فردی و با توجه به شرایط پزشکی انجام شود.

ملاحظات کلی درباره تتو در افراد مبتلا به بیماری‌های خودایمنی

تتو یا خالکوبی یک روش قدیمی و رایج در بسیاری از فرهنگ‌هاست و امروزه حدود یک‌سوم مردم در برخی کشورها حداقل یک تتو دارند. با این حال، مانند هر اقدامی که باعث آسیب عمدی به پوست می‌شود، تتو برای همه افراد می‌تواند خطراتی داشته باشد؛ نه فقط کسانی که بیماری خودایمنی یا بیماری مزمن دارند.

در بیماری‌های خودایمنی مانند:

• بیماری کرون و کولیت اولسروز (بیماری‌های التهابی روده)
• لوپوس
• ام‌اس (مولتیپل اسکلروزیس)
• آرتریت‌های التهابی
• پسوریازیس

سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت‌های سالم حمله می‌کند و باعث ایجاد التهاب مزمن می‌شود.

از سوی دیگر، برخی داروهای مورد استفاده برای کنترل این بیماری‌ها مانند کورتیکواستروئیدها، داروهای بیولوژیک یا سایر داروهای تعدیل‌کننده سیستم ایمنی، می‌توانند توانایی بدن برای مقابله با عفونت‌ها را کاهش دهند.

افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن معمولاً دوره‌هایی از کنترل بهتر بیماری و دوره‌هایی از تشدید علائم را تجربه می‌کنند. زمانی که بیماری فعال و کنترل‌نشده است، معمولاً زمان مناسبی برای انجام تتو نیست.

خطرات احتمالی تتو به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:

• نوع بیماری خودایمنی
• شدت و میزان کنترل بیماری
• داروهای مصرفی
• وضعیت عمومی سلامت فرد
• محل انجام تتو
• رعایت اصول بهداشتی توسط تتوکار

از آنجا که اطلاعات دقیقی درباره میزان بروز همه عوارض احتمالی وجود ندارد، بهترین تصمیم این است که پیش از انجام تتو با پزشک مشورت کرده و تا زمان پایدار شدن وضعیت بیماری صبر کنید.

یک گزارش موردی درباره عارضه احتمالی تتو

در گزارشی که در مجله گزارش‌های موردی پزشکی بریتانیا منتشر شد، یک زن اسکاتلندی پس از انجام تتو روی ران خود دچار التهاب عضلات شد.

این دومین تتوی او بود و تتوی اول که سال‌ها قبل انجام شده بود، هیچ مشکلی ایجاد نکرده بود.

این فرد به دلیل فیبروز کیستیک تحت پیوند ریه قرار گرفته بود و برای جلوگیری از رد پیوند، داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کرد.

حدود یک هفته پس از انجام تتو، درد و تورم عضلات آغاز شد و پس از ۱۰ ماه به متخصص روماتولوژی مراجعه کرد.

در ابتدا ارتباطی بین تتو و علائم پیدا نشد، اما به دلیل زمان شروع علائم و نبود علت‌های دیگر، احتمال ارتباط با تتو مطرح شد.

پژوهشگران علت دقیق را مشخص نکردند، اما احتمال دادند که:

• ورود باکتری به بافت عضلانی هنگام تتو
• یا واکنش بدن به رنگ تتو

ممکن است در ایجاد التهاب نقش داشته باشد.

با درمان فیزیوتراپی، درد و التهاب بهبود یافت.

خطر عفونت و اهمیت رعایت اصول بهداشتی

فرآیند تتو شامل ایجاد هزاران آسیب کوچک در پوست است. این آسیب‌ها می‌توانند راه ورود میکروب‌ها به بدن را باز کنند.

عفونت یکی از شایع‌ترین خطرات تتو است، به‌خصوص در شرایطی مانند:

• انجام تتو در منزل
• استفاده از تجهیزات غیراستاندارد
• مراجعه به افراد بدون مجوز
• استفاده مجدد از سوزن یا وسایل آلوده

افراد مبتلا به بیماری خودایمنی که سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند، ممکن است در برابر این عفونت‌ها آسیب‌پذیرتر باشند.

در صورت وجود التهاب فعال در بدن یا کاهش عملکرد سیستم ایمنی، توانایی مقابله با باکتری‌ها کاهش پیدا می‌کند.

افراد مبتلا به بیماری‌های خودایمنی باید:

• دستورهای مراقبت بعد از تتو را دقیق رعایت کنند.
• در صورت مشاهده علائم عفونت، سریعاً به پزشک یا متخصص پوست مراجعه کنند.

عفونت‌های پوستی پس از تتو

حتی اگر تتو در یک مرکز معتبر انجام شود، باکتری‌هایی که به طور طبیعی روی پوست زندگی می‌کنند ممکن است هنگام آسیب پوست وارد لایه‌های زیرین شوند.

در دوره ترمیم، خارش محل تتو طبیعی است، اما خاراندن پوست می‌تواند باعث انتقال باکتری‌ها و ایجاد عفونت شود.

