شناسایی، درمان و پیشگیری از گال (Scabies)

گال (Scabies) یک بیماری پوستی است که در اثر گزش و نفوذ کنه‌های ریز خارش انسانی به داخل پوست و تخم‌گذاری آن‌ها ایجاد می‌شود. فرد مبتلا به گال معمولاً با ظهور یک راش پوستی همراه با خارش شدید، به‌ویژه در شب، متوجه این عارضه می‌شود. برای درمان این آلودگی و جلوگیری از انتقال آن به دیگران، فرد نیازمند مصرف داروهای تجویزی پزشک است و محصولات بدون نسخه برای درمان آن کافی نیستند.

نحوه شناسایی گزش‌های گال

برای تشخیص اینکه آیا ضایعات پوستی شما به دلیل گال است یا خیر، توجه به چندین عامل کلیدی ضروری است. خارش ناشی از راش گال بسیار شدید است و اغلب در طول شب بدتر می‌شود.

ظاهر ضایعات: گزش‌های گال معمولاً به شکل ضایعات کوچک، برجسته و سفت یا تاول‌های کوچک (وزیکول) ظاهر می‌شوند که ممکن است شبیه جوش به نظر برسند. در صورت خاراندن این ضایعات، ممکن است به زخم‌های باز پوستی تبدیل شده و فرد را مستعد عفونت کنند. اغلب این وزیکول‌ها دارای یک دلمه کوچک نوک‌تیز هستند.
الگوی تونل‌زنی (Burrow): کنه‌های گال تمایل دارند در زیر پوست تونل یا نقب بزنند و این عمل می‌تواند یک الگوی متمایز از خطوط نازک زیر پوست ایجاد کند. این خطوط که گاهی به‌سختی قابل مشاهده‌اند، می‌توانند هم‌رنگ پوست، خاکستری یا سفید باشند.
محل شایع در بزرگسالان: رایج‌ترین مکان‌های آلودگی در بزرگسالان شامل ناحیه بین انگشتان، مچ دست، آرنج‌ها، کمر، باسن و خط کمربند است. گاهی اوقات ممکن است تونل‌های کنه در زیر ناخن‌ها، زیر انگشتر یا بند ساعت یافت شوند.
محل شایع در کودکان: شایع‌ترین مناطق درگیری در نوزادان و کودکان شامل صورت، گردن، کف دست‌ها و کف پاها است.
زمان بروز علائم: اگر فرد قبلاً هرگز به گال مبتلا نشده باشد، ممکن است علائم تا حدود ۲ تا ۶ هفته پس از آلودگی اولیه ظاهر نشوند. اما اگر فرد سابقه گال داشته باشد، معمولاً علائم در عرض ۱ تا ۴ روز بروز خواهند کرد.

در برخی موارد، گزش‌های گال ممکن است دلمه بسته و پوسته‌پوسته شوند که به آن گال پوسته‌دار یا نروژی گفته می‌شود. در این نوع گال، ممکن است خارش وجود نداشته باشد، اما نشان‌دهنده یک آلودگی گسترده و بسیار واگیردار است.

ضایعات پوستی مشابه گال

بسیاری از بثورات و گزش‌های پوستی وجود دارند که از نظر ظاهری شباهت زیادی به گال دارند و می‌توانند تشخیص را دشوار سازند. پزشک برای رسیدن به تشخیص قطعی، تمام علائم فرد را در نظر می‌گیرد.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

