سندرم ژوبرت: علائم، علل، درمان

📅 تاریخ انتشار:
🔁 تاریخ بروزرسانی:

سندرم ژوبرت یک بیماری ژنتیکی نادر است که باعث توسعه نیافتگی بخشی از مغز به نام ورمیس مخچه و ناهنجاری ساقه مغز می شود.

ورمیس مخچه حرکات سر، تنه و اندام فوقانی شما را هماهنگ می کند. ساقه مغز عملکردهایی مانند تنفس، فشار خون و ضربان قلب را کنترل می کند. سندرم ژوبرت هر دو را تحت تأثیر قرار می دهد.

سندروم ژوبرت با نام‌های دیگری نیز شناخته می‌شود:

  • سندرم ژوبرت بولتاوزر
  • سندرم مخچه کولورنال 1
  • اختلال مخچه پارانشیمی IV خانوادگی

ما سندرم ژوبرت را با عمق بیشتری از جمله علائم، علل و چشم انداز آن بررسی می کنیم.

🍏
اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...
اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.
آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر

سندرم ژوبرت چقدر شایع است؟

این سازمان ملی اختلالات نادر تخمین می زند که سندرم ژوبرت در 1 در 80000 تا 1 در 100000 تولد زنده ایجاد می شود.

محققان دریافته اند که در حدود 1 در 34000 به دلیل جهش در ژن TMEM216، یک نفر از هر 40000 نفر با پیشینه یهودی اشکنازی. هوتریت های کانادایی به دلیل جهش در ژن TMEM237، تقریباً 1 در 1150 شانس ابتلا به سندرم ژوبرت را دارند.

علائم و نشانه های سندرم ژوبرت

بیشتر علائم و نشانه های سندرم ژوبرت در دوران نوزادی ظاهر می شود. آنها می توانند از خفیف تا شدید متغیر باشند.

علائم و نشانه ها عبارتند از:

  • کاهش تون عضلانی و کنترل
  • حرکت غیر معمول زبان
  • آپنه خواب
  • تنفس سریع و پی در پی
  • ناتوانی در هماهنگی حرکات عضلانی
  • ناتوانی ذهنی
  • تشنج
  • ناهنجاری های کلیوی یا کبدی
  • تفاوت های فیزیکی مانند:
    • انگشتان دست و پا اضافی (پلی داکتیلی)
    • شکاف لب یا کام
    • شکافی در جمجمه
    • مشکلات هورمونی
    • ناهنجاری های زبان
  • مشکلات چشمی مانند:
    • رشد غیر معمول شبکیه یا عنبیه
    • حرکات غیر طبیعی چشم
    • چشم های ضربدری
    • افتادگی پلک

رفتارهای فرد مبتلا به سندرم ژوبرت چیست؟

افراد مبتلا به سندرم ژوبرت ممکن است توسعه یابد انواع مسائل رفتاری مربوط به:

  • کنترل توجه
  • کنترل عاطفی
  • روان پریشی
  • مهارتهای اجتماعی

که در مطالعات موردی 2018محققان ارزیابی‌های جامع عصبی و روان‌شناختی را بر روی سه برادر مبتلا به سندرم ژوبرت انجام دادند. آنها دریافتند:

  • برادر اول توهمات شنوایی و بصری داشت که منجر به بستری شدن چندگانه در بیمارستان شد.
  • برادر دوم افسردگی و اختلال اضطراب عمومی داشت.
  • برادر سوم در 20 سالگی دو بار در بیمارستان بستری شد:
    • توهمات شنوایی
    • توهمات عظمت
    • پرخاشگری بی دلیل
    • افسردگی خودکشی

هر سه برادر داشتند:

  • سابقه اختلالات رفتاری و عاطفی
  • ناتوانی ذهنی
  • کولوبوما، سوراخی در یکی از ساختارهای چشم

زیر انواع سندرم ژوبرت

سندرم ژوبرت را می توان بسته به ویژگی های اصلی به زیرگروه هایی تقسیم کرد. انواع فرعی عبارتند از:

زیرنوع ویژگی سندرم ژوبرت کلاسیک • مشکلات حرکت چشم • مشکلات تنفسی • انگشتان یا انگشتان اضافی سندرم ژوبرت با بیماری شبکیه • مشکلات شبکیه چشم سندرم ژوبرت با بیماری کلیوی • مشکلات کلیوی سندرم ژوبرت با بیماری چشمی • مشکلات شبکیه و کلیه سندرم ژوبرت با بیماری کبدی • مشکلات کبدی سندرم ژوبرت با ویژگی های دهان-صورت-دیجیتال • شکاف کام و لب • مشکلات زبان • انگشتان یا انگشتان اضافی سندرم ژوبرت با ویژگی های آکروکالوزال • رشد غیر معمول بافتی که سمت چپ و راست مغز را به هم متصل می کند سندرم ژوبرت با دیستروفی خفگی جون • انگشتان یا انگشتان اضافی • قفسه سینه باریک • قد کوتاه

علل و عوامل خطر سندرم ژوبرت

سندرم ژوبرت می تواند به دلیل جهش های ژنی به ارث رسیده از والدین مادرزادی یا جهش های ژنی که به طور پراکنده ایجاد می شوند ایجاد شود.