علائمی که می‌توانند نشانه عفونت باشند:

• برجستگی‌های قرمز و دردناک
• افزایش درد
• تب
• لرز
• خروج ترشح چرکی
• زخم باز
• افزایش قرمزی یا گرمی پوست

همچنین تجهیزات، جوهر یا سوزن‌های غیراستریل می‌توانند باعث عفونت با باکتری‌هایی مانند استافیلوکوکوس اورئوس شوند.

عفونت‌های قارچی نیز گزارش شده‌اند، اما نسبتاً نادر هستند.

خطر بیماری‌های منتقل‌شونده از خون

انجام تتو در محیط‌های غیربهداشتی یا با تجهیزات آلوده می‌تواند خطر انتقال بیماری‌های خونی مانند هپاتیت را افزایش دهد.

در آمریکا، هپاتیت C یکی از عوامل مهم سرطان کبد محسوب می‌شود.

در مراکز حرفه‌ای که اصول استریل‌سازی رعایت می‌شود، شیوع انتقال هپاتیت C گزارش نشده است، اما در محیط‌های غیرحرفه‌ای مانند تتو در منزل یا زندان، خطر افزایش پیدا می‌کند.

طبق اطلاعات مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌ها (CDC)، تاکنون مورد مستندی از انتقال HIV از طریق تتو گزارش نشده است، اما در صورت رعایت نکردن اصول بهداشتی، از نظر تئوری امکان انتقال وجود دارد.

بیماری‌های پوستی و تتو

یکی از نگرانی‌های مهم درباره تتو، ایجاد بیماری پوستی جدید یا تشدید بیماری پوستی موجود است.

بسیاری از این مشکلات ناشی از واکنش بیش‌فعال سیستم ایمنی هستند.

برای مثال، در افراد مبتلا به:

• اگزما
• پسوریازیس
• سایر بیماری‌های التهابی پوست

آسیب ناشی از سوزن تتو ممکن است باعث تحریک بیماری شود.

درماتیت تماسی آلرژیک به رنگ تتو

حساسیت پوستی به تتو نسبتاً نادر است، اما ممکن است رخ دهد.

این واکنش بیشتر با برخی رنگ‌ها، به‌خصوص رنگ قرمز، دیده می‌شود.

علائم احتمالی شامل:

• خارش
• برجستگی‌های پوستی
• التهاب
• ایجاد جوش یا ضایعه در محل تتو

گاهی واکنش آلرژیک بلافاصله ایجاد نمی‌شود و ممکن است چند روز، هفته یا حتی ماه‌ها بعد ظاهر شود.

افرادی که سابقه حساسیت‌های پوستی دارند، باید پیش از تتو با احتیاط بیشتری تصمیم بگیرند.

کلوئید؛ ایجاد اسکار برجسته پس از تتو

کلوئید نوعی اسکار غیرطبیعی است که در اثر ترمیم بیش‌ازحد پوست ایجاد می‌شود.

افرادی که قبلاً سابقه تشکیل کلوئید داشته‌اند، احتمال بیشتری دارد پس از تتو نیز دچار آن شوند.

حتی فرآیند پاک کردن تتو نیز می‌تواند خطر ایجاد کلوئید را افزایش دهد.

گرانولوم و سارکوئیدوز

گاهی بدن برای مقابله با یک ماده خارجی، اطراف آن تجمع سلول‌های التهابی ایجاد می‌کند که به آن گرانولوم گفته می‌شود.

در برخی افراد، گرانولوم‌ها در اطراف رنگ تتو ایجاد می‌شوند و ممکن است حتی سال‌ها پس از انجام تتو ظاهر شوند.

سارکوئیدوز یک بیماری نادر است که با تشکیل تعداد زیادی گرانولوم در بدن مشخص می‌شود.

برخی موارد سارکوئیدوز پس از ایجاد گرانولوم در اطراف تتو گزارش شده است. به همین دلیل، معمولاً به افراد مبتلا به سارکوئیدوز توصیه می‌شود از انجام تتو خودداری کنند.

اریتم ندوزوم و پیودرما گانگرنوزوم

این دو بیماری پوستی در ارتباط با تتو بسیار نادر هستند، اما در برخی افراد گزارش شده‌اند.

پیودرما گانگرنوزوم

می‌تواند باعث ایجاد زخم‌های عمیق پوستی شود که درمان آن دشوار است.

اریتم ندوزوم

معمولاً با برجستگی‌های قرمز و دردناک، به‌خصوص در قسمت ساق پا، ظاهر می‌شود.

این مشکلات بیشتر در افرادی دیده می‌شوند که بیماری‌های التهابی روده یا سایر بیماری‌های مزمن دارند.

از آنجا که این بیماری‌ها ممکن است پس از آسیب پوستی مانند سوراخ شدن با سوزن ایجاد شوند، در افراد مستعد، انجام تتو توصیه نمی‌شود.

