علائم حمله اضطرابی و حمله قلبی در برخی موارد با یکدیگر شباهت دارند. این شباهت بهویژه در سطح فیزیولوژیکی میتواند برای بیماران نگرانکننده و گمراهکننده باشد، چراکه هر دو وضعیت ممکن است با درد قفسه سینه، تپش قلب و تنگی نفس همراه باشند.
فهرست مطالب
- علائم حمله اضطرابی
- علائم حمله قلبی
- تفاوتها
- لزوم مراجعه فوری به مراکز درمانی
- نکات کلیدی

AND-ONE / Getty Images
علائم حمله اضطرابی چیست؟
اضطراب احساسی از نگرانی یا دلهره است که معمولاً واکنشی طبیعی نسبت به موقعیتهای استرسزا محسوب میشود. اما زمانی که این احساس بیش از حد شود و زندگی روزمره فرد را مختل کند، به یک مشکل روانپزشکی تبدیل میشود که نیازمند درمان و بررسی تخصصی است.²
اضطراب میتواند به شکل حمله پانیک ظاهر شود که حملهای ناگهانی و شدید از ترس است و با علائم جسمانی همراه است که گاهی بسیار شبیه حمله قلبی جلوه میکند.³ این موضوع ناشی از فعال شدن نادرست پاسخ “جنگ یا گریز” در بدن است که حتی در غیاب هرگونه خطر واقعی، بدن را وارد حالت هشدار میکند.
حملات پانیک خطر جسمی ندارند و نمیتوانند منجر به حمله قلبی شوند، اما بهدلیل ماهیت ناگهانی و شدید خود، بسیار ترسناک و ناراحتکننده هستند. این واکنش میتواند به تجربهای آسیبزا برای فرد تبدیل شود، بهخصوص اگر برای اولین بار آن را تجربه میکند.
علائم احتمالی حمله پانیک عبارتند از:²⁴
- تپش قلب (احساس سریع، کوبنده یا پرش ضربان قلب)
- تعریق، احساس سرما یا گرگرفتگی (مانند داغ شدن صورت)
- لرزش یا رعشه
- دشواری در تنفس یا احساس خفگی
- درد یا ناراحتی در قفسه سینه
- سبکی سر یا سرگیجه (احساس چرخش، ضعف یا بیتعادلی)
- بیحسی یا سوزنسوزن شدن اعضای بدن
- ناراحتی معده، تهوع یا احساس گرفتگی در گلو
- ترس ناگهانی از مرگ، از دست دادن کنترل یا “دیوانه شدن”
- احساس جدا شدن از بدن یا غیرواقعی بودن محیط اطراف
علائم حمله قلبی چیست؟
حمله قلبی یک وضعیت اورژانسی و تهدیدکننده حیات است که زمانی رخ میدهد که جریان خون به عضله قلب بهشدت کاهش یابد یا کاملاً قطع شود. این انسداد معمولاً به دلیل گرفتگی یا بسته شدن یکی از شریانهای کرونری که خونرسانی به قلب را بر عهده دارند، اتفاق میافتد.
علائم حمله قلبی بسیار متنوعاند و از نظر نوع، شدت و زمان شروع متفاوت هستند، اما معمولاً شامل یک یا چند مورد از علائم زیر هستند:⁵⁶⁷
- درد یا ناراحتی در قفسه سینه که اغلب در سمت چپ یا مرکز آن احساس میشود. این درد میتواند بهصورت فشار، سنگینی، تنگی یا فشردگی توصیف شود و ممکن است بهصورت تدریجی یا ناگهانی بروز کرده و بهمرور شدت یابد.
- درد در شانه، پشت، بازو، گردن، فک یا بالای شکم
- تعریق غیرمعمول، بهویژه تعریق سرد و مرطوب
- تپش قلب
- تنگی نفس
- خستگی غیرعادی
- سبکی سر
- تهوع
تفاوت حمله اضطرابی و حمله قلبی
تفاوتهای اصلی بین حمله پانیک و حمله قلبی در چندین جنبه مشخص قابل شناسایی هستند که دانستن آنها برای تصمیمگیری سریع و درست حیاتی است.⁸⁹ این تفاوتها گاهی به کمک فرد یا تیم پزشکی میآید تا بتوانند مسیر درمان مناسب را در لحظه تشخیص دهند.
- محرکها: حمله پانیک میتواند بدون هشدار قبلی، حتی در خواب یا بهدلیل عوامل روانی مانند استرس رخ دهد. در مقابل، حمله قلبی معمولاً (اما نه همیشه) در هنگام فعالیت بدنی مانند بالا رفتن از پله یا چمنزنی ایجاد میشود.