جهش در بیش از 40 ژن مرتبط با سندرم ژوبرت کشف شده است. این جهش های ژنی 94 درصد از موارد سندرم ژوبرت را توضیح می دهند. علت ژنتیکی 6 درصد باقیمانده موارد هنوز مشخص نیست.

برخی از شایع ترین علل عبارتند از جهش در:

  • AHI1
  • CEP290
  • NPHP1

سندرم ژوبرت به ویژه در گروه های خاصی شایع است، از جمله:

  • کانادایی های فرانسوی
  • یهودیان اشکنازی
  • هوتریت ها

مردان به سندرم ژوبرت مبتلا می شوند دو برابر به اندازه زنان

وراثت سندرم ژوبرت

بیشتر ژن های مرتبط با سندرم ژوبرت مغلوب هستند، به این معنی که برای ایجاد سندرم ژوبرت باید یک ژن مرتبط را از هر والدین به ارث ببرید.

یک جهش نادر در OFD1 ژن مرتبط با سندرم ژوبرت در کروموزوم X یافت می شود. زنان دارای دو کروموزوم X و مردان دارای یک کروموزوم هستند.

زنان حامل این جهش ژن OFD1 25 درصد شانس ابتلا به موارد زیر را دارند:

  • دختری که حامل این ژن است
  • دختری که حامل ژن نیست
  • پسری که سندرم ژوبرت دارد
  • پسری که سندرم ژوبرت ندارد

مردان دارای این ژن 100% شانس انتقال سندرم ژوبرت را به دختران خود و 0% احتمال انتقال آن به پسران خود دارند.

آیا می توانید از سندرم ژوبرت پیشگیری کنید؟

سندرم ژوبرت یک بیماری ژنتیکی است. در حال حاضر هیچ راه شناخته شده ای برای جلوگیری از آن وجود ندارد.

تشخیص سندرم ژوبرت

به شرح زیر سه معیار برای تشخیص سندرم ژوبرت باید رعایت شود:

  1. علامت دندان مولر در MRI. این زمانی است که پزشکان می توانند ببینند که ورمیس مخچه شما وجود ندارد و ساقه مغز شما غیر معمول است. در MRI، یک متخصص مراقبت های بهداشتی الگوی شبیه دندان را مشاهده می کند.
  2. تون عضلانی ضعیف (هیپوتونی) در دوران شیرخوارگی رخ می دهد، با مشکلات بعدی هماهنگی (آتاکسی).
  3. تأخیر رشدی یا تأخیر فکری وجود دارد.

آزمایش خون همچنین می تواند نشان دهد که آیا شما ژن های مرتبط با سندرم ژوبرت را دارید یا خیر.

درمان سندرم ژوبرت

سندرم ژوبرت در حال حاضر درمانی ندارد. درمان ها حول مدیریت مشکلات سلامتی است که ممکن است ایجاد شود.

گزینه های درمانی بالقوه عبارتند از:

  • کار درمانی
  • فیزیوتراپی
  • گفتار درمانی
  • غربالگری سالانه برای بیماری کبد، بیماری کلیوی و مشکلات شبکیه
  • اکسیژن یا درمان های دیگر برای بهبود تنفس
  • پشتیبانی آموزشی
  • تغذیه با لوله گاستروستومی
  • جراحی برای تفاوت های فیزیکی
  • لنزهای اصلاحی برای مشکلات چشم
  • دیالیز یا پیوند کلیه

امید به زندگی با سندرم ژوبرت چقدر است؟

امید به زندگی برای افراد مبتلا به سندرم ژوبرت به شدت بیماری بستگی دارد. برخی افراد تا بزرگسالی زندگی می کنند.

در مطالعه 2017محققان دریافتند که میانگین سن مرگ در میان 40 نفر مبتلا به سندرم ژوبرت 7.2 سال است. شایع ترین علل مرگ نارسایی تنفسی و نارسایی کلیه بود.

این یک وضعیت جدی است که زندگی را تغییر می دهد.