پسوریازیس و تتو؛ خطر پدیده کوبنر

پسوریازیس یک بیماری مزمن پوستی است که باعث ایجاد پلاک‌های قرمز همراه با پوسته سفید می‌شود.

در برخی افراد، آسیب پوستی ناشی از تتو می‌تواند باعث ایجاد ضایعات پسوریازیس در همان محل شود؛ حتی اگر پیش از آن پوست سالم بوده باشد.

این واکنش به نام پدیده کوبنر شناخته می‌شود.

افراد مبتلا به پسوریازیس بهتر است قبل از تتو:

• وضعیت بیماری خود را بررسی کنند.
• با پزشک متخصص پوست مشورت کنند.
• در زمان شعله‌ور بودن بیماری از انجام تتو خودداری کنند.

تأثیر تتو بر MRI

برخی افراد هنگام انجام تصویربرداری MRI در محل تتو احساس:

• سوزش
• تورم
• ناراحتی

کرده‌اند.

همچنین برخی تتوها ممکن است کیفیت تصویر MRI را کاهش دهند.

این اتفاق شایع نیست و نباید باعث شود فرد از انجام MRI ضروری خودداری کند.

با این حال، اگر به طور منظم MRI انجام می‌دهید، بهتر است پیش از انجام تتو این موضوع را در نظر بگیرید.

همچنین همیشه قبل از MRI، وجود تتو را به کارکنان بخش تصویربرداری اطلاع دهید.

چرا رنگ جوهر تتو اهمیت دارد؟

ترکیبات موجود در رنگ‌های مختلف ممکن است بر احتمال التهاب یا واکنش آلرژیک تأثیر بگذارند.

برخی مواد مورد توجه عبارت‌اند از:

• کروم در رنگ سبز
• کادمیوم در رنگ زرد
• نمک‌های جیوه در رنگ قرمز
• کبالت در رنگ آبی

در یک مطالعه، حدود ۱۰ درصد افراد دارای تتو نوعی واکنش نامطلوب گزارش کردند. در میان کسانی که واکنش را مرتبط با رنگ می‌دانستند، رنگ قرمز شایع‌ترین عامل بود.

با این حال، آزمایش پوستی قبل از تتو همیشه نمی‌تواند واکنش واقعی بدن به تزریق جوهر را پیش‌بینی کند، زیرا شرایط ورود جوهر در تتو با تماس سطحی پوست متفاوت است.

مراقبت‌های بعد از تتو؛ بخش مهم پیشگیری از عوارض

مراقبت صحیح بعد از تتو می‌تواند خطر عفونت و مشکلات پوستی را کاهش دهد.

قبل از انجام تتو:

• یک تتوکار حرفه‌ای و دارای مجوز انتخاب کنید.
• درباره بیماری خودایمنی و داروهای مصرفی با او صحبت کنید.
• مطمئن شوید محیط کار استاندارد و تحت نظارت بهداشتی است.
• پوست باید قبل از شروع کار ضدعفونی شود.
• تتوکار باید از دستکش استفاده کند.
• سوزن‌ها و تجهیزات یک‌بارمصرف باید در بسته‌بندی استریل باز شوند.
• تجهیزات غیرقابل‌دورریختن باید با دستگاه اتوکلاو استریل شوند.

بعد از انجام تتو:

• محل تتو را با آب و صابون ملایم تمیز نگه دارید.
• از قرار گرفتن طولانی در معرض آفتاب خودداری کنید.
• از مرطوب‌کننده مناسب استفاده کنید.
• تا زمان ترمیم کامل شنا نکنید.
• پوسته‌های ایجادشده را نکنید و نخارانید.
• دستورهای مراقبتی را چند هفته ادامه دهید.

جمع‌بندی

داشتن بیماری خودایمنی به معنی ممنوع بودن قطعی تتو نیست، اما نیازمند ارزیابی دقیق‌تر است. مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده عبارت‌اند از:

• کنترل بودن بیماری
• نوع داروهای مصرفی
• وضعیت سیستم ایمنی
• رعایت استانداردهای بهداشتی
• سابقه مشکلات پوستی

برای بسیاری از افراد، بهترین زمان انجام تتو زمانی است که بیماری در وضعیت پایدار قرار دارد و تصمیم با هماهنگی پزشک گرفته شده است.

پرسش‌های متداول

آیا افراد مبتلا به لوپوس یا آرتریت روماتوئید می‌توانند تتو کنند؟

ممکن است برخی افراد بتوانند، اما باید شرایط بیماری، داروهای مصرفی و خطر عفونت بررسی شود.

آیا داروهای بیولوژیک مانع انجام تتو هستند؟

نه همیشه، اما این داروها می‌توانند خطر عفونت را افزایش دهند. زمان مناسب انجام تتو باید با نظر پزشک تعیین شود.

آیا تتو باعث فعال شدن بیماری خودایمنی می‌شود؟

شواهد قطعی وجود ندارد، اما آسیب پوستی ناشی از تتو می‌تواند در افراد مستعد باعث تحریک برخی بیماری‌های التهابی شود.