حمام آب گرم چگونه می‌تواند به کاهش فشار خون کمک کند؟

حمام آب گرم علاوه بر ایجاد آرامش و کاهش خستگی، ممکن است به کاهش موقت فشار خون نیز کمک کند. یک مطالعه جدید نشان داده است که ۳۰ دقیقه قرار گرفتن در آب گرم می‌تواند در برخی افراد، حتی بیشتر از ۳۰ دقیقه دوچرخه‌سواری ثابت، باعث کاهش فشار خون شود.

بااین‌حال، متخصصان تأکید می‌کنند که این یافته به معنای جایگزین شدن حمام آب گرم با ورزش نیست. گرما ممکن است برای افرادی که به دلایل مختلف نمی‌توانند به‌طور منظم ورزش کنند، یک روش مکمل و قابل بررسی باشد.

مطالعه جدید درباره تأثیر حمام آب گرم چه چیزی نشان داد؟

در پژوهشی که در نشریه European Journal of Applied Physiology منتشر شد، محققان اثر دو فعالیت را بر سیستم قلبی‌عروقی مقایسه کردند:

• ۳۰ دقیقه غوطه‌وری در آب گرم با دمای حدود ۴۰ درجه سانتی‌گراد
• ۳۰ دقیقه ورزش با دوچرخه ثابت

در این مطالعه ۲۵ فرد ۴۵ تا ۷۰ ساله که اضافه‌وزن یا چاقی داشتند، شرکت کردند. هر شرکت‌کننده هر دو فعالیت را در جلسات جداگانه انجام داد.

نتایج اولیه نشان داد که حمام آب گرم در مقایسه با دوچرخه‌سواری، افزایش بیشتری در جریان خون ایجاد کرد و فشار خون را بیشتر کاهش داد.

پژوهشگران معتقدند افزایش جریان خون در اثر گرما می‌تواند دیواره رگ‌ها را تحت تأثیر قرار دهد و محرکی برای سازگاری بهتر عروق در طول زمان باشد.

بااین‌حال، باید به یک نکته مهم توجه کرد: این پژوهش فقط اثر یک جلسه ۳۰ دقیقه‌ای حمام آب گرم را بررسی کرده است. بنابراین هنوز مشخص نیست تکرار این روش در بلندمدت تا چه اندازه می‌تواند به کاهش پایدار فشار خون کمک کند.

آیا حمام آب گرم می‌تواند جای ورزش را بگیرد؟

خیر. ورزش منظم فواید گسترده‌ای برای سلامت قلب، عروق، عضلات و متابولیسم دارد که صرفاً با قرار گرفتن در آب گرم به دست نمی‌آیند.

به گفته پژوهشگران، غوطه‌وری در آب گرم ممکن است برای افرادی که به دلایل جسمی یا شرایط خاص نمی‌توانند به‌طور منظم ورزش کنند، به‌عنوان یک روش مکمل قابل بررسی باشد؛ اما نباید جایگزین فعالیت بدنی شود.

آب گرم چگونه فشار خون را کاهش می‌دهد؟

وقتی پوست در معرض گرما قرار می‌گیرد، رگ‌های خونی سطح پوست گشاد می‌شوند. این اتفاق باعث می‌شود خون راحت‌تر در رگ‌ها جریان پیدا کند.

با گشاد شدن عروق، مقاومت در برابر جریان خون کاهش می‌یابد و در نتیجه فشار واردشده به دیواره رگ‌ها کمتر می‌شود. این فرایند می‌تواند به افت موقت فشار خون منجر شود.

از طرف دیگر، هنگام قرار گرفتن در آب گرم، ضربان قلب افزایش پیدا می‌کند تا سیستم قلبی‌عروقی بتواند گردش خون و فشار خون را تنظیم کند.

اثر حمام آب گرم چقدر دوام دارد؟

بر اساس توضیحات یکی از متخصصان فیزیولوژی انسانی که در این مقاله به او استناد شده است، پس از یک جلسه قرار گرفتن در آب گرم، کاهش فشار خون ممکن است برای چند ساعت ادامه داشته باشد.

همچنین برخی مطالعات درباره استفاده مداوم از گرما نشان داده‌اند که فشار خون در حالت استراحت ممکن است در طول زمان کاهش پیدا کند.

بااین‌حال، نتایج مطالعه جدید فقط مربوط به یک جلسه حمام آب گرم است و برای تعیین اثرات بلندمدت آن به پژوهش‌های بیشتری نیاز داریم.