منابع و مراحل بعدی

فهمیدن اینکه فرزند شما مبتلا به سندرم ژوبرت است ممکن است دشوار باشد. ممکن است نگران این باشید که چگونه بر سلامت و کیفیت زندگی آنها تأثیر می گذارد.

تو در این مورد تنها نیستی این بنیاد سندرم ژوبرت و اختلالات مرتبط یک سازمان غیرانتفاعی داوطلبانه است که منابع و پشتیبانی را برای والدین کودکان مبتلا به سندرم ژوبرت فراهم می کند.

ثبت نام فرزند شما در کارآزمایی های بالینی می تواند به محققان در بهبود درک خود از بیماری کمک کند. شما می توانید لیستی از آزمایشات بالینی فعلی را از سایت بیابید وب سایت کتابخانه ملی پزشکی.

خلاصه

سندرم ژوبرت می تواند منجر به مشکلات مختلفی مانند مشکلات شبکیه چشم، تغییرات و تفاوت های فیزیکی و ناتوانی ذهنی شود.

چشم انداز کودکان مبتلا به سندرم ژوبرت بسته به شدت بیماری آنها متفاوت است. کودکان مبتلا به بیماری خفیف ممکن است تا بزرگسالی زندگی کنند.

Source link

واحد محتوای علمی
واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654
برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید:
بله عضویت در کانال بله
کانال‌های دیگر ما:
دیدگاهتان را بنویسید

8 دیدگاه دربارهٔ «سندرم ژوبرت: علائم، علل، درمان;

  1. سلام وقت بخیر پسرم ساله من با علائم طحال بزرگ وپلاکت پایین در بیمارستان طبی کودکان بستری بود بعد آزمایشات تشخیص سیروز کبد دادن ودرخواست آزمایش wes الان جواب آزمایش اومده سندرم ژوبرت مطرح شده وارجاع دادن به دکتر مغز واعصاب میخواستم بدونم درمان داره ممنونم اگه جواب بدید

    پاسخ
    • سلام و روز بخیر 🙏
      خیلی ممنون از اعتماد شما به سایت آردایت و سوال دقیقی که مطرح کردید. در ادامه از زبان خودم (دکتر فرزاد روشن‌ضمیر) درباره سندرم ژوبرت و راه‌های مدیریت آن توضیح می‌دهم:


      توضیح مختصر درباره سندرم ژوبرت

      سندرم ژوبرت یک بیماری ژنتیکی نادر است که در اثر جهش‌های ژنی مختلف، منجر به اختلال در تکامل بخش‌هایی از مغز (مخصوصاً پل و مخچه) می‌شود. مهم‌ترین ویژگی تصویری آن در MRI مغز، “نشانه دندان ارّه‌ای” (Molar Tooth Sign) است. علائم بالینی شامل:

      • تونوس عضلانی پایین (هیپوتونی) و تأخیر در رشد حرکتی 🤸‍♂️
      • مشکلات هماهنگی حرکت (آتاکسی)
      • حرکات غیرعادی چشم و ناتوانی در دنبال کردن اجسام 👀
      • احتمال اختلالات تنفسی در نوزادی
      • در برخی زیرگروه‌ها، درگیری کبدی (فیبروز یا سیروز)، کلیه و چشم هم دیده می‌شود

      ارتباط با وضعیت پسر شما

      با توجه به این‌که پسر عزیزتان علائم بزرگ‌شدن طحال، افت پلاکت و تشخیص اولیه سیروز کبد دارد، احتمالاً دچار زیرنوعی از سندرم ژوبرت هست که به آن “Joubert syndrome–related disorders” با درگیری کبدی هم می‌گویند.


      روش‌های درمان و مدیریت

      متأسفانه در حال حاضر درمان قطعی (علاجِ ریشه‌ای) برای ژن‌های جهش‌یافته سندرم ژوبرت وجود ندارد، اما با اقدامات حمایتی و پیگیری‌های دقیق می‌توان کیفیت زندگی و روند رشد کودک را تا حد زیادی بهبود داد:

      1. تیم مراقبتی چندتخصصی 🩺
        • متخصص مغز و اعصاب کودکان: برای پیگیری تونوس و هماهنگی حرکتی
        • فیزیوتراپ و کاردرمانگر: جهت تقویت عضلات، بهبود تعادل و مهارت‌های حرکتی
        • گفتاردرمانگر: در صورت مشکلات گفتاری و بلع
        • فوق‌تخصص گوارش یا کبد کودکان: کنترل و درمان علائم سیروز
        • هماتولوژیست: در صورت افت شدید پلاکت و خطر خونریزی
      2. مراقبت‌های کبدی 🏥
        • داروهای کاهش فشار پورتال (مثل پروپرانولول) برای کاهش خطر خونریزی از واریس‌های مری
        • سونوگرافی و اندوسکوپی دوره‌ای برای بررسی پیشرفت فیبروز/سیروز و واریس‌ها
        • در صورت نارسایی پیشرفته، گزینه‌های پیوند کبد مطرح می‌شود
      3. پیگیری خونی و ایمنی 💉
        • پایش مرتب شمارش پلاکت و فاکتورهای انعقادی
        • آمپولی یا تزریق خون در صورت نیاز
        • واکسیناسیون کامل علیه هپاتیت و سایر عفونت‌ها
      4. توانبخشی عصبی و حسی 🎯
        • جلسات منظم کاردرمانی برای بهبود مهارت‌های روزمره
        • گفتاردرمانی برای تقویت تکلم و بلع
        • ارزیابی شنوایی و بینایی و استفاده از وسایل کمکی در صورت نیاز
      5. حمایت روانی-اجتماعی 🤝
        • گروه‌های حمایت والدین
        • مشاوره ژنتیک برای خانواده (احتمال تکرار در بارداری‌های بعدی)
        • ایجاد محیط حمایتی و انگیزه‌بخش در خانه و مدرسه

      نتیجه‌گیری

      ✔️ درمان قطعی وجود ندارد، اما با مدیریت حمایتی، توانبخشی و پیگیری تخصصی می‌توان دوران کودکی را با کیفیت‌تر سپری کرد.
      ✔️ ارتباط مداوم با تیم پزشکی و مراجعات دوره‌ای، کلید کنترل علائم کبدی و عصبی است.
      ✔️ جلسات فیزیوتراپی، گفتاردرمانی و کاردرمانی بسیار مؤثرند.

      امیدوارم این توضیحات مفید بوده باشد، و اگر سوال یا موردی درباره روند درمان یا پیگیری‌ها داشتید، خوشحال می‌شوم بیشتر کمک کنم 🌟
      با آرزوی سلامتی برای شما و پسرتان
      دکتر فرزاد روشن‌ضمیر متخصص تغذیه و مدیر سایت آردایت 🥼✨

  2. من الان برای تشخیص بهتر و بیشتر باید به کجا مراجعه کنم ؟ممنون میشم اگه بیشتر راهنماییم کنین.

    پاسخ
    • با سلام،

      برای تشخیص دقیق‌تر و ارزیابی‌های تکمیلی در مورد سندرم ژوبرت، پیشنهاد می‌کنم به یک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه فرمایید. در تهران، پزشکان مجربی در این زمینه فعالیت دارند. به عنوان مثال:

      دکتر مهران آقامحمدپور: فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان، واقع در سیدخندان .

      دکتر تکتم موسویان: فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان، با مطب در ایرانشهر .

      دکتر محمد مهدی تقدیری: فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان و استاد دانشگاه، واقع در میرداماد .

      همچنین، انجام آزمایش‌های ژنتیکی می‌تواند در تأیید تشخیص کمک‌کننده باشد. مراکز تخصصی ژنتیک مانند موسسه پزشکی نسل امید در تهران، با بهره‌گیری از تکنیک‌های نوین ژنومیک، خدمات تشخیصی مرتبط را ارائه می‌دهند .

      پیشنهاد می‌شود با مراجعه به یکی از این متخصصان و مراکز، روند تشخیص و درمان مناسب را پیگیری نمایید.

  3. سلام آیا بیماری ژوبرت با MRA تشخیص داده میشه توسط یه پزشک اگه میشه بیشتر راهنماییم کنین؟.

    پاسخ
    • با سلام،
      به عنوان دکتر فرزاد روشن ضمیر، متخصص تغذیه و مدیر سایت آردایت، ممنون از سوال شما عزیزان. در خصوص تشخیص سندرم ژوبرت، لازم است توضیح دهم:

      تشخیص سندرم ژوبرت:
      براساس مقاله منتشر شده در سایت آردایت (cite rdietArticle) و همچنین منابع معتبر انگلیسی مانند Radiopaedia و GeneReviews (cite RadiopaediaJoubert)، تشخیص سندرم ژوبرت عمدتاً از طریق تصویربرداری MRI انجام می‌شود. در تصاویر MRI، پزشکان به دنبال نشانه‌ای مشخص به نام “علامت دندان آفرین” در ناحیه میان‌مغز و مخچه هستند که یکی از شاخص‌های کلیدی در تشخیص این بیماری محسوب می‌شود.