اگزما (Atopic Dermatitis): این وضعیت که به درماتیت آتوپیک نیز معروف است، باعث ایجاد لکه‌های خشک و خارش‌دار روی پوست می‌شود.
درماتیت تماسی (Contact Dermatitis): درماتیت تماسی یک واکنش آلرژیک به مواد شیمیایی یا سایر محرک‌ها است که منجر به بثورات خارش‌دار می‌شود.
فولیکولیت (Folliculitis): این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که فولیکول‌های مو ملتهب شوند که اغلب ناشی از عفونت باکتریایی است؛ فولیکولیت معمولاً به‌صورت پاپول‌ها یا پاسچول‌ها (جوش‌های سرسفید) ظاهر می‌شود.
گزش حشرات: گزش سایر حشرات مانند کک، ساس، کنه‌های دیگر، پشه و شیگِر می‌تواند باعث ایجاد خارش شود.
کهیر پاپولی (Papular Urticaria): این حالت یک واکنش آلرژیک به گزش حشرات است که برجستگی‌هایی ایجاد می‌کند که ممکن است شبیه ضایعات گال باشند.

روش‌های درمان

پزشکان معمولاً برای درمان گال یک درمان موضعی به نام کرم پرمترین (Permethrin) را تجویز می‌کنند. فرد باید این کرم را روی تمام سطوح پوست خود، نه فقط ناحیه راش، بمالد.

نحوه استفاده از پرمترین: معمولاً توصیه می‌شود کرم را شب قبل از خواب استفاده کرده و برای چند ساعت روی پوست نگه دارند. پزشک ممکن است تأکید کند که کرم به نواحی کلیدی مانند بین انگشتان، ناف، خط کمر و باسن مالیده شود.
عوارض جانبی: عوارض جانبی فوری کرم شامل احساس سوزش، گزش یا خارش خفیف است. پس از بیدار شدن، فرد می‌تواند برای شستن کرم پرمترین دوش بگیرد.
تراشیدن ناخن‌ها: پزشک همچنین توصیه می‌کند که ناخن‌ها کوتاه و مرتب نگه داشته شوند تا کنه‌ها نتوانند در زیر آن‌ها پنهان شوند.
سایر درمان‌های موضعی: درمان‌های موضعی دیگر شامل کرم یا لوسیون کروتامیتون، مایع اسپینوساد، پماد گوگرد و لوسیون بنزیل بنزوات هستند.
داروی خوراکی: در موارد نادر، ممکن است پزشک داروی خوراکی آیورمکتین (Ivermectin) را تجویز کند که یک گزینه جدیدتر نسبت به پرمترین و معمولاً گران‌تر است.

تسکین در خانه

علاوه بر از بین بردن کنه‌ها با کرم پرمترین، افراد می‌توانند اقداماتی را برای کاهش خارش در خانه انجام دهند. این اقدامات شامل استفاده از آنتی‌هیستامین‌های خوراکی یا کرم‌ها، پراموکسین یا استروئیدهای موضعی ملایم برای کاهش خارش است. همچنین، استحمام در آب گرم (نه داغ) و استفاده از یک لیف نرم برای مالش نواحی خارش‌دار می‌تواند به حذف مواد کنه‌های مرده کمک کند. در صورت نیاز، پزشک ممکن است برای درمان خارش، استروئیدهای موضعی قوی‌تر یا آنتی‌بیوتیک برای درمان عفونت‌های ثانویه تجویز کند.

پیشگیری از انتقال بیشتر

اگرچه گال معمولاً از طریق تماس پوست به پوست منتقل می‌شود، اما انتقال آن از طریق تماس با ملافه یا لباس نیز امکان‌پذیر است. برای جلوگیری از انتقال یا آلودگی مجدد، تمیز کردن محیط خانه و مواد نرم ضروری است.

شستشوی البسه و ملافه: شستشوی تمام ملافه‌ها، حوله‌ها و لباس‌هایی که فرد مبتلا به گال در چند روز گذشته استفاده کرده یا پوشیده است، حائز اهمیت است. کنه‌ها نمی‌توانند شستشو و خشک شدن در دمای بالاتر از ۵۰ درجه سانتی‌گراد (۱۲۲ درجه فارنهایت) را برای حداقل ۱۰ دقیقه تحمل کنند.
بقای کنه‌ها: اکثر کنه‌ها بدون میزبان انسانی نمی‌توانند بیش از ۳ تا ۴ روز زنده بمانند.