آیا سونا هم همین اثر را دارد؟

سونا نیز با افزایش دمای بدن می‌تواند بر سیستم قلبی‌عروقی تأثیر بگذارد، اما نباید اثر انواع مختلف گرما را کاملاً یکسان در نظر گرفت.

بر اساس شواهدی که در مقاله مطرح شده است:

• سونای سنتی: شواهد نسبتاً قوی‌تری درباره فواید قلبی‌عروقی آن وجود دارد.
• سونای مادون قرمز: برخی مطالعات فوایدی را گزارش کرده‌اند، اما شواهد آن به اندازه سونای سنتی قوی نیست.
• غوطه‌وری در آب گرم: در مطالعه مورد بحث، استفاده از آب ۴۰ درجه سانتی‌گراد برای ۳۰ دقیقه بررسی شده است.

آب گرم و هوای گرم سونا از نظر نحوه انتقال گرما و واکنش بدن یکسان نیستند. بنابراین نمی‌توان فرض کرد که هر نوع سونا با هر مدت و دمایی، همان اثر حمام آب گرم را ایجاد می‌کند.

آیا حمام آب گرم برای همه افراد بی‌خطر است؟

خیر. اگرچه شرکت‌کنندگان مطالعه، این روش را به‌خوبی تحمل کردند، اما نمی‌توان نتایج را به همه افراد تعمیم داد.

قرار گرفتن در آب گرم می‌تواند باعث افزایش دمای بدن و ضربان قلب، گشاد شدن رگ‌ها و تغییر توزیع خون به سمت پوست شود. این تغییرات ممکن است در برخی افراد فشار خون را بیش از حد کاهش دهند و علائمی مانند سرگیجه یا احساس سبکی سر ایجاد کنند.

افراد زیر بهتر است پیش از استفاده از حمام آب گرم با هدف تأثیرگذاری بر فشار خون، با پزشک مشورت کنند:

• افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی
• کسانی که در تنظیم فشار خون مشکل دارند.
• افرادی که داروهایی مصرف می‌کنند که واکنش بدن به گرما را تغییر می‌دهند.
• زنان باردار
• افراد مبتلا به بیماری‌های پوستی که پوستشان به آب گرم حساس است.

اگر هنگام حمام دچار سرگیجه یا ضعف شدید، باید از آب خارج شوید و در وضعیت ایمن استراحت کنید.

روش‌های اثبات‌شده‌تر برای کنترل فشار خون

حمام آب گرم ممکن است یک روش مکمل باشد، اما کنترل فشار خون همچنان به مجموعه‌ای از عادت‌های سالم و در صورت نیاز، درمان دارویی وابسته است.

راهکارهای مهم عبارت‌اند از:

1. کاهش مصرف نمک: دریافت سدیم را محدود کنید و به مقدار نمک موجود در غذاهای آماده، کنسروی و فرآوری‌شده توجه داشته باشید.

2. حفظ وزن سالم: کاهش وزن در افراد دارای اضافه‌وزن می‌تواند به بهبود فشار خون کمک کند.

3. تغذیه متعادل: مصرف میوه‌ها، سبزیجات و غذاهای کامل را افزایش دهید.

4. محدود کردن الکل: کاهش مصرف الکل یا پرهیز از آن می‌تواند به کنترل بهتر فشار خون کمک کند.

5. خواب کافی: خواب منظم و باکیفیت را در برنامه روزانه خود قرار دهید.

6. مدیریت استرس: روش‌هایی مانند تمرین تنفس و فعالیت‌های آرامش‌بخش می‌توانند به مدیریت استرس کمک کنند.

7. ترک سیگار: اگر سیگار می‌کشید، ترک آن برای سلامت قلب و عروق اهمیت زیادی دارد.

جمع‌بندی

یک حمام آب گرم ۳۰ دقیقه‌ای با دمای حدود ۴۰ درجه سانتی‌گراد ممکن است با گشاد کردن عروق و افزایش جریان خون، فشار خون را به‌طور موقت کاهش دهد. بااین‌حال، این نتیجه بر اساس یک مطالعه کوچک و بررسی یک جلسه حمام به دست آمده و هنوز نمی‌توان درباره اثر پایدار آن در بلندمدت نتیجه‌گیری کرد.

اگر فشار خون بالا دارید، داروهای تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید و حمام آب گرم را جایگزین ورزش یا درمان پزشکی ندانید. بهترین رویکرد، استفاده از راهکارهای مکمل در کنار توصیه‌های پزشک و روش‌های شناخته‌شده کنترل فشار خون است.