- شروع علائم: علائم حمله پانیک بهصورت ناگهانی و شدید آغاز میشوند. در حالی که حمله قلبی ممکن است بهصورت تدریجی و با شدت کم آغاز شود و سپس وخیمتر گردد.
- علامت شاخص: ویژگی شاخص حمله پانیک، ترس شدید یا احساس نابودی، از دست دادن کنترل یا احساس بیگانگی کامل است. در حالی که حمله قلبی “علامت طلایی” مشخصی ندارد، اما درد قفسه سینه شایعترین و شناختهشدهترین علامت آن است.⁵
- نوع درد قفسه سینه: درد قفسه سینه در حمله پانیک معمولاً تیز و متمرکز است و به قسمتهای دیگر بدن گسترش نمییابد.¹⁰ اما در حمله قلبی، این درد بیشتر بهصورت فشار یا فشردگی است و میتواند به گردن، فک، بازو یا پشت سرایت کند.⁶
- مدت زمان علائم: علائم حمله پانیک معمولاً در عرض چند دقیقه تا یک ساعت فروکش میکنند. اما علائم حمله قلبی پایدارترند و بهتدریج شدت میگیرند و از بین نمیروند.
- آسیب جسمی: حمله پانیک خطر جسمی ندارد و فرد پس از آن بهطور کامل بهبود مییابد، در حالی که حمله قلبی میتواند منجر به آسیب جدی به بافت قلب شده و بدون مداخله فوری، مرگبار باشد.¹¹
آیا باید به دنبال مراقبت پزشکی باشم؟
همیشه در صورت مشاهده علائم حمله قلبی، فوراً با اورژانس (۹۱۱) تماس بگیرید تا درمان فوری آغاز شود. این موضوع بهویژه در مواردی که فرد سابقه بیماری قلبی یا ریسکفاکتورهای مربوطه را دارد، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
حتی اگر سابقه حملات اضطرابی یا پانیک دارید، در صورت وجود تردید در مورد احتمال حمله قلبی، حتماً به دنبال کمک پزشکی اورژانسی باشید. افتراق دقیق این دو وضعیت در خانه ممکن نیست و تشخیص دقیق باید توسط پزشک متخصص و با آزمایشهای لازم صورت گیرد.
نکات کلیدی
علائم فیزیکی حمله پانیک مانند تپش قلب، درد قفسه سینه و تنگی نفس ممکن است با علائم حمله قلبی اشتباه گرفته شوند.¹ اما تفاوت مهم این است که حمله پانیک معمولاً گذراست و در عرض دقایقی فروکش میکند، در حالی که حمله قلبی ادامهدار و تشدیدشونده است.
حمله قلبی یک وضعیت بسیار جدی و تهدیدکننده حیات است که نیازمند اقدامات نجاتدهنده فوری است، بنابراین در صورت هرگونه شک یا تردید، همیشه جانب احتیاط را رعایت کرده و کمک پزشکی فوری دریافت کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Tully PJ, Wittert GA, Turnbull DA, et al. Panic disorder and incident coronary heart disease: a systematic review and meta-analysis protocol. Syst Rev. 2015;4:33. doi:10.1186/s13643-015-0026-2
- American Psychiatric Association. What are anxiety disorders?
- American Psychiatric Association, DSM-5 Task Force. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: DSM-5™ (5th ed.). American Psychiatric Publishing, Inc. 2013.
- National Institute of Mental Health. Panic disorder: what you need to know
- National Heart, Lung, and Blood Institute. Heart attack: symptoms.
- American Heart Association. Warning signs of a heart attack.
- DeVon HA, Mirzaei S, Zègre-Hemsey J. Typical and atypical symptoms of acute coronary syndrome: time to retire the terms? J Am Heart Assoc. 2020;9(7):e015539. doi:10.1161/JAHA.119.015539
- Beth Israel Deaconess Medical Center. Panic attack vs. heart attack: how to tell the difference.
- American Heart Association. How to tell the difference between a heart attack and a panic attack.
- Katerndahl DA. Chest pain and its importance in patients with panic disorder: an updated literature review. Prim Care Companion J Clin Psychiatry. 2008;10(5):376-83. doi:10.4088/pcc.v10n0505
- Swavely AG, Durstine JL. Anxiety disorders in patients with cardiopulmonary diseases: A brief review. Sports Med Health Sci. 2020;2(2):72-79. doi:10.1016/j.smhs.2020.05.001
- https://www.verywellhealth.com/anxiety-attack-vs-heart-attack-11775448