علل و نحوه انتشار گال

آلودگی گال در نتیجه گزش کنه Sarcoptes scabiei var. hominis رخ می‌دهد. این کنه‌ها میکروسکوپی هستند و با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند.

انتقال: گال از طریق تماس نزدیک و گاهی اوقات طولانی مدت با فرد مبتلا منتشر می‌شود. این موارد شامل تماس جنسی، به اشتراک گذاشتن لباس، حوله یا ملافه با فرد آلوده یا تماس در مراکزی مانند آسایشگاه‌ها، زندان‌ها و مهدکودک‌ها که افراد در تماس نزدیک هستند، است.
عدم انتقال آسان: گال معمولاً از طریق تعاملات کوتاه بین فردی مانند در آغوش گرفتن مختصر یا دست دادن سریع منتقل نمی‌شود. هر زمانی که فرد تماس مستقیم، نزدیک و گاهی اوقات طولانی با یک فرد مبتلا داشته باشد، در معرض خطر ابتلا قرار می‌گیرد.

زمان مراجعه به پزشک

فرد باید در صورت تجربه علائم زیر به پزشک مراجعه کند تا تشخیص و درمان مناسب صورت گیرد:

وجود نواحی خارش‌دار روی پوست.
ظاهر شدن تاول‌های کوچک روی پوست.
نواحی تحریک‌شده پوست با تغییر رنگ که برطرف نمی‌شوند.

پزشک اغلب می‌تواند با معاینه بصری راش و توجه به علائم همراه، گال را تشخیص دهد. اگر نیاز به تأیید قطعی باشد، ممکن است پزشک نمونه‌برداری از پوست (skin scraping) را برای بررسی زیر میکروسکوپ انجام دهد.

گزش گال روی دست روی پوست روشن پوشیده شده با داروی موضعی

گزش گال روی پوست روشن

گزش گال روی دست روی پوست تیره

سؤالات متداول (FAQ)

آیا گال می‌تواند توسط حیوانات خانگی منتقل شود؟

خیر، کنه گال انسانی (Sarcoptes scabiei var. hominis) که باعث آلودگی در انسان می‌شود، به‌طور معمول از طریق حیوانات خانگی منتقل نمی‌شود. اگرچه حیوانات خانگی ممکن است دچار نوع دیگری از گال شوند، اما این کنه‌ها معمولاً نمی‌توانند روی پوست انسان تکثیر یافته و زندگی کنند.

آیا درمان گال خارش را بلافاصله برطرف می‌کند؟

خیر، پس از درمان موفقیت‌آمیز گال، ممکن است خارش و راش تا چند هفته ادامه یابد، زیرا واکنش آلرژیک بدن به کنه‌های مرده و تخم‌های آن‌ها هنوز در پوست باقی است. برای تسکین این خارش مداوم، پزشک ممکن است داروهای ضد خارش مانند آنتی‌هیستامین‌ها یا استروئیدهای موضعی تجویز کند.

در صورت ابتلا به گال، آیا همه اعضای خانواده باید درمان شوند؟

بله، برای جلوگیری از آلودگی مجدد یا انتشار بیماری، معمولاً توصیه می‌شود که تمام افراد نزدیک که با فرد مبتلا تماس طولانی مدت داشته‌اند (مانند اعضای خانواده که در یک خانه زندگی می‌کنند) به‌طور همزمان درمان شوند، حتی اگر علائمی نداشته باشند. این اقدام به شکستن چرخه انتقال بیماری کمک می‌کند.

خلاصه

آلودگی به گال می‌تواند ناراحت‌کننده و آزاردهنده باشد. درمان هرچه سریع‌تر پس از ظهور علائم می‌تواند خارش و ناراحتی را تسکین دهد. اگر فردی مشکوک به آلودگی گال است، باید در اسرع وقت با پزشک یا متخصص پوست خود مشورت کند تا تشخیص قطعی و تجویز داروهای مناسب صورت گیرد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: