درمان بیماری عروق کرونر (CAD) معمولاً ترکیبی از تغییرات سبک زندگی و مصرف داروهایی نظیر داروهای ضد پلاکت و استاتینها است.
این نوع درمان باید کاملاً فردیسازی شده باشد، به این معنا که پزشک با توجه به شرایط خاص هر بیمار، ترکیبی از داروها را تجویز میکند تا بهترین پاسخ درمانی حاصل شود.
داروهای مورد استفاده در این زمینه متنوع هستند و انتخاب نوع دارو به عوامل مختلفی بستگی دارد.
از جمله این عوامل میتوان به نوع CAD، روشهای درمانی پیشین، فشار خون فرد و دیگر شرایط پزشکی زمینهای اشاره کرد.
در این مقاله به بررسی انواع مختلف داروهایی که پزشکان ممکن است برای درمان CAD تجویز کنند، پرداخته شده و همچنین تداخلات دارویی مهمی که باید در زمان مصرف این داروها مد نظر قرار گیرد، بررسی میشود.
این نکته حائز اهمیت است که شناخت کامل از نحوه عملکرد و تداخل داروها میتواند به افزایش ایمنی درمان و کاهش عوارض جانبی کمک کند.
داروهای ضد انعقاد (Anticoagulants)
داروهای ضد انعقاد که به آنها داروهای رقیقکننده خون نیز گفته میشود، با جلوگیری از تشکیل لختههای خونی به کاهش خطر حمله قلبی کمک میکنند.
این دسته از داروها برای بیمارانی که دچار شرایطی مانند فیبریلاسیون دهلیزی هستند، بسیار مفید بوده و از عوارض جدی بیماری عروق کرونر جلوگیری میکنند.
وارفارین یکی از داروهای رایج در این دسته است.
همچنین داروهای ضد انعقاد خوراکی مستقیم مانند ریواروکسابان، دابیگاتران، آپیکسابان و ادوسابان نیز ممکن است توسط پزشک تجویز شوند.
هپارین نوع دیگری از داروی ضد انعقاد است که به صورت تزریقی مصرف میشود.
این داروها معمولاً در شرایط حاد یا در بیمارستان استفاده میشوند تا از بروز لخته در عروق کرونری پیشگیری شود.
داروهای ضد پلاکت و درمان ترکیبی ضد پلاکت (Dual Antiplatelet Therapy)
داروهای ضد پلاکت از چسبیدن پلاکتهای خون به یکدیگر و تشکیل لخته جلوگیری میکنند.
این داروها مانند ضد انعقادها عمل کرده و به شکل قابل توجهی خطر سکته قلبی یا مغزی را در بیماران مبتلا به CAD کاهش میدهند.
پزشک ممکن است داروهایی مانند آسپرین با دوز پایین، اسید استیلسالیسیلیک (موجود در آسپرین)، کلوپیدوگرل، تیکاگرلور یا پراسوگرل را تجویز کند.
این داروها با مهار فعالیت پلاکتها از انسداد عروق جلوگیری میکنند.
گاهی اوقات درمان ترکیبی ضد پلاکت که شامل مصرف همزمان آسپرین با یکی از مهارکنندههای گیرنده P2Y12 (مثل کلوپیدوگرل، تیکاگرلور یا پراسوگرل) است، توصیه میشود.
این درمان ترکیبی معمولاً پس از قرار دادن استنت در عروق کرونری تجویز میشود تا از لخته شدن در محل استنت جلوگیری گردد.
مهارکنندههای آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE Inhibitors)
بر اساس توضیحات انجمن قلب آمریکا (AHA)، آنژیوتانسین مادهای است که باعث تنگ شدن عروق میشود.
مهارکنندههای ACE با کاهش تولید آنژیوتانسین در بدن، منجر به گشاد شدن رگها و کاهش فشار خون میگردند.
از جمله داروهای رایج در این دسته میتوان به کاپتوپریل، فوزینوپریل، کویناپریل، رامپریل و بنازپریل اشاره کرد.
این داروها بهطور مستقیم در بهبود عملکرد قلب و کاهش خطر حمله قلبی نقش دارند.
مسدودکنندههای گیرنده آنژیوتانسین II (ARBs)
این داروها با مهار اثرات آنژیوتانسین II، موجب شل شدن و گشاد شدن عروق خونی میشوند.
در نتیجه، فشار خون کاهش یافته و بار وارده بر قلب کمتر میشود.
نمونههایی از داروهای ARB عبارتند از ایربزارتان، تلمیزارتان، کندزارتان و لوزارتان.
این داروها معمولاً در بیمارانی استفاده میشوند که تحمل مصرف ACE را ندارند.
بتابلوکرها (Beta Blockers)
بتابلوکرها با کاهش ضربان قلب و گشاد کردن عروق، به کاهش فشار خون کمک میکنند.
این داروها همچنین باعث کاهش مصرف اکسیژن قلب میشوند که برای بیماران مبتلا به آنژین پایدار یا حملات قلبی مفید است.
نمونههایی از این داروها شامل بتاکسولول، آسبوتولول، پروپرانولول، کارودیلول و متوپرولول هستند.
بتابلوکرها از طریق مهار گیرندههای بتا در قلب عمل کرده و استرس قلبی را کاهش میدهند.
داروهای مدر (Diuretics)
داروهای مدر با افزایش دفع مایعات و سدیم اضافی از بدن، به کاهش فشار خون و کاهش تورم کمک میکنند.
این داروها همچنین موجب کاهش حجم خون و در نتیجه کاهش بار قلبی میشوند.
داروهایی مانند فوروزماید، هیدروکلروتیازید، استازولامید، آمیلوراید، بومتانید، متولازون و تورسماید از جمله داروهای پرکاربرد در این دسته هستند.
