تیروئیدیت هاشیموتو (که پیشتر بهعنوان بیماری هاشیموتو شناخته میشد) یک اختلال قابل درمان تیروئید است که معمولاً با داروی جایگزین هورمون تیروئید کنترل میشود. شدت این بیماری میتواند در افراد مختلف متفاوت باشد و بر برنامه درمانی آنها تأثیر بگذارد.
تیروئیدیت هاشیموتو یک اختلال خودایمنی محسوب میشود، زیرا سیستم ایمنی بدن به غده تیروئید آسیب میرساند. غده تیروئید که در جلوی گردن قرار دارد، هورمونهایی ترشح میکند که عملکردهای زیادی در بدن را تنظیم میکنند، از جمله:
- متابولیسم
- دمای بدن
- قدرت عضلات
تیروئیدیت هاشیموتو معمولاً باعث میشود غده تیروئید بهاندازه کافی هورمون تولید نکند.
اگر درمان نشود، تیروئیدیت هاشیموتو میتواند بهطور بالقوه به عوارض جدی ناشی از کمکاری تیروئید (هیپوتیروئیدیسم) منجر شود؛ از جمله مشکلات قلبی، کمخونی و افسردگی.
اما بیشتر افراد مبتلا به تیروئیدیت هاشیموتو میتوانند آن را با مصرف روزانه داروی جایگزین هورمون تیروئید درمان کنند.
علائم تیروئیدیت هاشیموتو چیست؟
تیروئیدیت هاشیموتو معمولاً علائم کمکاری تیروئید را ایجاد میکند، یعنی زمانی که بدن هورمون تیروئید کافی تولید نمیکند. علائم میتواند شامل موارد زیر باشد:
- خستگی
- یبوست
- افزایش وزن
- خشکی پوست
- گرفتگی صدا
- کلسترول بالا
- افسردگی
- ضعف عضلات در اندامهای تحتانی
- احساس کندی و بیحالی
- عدم تحمل سرما
- نازکشدن موها
- قاعدگی نامنظم یا سنگین
- مشکلات باروری
برخی افراد، بهویژه در مراحل اولیه، دچار آسیب به تیروئید میشوند که میتواند علائم پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدیسم) را نیز ایجاد کند. این علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- گواتر (بزرگشدن غده تیروئید)
- کاهش وزن
- ضربان قلب سریع یا نامنظم
- عصبی بودن یا تحریکپذیری
- خستگی و مشکل در خوابیدن
- لرزش دست یا ضعف عضلات
- اسهال
اگر هنگام درمان، علائم شعلهور شدن تیروئیدیت هاشیموتو را تجربه میکنید، بهتر است پزشک خود را مطلع سازید. او ممکن است تصمیم بگیرد سطح هورمونهای تیروئید شما را بررسی کرده و دوز دارو را تغییر دهد.

تیروئیدیت هاشیموتو چگونه درمان میشود؟
تیروئیدیت هاشیموتو معمولاً با داروی جایگزین هورمون تیروئید درمان میشود. این دارو اغلب نسخه مصنوعی هورمون تیروئید است، هرچند نسخههای طبیعی حاوی هورمون تیروئید حیوانی نیز وجود دارند.
بسیاری از افراد این دارو را یک بار در روز مصرف میکنند.
تیروئیدیت هاشیموتو درمان قطعی ندارد، بنابراین بیشتر بیماران باید این دارو را بهطور دائمی مصرف کنند.
پزشکان معمولاً هنگام مصرف دارو، سطح هورمون تیروئید را با آزمایش خون بهطور منظم بررسی میکنند تا دوز مناسب را تعیین کنند.
همچنین معمولاً بهتر است داروی جایگزین هورمون تیروئید را صبحها با معده خالی مصرف کنید. مصرف همراه غذا میتواند بر جذب آن در بدن تأثیر بگذارد.
پزشکان ممکن است تغییراتی در رژیم غذایی نیز توصیه کنند، از جمله نظارت بر میزان دریافت ید. هرچند ید یک عنصر ضروری است، مصرف بیش از حد آن میتواند برای افراد مبتلا به تیروئیدیت هاشیموتو مضر باشد. یافتن میزان مناسب ممکن است نیاز به اندازهگیری سطح ید داشته باشد.
همچنین ممکن است نیاز باشد مصرف برخی مواد غذایی را که خطر گواتر را افزایش میدهند محدود کنید، مانند سبزیجات چلیپایی خام. با این حال، قبل از ایجاد تغییر در برنامه غذایی خود بهتر است با یک متخصص مراقبتهای بهداشتی مشورت کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Eghtedari B, et al. (2023). Levothyroxine.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539808/ - Endocrine diseases. (n.d.).
https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases - Kaur J, et al. (2025). Hashimoto thyroiditis.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459262/ - https://www.healthline.com/health/how-serious-is-hashimoto-thyroiditis
