مدیریت میل جنسی بالا می‌تواند از طریق تمرین‌های ذهن‌آگاهی، راهنمایی حرفه‌ای و استفاده از داروها انجام شود. دستیابی به یک میل جنسی متعادل می‌تواند به عملکرد بهتر روزمره کمک کند، خواه به دنبال کنترل بهتر برای دلایل مذهبی، نگرانی‌های مربوط به سلامت روان یا هر علت دیگری باشید.
تمرین‌های ذهن‌آگاهی و مدیتیشن می‌توانند در کنترل امیال جنسی کمک کنند و همچنین برخی داروها مانند ضدافسردگی‌ها و داروهای فشار خون ممکن است میل جنسی شما را کاهش دهند. در صورت تمایل به ایجاد تعادل در این زمینه، باید با یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی یا درمانگر جنسی مشورت کنید.
۱. روش‌های کاهش میل جنسی بدون دارو
چندین روش وجود دارد که می‌توانید برای کاهش میل جنسی خود بدون نیاز به دارو امتحان کنید. این روش‌ها اغلب بر تغییر عادات و استفاده از تکنیک‌های روانی تمرکز دارند.
تکنیک‌های مبتنی بر ذهن‌آگاهی
تکنیک‌های ذهن‌آگاهی مانند مدیتیشن می‌توانند به درمان اختلالات جنسی کمک کنند و در مدیریت اعتیاد جنسی یا هایپرسکشوالیتی (Hypersexuality) از طریق تمرین کنترل بر امیال جنسی مؤثر باشند. تحقیقات اولیه نشان می‌دهد که ذهن‌آگاهی ممکن است به کاهش برانگیختگی کم، تقویت میل جنسی یا کاهش اضطراب‌های جنسی کمک کند¹؛ با این حال، پژوهش‌ها در مورد درمان‌های جایگزین برای هایپرسکشوالیتی محدود بوده و تعمیم دادن نتایج آن‌ها دشوار است².
خودارضایی و رژیم غذایی
خودارضایی (Masturbation) می‌تواند یک راهکار برای پرداختن به مسائل جنسی و رهایی از تنش‌های جنسی باشد. این روش هیچ خطری از نظر بارداری یا عفونت‌های مقاربتی به همراه ندارد و می‌تواند به تخلیه امن میل جنسی بالا کمک کند³. برخی غذاها به عنوان ضد محرک جنسی (Anti-aphrodisiacs) شناخته می‌شوند که سطح تستوسترون را کاهش داده و به طور بالقوه میل جنسی را کم می‌کنند؛ نمونه‌هایی مانند نعناع دشتی (Spearmint) و شیرین‌بیان مطرح هستند، اما برای تأیید این اثرات، مطالعات بیشتری مورد نیاز است⁴’⁵.
روان‌درمانی
یک درمانگر جنسی یا روان‌درمانگر می‌تواند یک فضای امن برای رسیدگی به نگرانی‌های جنسی شما فراهم کند. هایپرسکشوالیتی ممکن است به عنوان اعتیاد جنسی نیز شناخته شود، بنابراین اگر مسائل همزمان سوءمصرف مواد یا اعتیادهای رفتاری دارید، مشورت با متخصص اعتیاد توصیه می‌شود⁶’⁷. روان‌درمانی به افراد کمک می‌کند تا ریشه‌های روانی میل جنسی بالا و راه‌های مدیریت آن را درک کنند.
۲. داروهایی که ممکن است میل جنسی را کاهش دهند
بسیاری از داروها ممکن است به عنوان یک عارضه جانبی، میل جنسی شما را کاهش دهند. داروهایی که ممکن است برای درمان هایپرسکشوالیتی استفاده شوند، شامل دسته‌های مختلفی هستند⁸:
- ضدافسردگی‌ها
- ضد روان‌پریشی‌ها
- داروهای ضد تشنج
بسیاری از داروهای دیگر نیز ممکن است به عنوان یک عارضه جانبی، میل جنسی را کاهش دهند، حتی اگر به دلایل دیگری تجویز شده باشند⁹’¹⁰. این داروها می‌توانند شامل داروهای ضدتشنج، استاتین‌ها (Statins) که برای درمان کلسترول بالا استفاده می‌شوند، داروهای فشار خون و درمان‌های شیمی‌درمانی برای سرطان باشند. باید با یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی مشورت کنید تا مشخص شود که کدام دارو، در صورت لزوم، ممکن است برای هایپرسکشوالیتی مناسب باشد.
ضدافسردگی‌ها و میل جنسی
به خوبی شناخته شده است که مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) که در داروهای ضدافسردگی مانند پروزاک (Prozac) استفاده می‌شوند، ممکن است در طول و پس از درمان به از دست دادن میل جنسی کمک کنند¹¹. انواع دیگری از ضدافسردگی‌ها، از جمله مهارکننده‌های بازجذب سروتونین-نوراپی‌نفرین (SNRIs) مانند افکسور (Effexor)، نیز با عوارض جانبی جنسی مرتبط هستند¹². این اثرات می‌تواند به دلیل مکانیسم عمل داروها بر روی مواد شیمیایی مغز باشد.
۳. ارتباط هایپرسکشوالیتی با سایر مشکلات سلامتی
رسیدگی به مشکلات همراه (Comorbidities) با هایپرسکشوالیتی برای تضمین درمان مناسب ضروری است. این مسائل همزمان رایج که با هایپرسکشوالیتی مرتبط هستند، شامل اختلالات مختلف روانی و رفتاری می‌باشند¹³:
- اختلالات خلقی، به ویژه در طول دوره‌های شیدایی (Manic episodes) در اختلال دوقطبی.