بسته به نیاز بیمار، پزشک ممکن است از داروهای مدر قوی یا ضعیف استفاده کند.
مسدودکنندههای کانال کلسیم (Calcium Channel Blockers)
این داروها از ورود کلسیم به سلولهای عضله قلب و دیواره عروق جلوگیری میکنند.
نتیجه این فرآیند، شل شدن عروق خونی و کاهش فشار خون است.
وراپامیل، نیفدیپین، دیلتیازم و فلودیپین از داروهای رایج در این گروه هستند.
مسدودکنندههای کانال کلسیم در درمان فشار خون بالا و آنژین صدری بسیار مؤثرند.
داروهای کاهنده کلسترول
بیماری CAD زمانی ایجاد میشود که رسوبات کلسترول در دیواره داخلی شریانها تجمع یافته و جریان خون را مختل میکنند.
بنابراین داروهای کاهشدهنده کلسترول نقش حیاتی در درمان این بیماری دارند.
استاتینها (Statins)
بر اساس توضیحات خدمات بهداشت ملی بریتانیا (NHS)، استاتینها با مهار آنزیم HMG-CoA ردوکتاز در کبد، تولید کلسترول LDL (کلسترول بد) را کاهش میدهند.
کاهش سطح LDL باعث کند شدن روند تصلب شرایین و کاهش خطر حمله قلبی میشود.
داروهای غیر استاتینی (Non-statins)
این داروها برای افرادی که نمیتوانند استاتین مصرف کنند یا نیاز به کاهش بیشتر کلسترول دارند، تجویز میشوند.
از جمله آنها میتوان به ازتیمایب، رزینهای متصلشونده به اسید صفراوی، و مهارکنندههای تزریقی PCSK9 اشاره کرد.
داروهای کاهشدهنده تریگلیسرید
گاهی برای کاهش چربیهای تریگلیسرید که در خون زیاد میشوند و خطر بیماری قلبی را افزایش میدهند، دارو تجویز میشود.
نمونههایی از این داروها شامل فیبراتها (مانند جمفیبروزیل و فنوفیبرات)، اسیدهای چرب امگا-۳ و نیاسین هستند.
رانولازین (Ranolazine)
رانولازین برای درمان نوع خاصی از بیماری عروق کرونر به نام بیماری ریزعروق کرونری (CMD) استفاده میشود.
این نوع بیماری بر رگهای خونی کوچک قلب تأثیر میگذارد و ممکن است علائم آنژین ایجاد کند.
بر اساس یک مرور و متاآنالیز در سال 2020، رانولازین با افزایش ذخیره جریان کرونری (CFR) میتواند عملکرد قلب را بهبود بخشد.
اگرچه این دارو ممکن است کیفیت زندگی بیماران را بهبود دهد، اما کاهش تعداد دفعات حملات آنژین با مصرف آن دیده نشده است.
گشادکنندههای عروق (Vasodilators)
این داروها باعث گشاد شدن رگها شده و در نتیجه جریان خون به قلب را افزایش میدهند و بار قلبی را کاهش میدهند.
نمونههایی از این داروها شامل میناکسیدیل، هیدرالازین و نیتراتها هستند.
پزشکان ممکن است نیتراتهایی مانند نیتروگلیسیرین یا ایزوسورباید مونونیترات را برای درمان درد قفسه سینه (آنژین) تجویز کنند.
نیتراتها به شکل قرص بلعیدنی، قرص زیرزبانی، اسپری دهانی یا کرم موضعی موجود هستند.
تداخلات دارویی
طبق بررسی سال 2021، برخی داروهای ضد فشار خون مانند مسدودکنندههای کانال کلسیم میتوانند با داروهای دیگر تداخل داشته باشند.
این تداخلات ممکن است جذب، متابولیسم یا دفع داروها را تحت تأثیر قرار داده و در بیشتر موارد منجر به افت شدید فشار خون شوند.
کسانی که داروی CAD مصرف میکنند باید در مورد احتمال تداخل دارویی با پزشک مشورت کنند، مخصوصاً اگر داروهای دیگری هم مصرف میکنند.
همچنین برخی داروها ممکن است با غذا یا مکملهای خاصی نیز تداخل داشته باشند که باید مورد توجه قرار گیرد.
جدول تداخلات غذایی و دارویی:
| ماده خوراکی یا مکمل | داروهای درگیر | تأثیر احتمالی |
|---|---|---|
| گریپفروت | داروهای ضد فشار خون | افزایش جذب دارو و افزایش عوارض جانبی |
| شیرینبیان | داروهای ضد فشار خون و مدر | کاهش اثربخشی داروها |
| الکل | بیشتر داروها | ممکن است باعث افزایش یا کاهش اثر دارو شود |
| گل راعی (St. John’s Wort) | وارفارین و استاتینها | کاهش اثربخشی داروها |
جمعبندی
درمان بیماری عروق کرونر باید بر اساس شرایط فردی هر بیمار طراحی شود.
پزشک با بررسی نوع بیماری، سابقه پزشکی و شرایط همراه، ترکیب مناسبی از داروها را تجویز خواهد کرد.
بیمارانی که داروی CAD مصرف میکنند باید از خطر تداخلات دارویی آگاه باشند، چرا که این موضوع میتواند اثربخشی یا ایمنی درمان را تحت تأثیر قرار دهد.
این تداخلات ممکن است شامل داروها، مکملها یا حتی غذاهای خاص باشند.
در نهایت، هر فردی که داروی جدیدی را شروع میکند باید با پزشک در مورد تداخلات احتمالی و عوارض جانبی مشورت کند.
آگاهی و آموزش بیماران نقش مهمی در موفقیت درمان و پیشگیری از خطرات احتمالی دارد.
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