      نقش MRA در تشخیص:
      MRA یا آنگیوگرافی رزونانس مغناطیسی ابزاری برای ارزیابی عروق خونی است و کاربرد اصلی آن در تشخیص اختلالات عروقی است. از آنجایی که سندرم ژوبرت در درجه اول با تغییرات ساختاری مغز همراه است و نشانه‌های آن به‌وضوح در تصاویر MRI قابل مشاهده هستند، استفاده از MRA برای تشخیص این بیماری توصیه نمی‌شود.

      جمع‌بندی:
      در نتیجه، برای تشخیص دقیق سندرم ژوبرت، MRI به همراه ارزیابی بالینی و در صورت نیاز مطالعات ژنتیکی از ابزارهای تشخیصی اصلی به شمار می‌روند؛ در حالی که MRA برای بررسی عروق خونی کاربرد دارد و برای تشخیص سندرم ژوبرت مناسب نیست.

      امیدوارم این توضیحات برای شما مفید واقع شده باشد.

  4. بچه من 2و5ماهشه دکتر میگه ژوبرت داره خواستم بدونم درمان داره یا نه؟
    ۲سال۵ ماهشه
    ممنون میشم اگه راهنماییم کنین.

    پاسخ
    • سلام دوست عزیز، از اعتماد و پیام شما سپاسگزارم. در ابتدا لازم است تأکید کنم که تشخیص و درمان هرگونه سندروم در کودکان، از جمله سندروم ژوبرت، نیازمند ارزیابی دقیق و جامع توسط تیمی متشکل از پزشکان متخصص، روان‌شناسان و درمانگران است. در مقاله جامع من در آردایت (جهت آشنایی بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید: سندروم ژوبرت: علائم، علل، درمان)، به تفصیل به علل، نشانه‌ها و راهکارهای درمانی این وضعیت پرداخته شده است.

      بر اساس اطلاعات موجود و تجربه‌های عملی در این زمینه، چند نکته مهم را باید در نظر داشته باشید:

      تشخیص زودهنگام و ارزیابی چندتخصصی:
      هرچند اطلاعات علمی بین‌المللی درباره سندروم ژوبرت محدود است، اما مطالعات منتشر شده در مجلات معتبر مانند Journal of Child Neurology و توصیه‌های انجمن‌های بین‌المللی (مانند American Academy of Pediatrics) تأکید می‌کنند که تشخیص زودهنگام و پیگیری منظم توسط تیم‌های چندتخصصی می‌تواند تاثیر بسزایی در بهبود وضعیت کودک داشته باشد.

      مداخلات تغذیه‌ای:
      از آنجایی که تغذیه نقش کلیدی در حمایت از سلامت عصبی و کاهش التهابات دارد، رویکردهای تغذیه‌ای خاص، از جمله رژیم کتوژنیک (که در شرایط مختلف نورولوژیکی و التهابی مورد بررسی قرار گرفته است) می‌تواند به عنوان یک رویکرد مکمل در مدیریت علائم مفید باشد. در این میان، هر کودک نیاز به برنامه‌ای شخصی‌سازی‌شده دارد که بر اساس شرایط فردی او تنظیم شود.

      درمان‌های حمایتی و مداخلات تکمیلی:
      علاوه بر مداخلات تغذیه‌ای، استفاده از روش‌های حمایتی مانند فیزیوتراپی، مشاوره‌های روان‌شناختی و پیگیری‌های دوره‌ای برای ارزیابی رشد و توانبخشی نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

      با توجه به موارد فوق، پاسخ به سوال شما به این صورت است که بله؛ در صورت تشخیص صحیح و با به‌کارگیری یک برنامه درمانی جامع و منسجم که شامل مداخلات تغذیه‌ای و حمایتی می‌شود، امکان مدیریت و بهبود علائم سندروم ژوبرت در کودکان وجود دارد. البته این فرآیند نیازمند نظارت دقیق پزشکان و همکاری نزدیک خانواده با تیم درمانی است.

      به عنوان نکته پایانی، توصیه می‌کنم که حتماً با متخصص مربوطه و تیم چندتخصصی مشورت کنید تا برنامه‌ای متناسب با شرایط خاص فرزندتان تنظیم شود. در کنار آن، استفاده از منابع معتبر بین‌المللی و بهره‌گیری از تجربیات موفق درمانی، می‌تواند روند بهبودی را تسهیل کند.

      امیدوارم این توضیحات برای شما مفید واقع شده باشد. در صورت نیاز به مشاوره یا توضیحات بیشتر، من و تیم آردایت در خدمت شما هستیم.

🍏 رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر روش کار و هزینه ←