- اختلالات مصرف مواد، به خصوص مصرف کوکائین و مت‌آمفتامین.
- اختلالات اضطرابی و اختلال استرس پس از سانحه پیچیده (CPTSD).
- اختلالات شخصیتی و اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD).
- اختلالات خوردن و اختلالات جنسی.
۴. دلایل کنترل و کاهش میل جنسی
هیچ سطح درست یا غلطی از میل جنسی وجود ندارد؛ برخی افراد ممکن است بخواهند بیشتر از دیگران رابطه جنسی داشته باشند و این میل می‌تواند در طول زمان تغییر کند¹⁴. افراد ممکن است به دلایل مختلفی بخواهند میل جنسی خود را کنترل کنند. این دلایل شامل تعهد به پرهیز جنسی (Celibacy) یا تلاش برای تطبیق میل جنسی با شریک زندگی است. اگر میل جنسی بالا به طور منفی بر سایر جنبه‌های زندگی شما تأثیر می‌گذارد، مانند ایجاد استرس مزمن یا اضطراب، یادگیری کنترل آن می‌تواند مفید باشد.
تأثیر بر سلامت روان و زندگی روزمره
سلامت روان، سلامت جسمانی و کیفیت خواب از دیگر دلایلی هستند که ممکن است فردی تلاش کند میل جنسی خود را کنترل کند. هایپرسکشوالیتی می‌تواند به استرس مزمن، اضطراب و افسردگی کمک کند¹³. همچنین می‌تواند منجر به انزوای اجتماعی و کاهش عزت نفس و رفتارهای جنسی پرخطر شود؛ این وضعیت می‌تواند باعث خستگی و الگوهای خواب نامناسب و همچنین آسیب‌های ناشی از رفتارهای جنسی تکانشی یا پرخطر شود، که در نهایت ممکن است به از هم پاشیدن روابط بینجامد و اثرات روانی و جسمی داشته باشد.
۵. تغییرات میل جنسی پس از قطع دارو
قطع مصرف برخی داروها می‌تواند بر میل جنسی شما تأثیر بگذارد؛ به عنوان مثال، اگر در حال کاهش تدریجی مصرف ضدافسردگی‌های SSRI هستید، عوارض جنسی، از جمله از دست دادن میل جنسی، ممکن است پس از پایان درمان نیز ادامه یابد یا بدتر شود.
از سال ۲۰۰۶، این نوع تأثیر پایدار بر میل جنسی پس از قطع دارو به عنوان سندرم اختلال عملکرد جنسی پس از SSRI (post-SSRI sexual dysfunction syndrome) گزارش شده است¹¹. جدول زمانی تأثیرگذاری قطع سایر داروها بر میل جنسی شما به عوامل متعددی بستگی دارد؛ اگر سوالات خاصی دارید، حتماً با پزشک تجویزکننده خود مشورت کنید، و هرگز نباید بدون مشورت، اقدام به قطع دارو نمایید، زیرا ممکن است علائم ترک یا عود بیماری رخ دهد.
- Jaderek I, Lew-Starowicz M. A systematic review on mindfulness meditation-based interventions for sexual dysfunctions. J Sex Med. 2019;16(10):1581-1596. doi:10.1016/j.jsxm.2019.07.019
- Larraz AMC, Moya AV, Actis CC. Mindfulness-based intervention and sexuality: a systematic review. Trends Psychiatry Psychother. doi:10.47626/2237-6089-2021-0459
- Planned Parenthood. Is masturbation healthy?
- Armanini D, Mattarello MJ, Fiore C, et al. Licorice reduces serum testosterone in healthy women. Steroids. 2004;69(11-12):763–766. doi:10.1016/j.steroids.2004.09.005
- Grant P. Spearmint herbal tea has significant anti-androgen effects in polycystic ovarian syndrome. A randomized controlled trial. Phytother Res. 2010;24(2):186-188. doi:10.1002/ptr.2900
- International Society for Sexual Medicine. What happens during sex therapy?
- Nassif J, Joshi P, Wagoner R, Newman W. Sexual addiction as a legal defense. J Am Acad Psychiatry Law. 2022;50(4):552-565. doi:10.29158/JAAPL.210151-21
- Downing L, Kim DD, Procyshyn RM`, Tibbo P. Management of sexual adverse effects induced by atypical antipsychotic medication. J Psychiatry Neurosci. 2019;44(4):287-288. doi:10.1503/jpn.190053
- AARP. Prescription medications that can ruin your sex life.
- University of Texas MD Anderson Cancer Center. Sexuality and cancer.
- Healy D. Post-SSRI sexual dysfunction & other enduring sexual dysfunctions. Epidemiol Psychiatr Sci. 2019;29:e55. doi:10.1017/S2045796019000519
- Montejo AL, Prieto N, de Alarcón R, Casado-Espada N, de la Iglesia J, Montejo L. Management strategies for antidepressant-related sexual dysfunction: a clinical approach. J Clin Med. 2019;8(10):1640. doi:10.3390/jcm8101640
- Tiwari, S. Hypersexual disorder: a comprehensive review of conceptualization, etiology, assessment and treatment. Archives of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences. 2023;007(001):054–063. doi:10.29328/journal.apps.1001044
- BetterHealth. Libido.
- Frankenbach J, Weber M, Loschelder DD, Kilger H, Friese M. Sex drive: theoretical conceptualization and meta-analytic review of gender differences. Psychol Bull. 2022. doi:10.1037/bul0000366
- University of Rochester. Ask the sexpert: sex drive and the menstrual cycle.
- https://www.verywellhealth.com/how-to-lower-sex-drive-8671216
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
