علائم مصرف بیش از حد ویتامین B12

ویتامین B12 یکی از ویتامین‌های ضروری محلول در آب است که نقش حیاتی در ساخت گلبول‌های قرمز، عملکرد سیستم عصبی، متابولیسم انرژی و سلامت بارداری دارد. با این حال، برخی افراد ممکن است این سوال را داشته باشند که آیا مصرف دوزهای بالا از این ویتامین می‌تواند عوارضی ایجاد کند یا خیر. در این مقاله، علائم احتمالی، دوزهای توصیه‌شده، تداخلات دارویی و فواید ویتامین B12 به‌طور کامل بررسی می‌شوند.

آیا مصرف بیش از حد ویتامین B12 می‌تواند علائمی ایجاد کند؟

ویتامین B12 به‌عنوان یک ویتامین محلول در آب، معمولاً حتی در دوزهای بالا بی‌خطر در نظر گرفته می‌شود، زیرا مقادیر اضافی آن از طریق ادرار دفع می‌شود و در بدن تجمع نمی‌یابد. به همین دلیل، سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) برای این ویتامین هیچ حد بالای مجاز (UL) تعیین نکرده است.

با این حال، برخی مطالعات محدود نگرانی‌هایی را مطرح کرده‌اند:

یک مطالعه در سال 2019 نشان داد مصرف بیش از 25 میکروگرم در روز ممکن است با افزایش خطر شکستگی استخوان در زنان یائسه مرتبط باشد.
مطالعه‌ای در هلند سطح بالای ویتامین B12 در خون را با افزایش خطر مرگ‌ومیر کلی مرتبط دانست، اگرچه علت دقیق آن مشخص نبود.
مصرف ترکیبی اسید فولیک، ویتامین B6 و B12 در برخی بیماران کلیوی با کاهش عملکرد کلیه و افزایش حوادث عروقی همراه بود.

pawel.gaul / Getty Images

عوارض جانبی فرم‌های سنتتیک B12

برخی گزارش‌ها نشان می‌دهند فرم‌های مصنوعی ویتامین B12 ممکن است در افراد حساس واکنش ایجاد کنند:

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

مصرف روزانه 1 میلی‌گرم سیانوکوبالامین در یک مورد باعث آکنه، تپش قلب، اضطراب، بی‌قراری، قرمزی صورت، سردرد و بی‌خوابی شد که پس از قطع مکمل برطرف گردید.
تزریق هیدروکوبالامین می‌تواند در مواردی موجب تهوع، استفراغ، اسهال، سردرد، گرگرفتگی، سرگیجه و واکنش‌های آلرژیک مانند راش پوستی یا خارش شود.
در موارد نادر، آنافیلاکسی (واکنش آلرژیک شدید) گزارش شده است.

چه مقدار ویتامین B12 موردنیاز است؟

مقدار توصیه‌شده روزانه بر اساس سن و وضعیت بارداری متفاوت است:

کودکان 1 تا 3 سال: 0.9 میکروگرم در روز
کودکان 4 تا 8 سال: 1.2 میکروگرم در روز
کودکان 9 تا 13 سال: 1.8 میکروگرم در روز
نوجوانان 14 تا 18 سال: 2.4 میکروگرم در روز
بزرگسالان: 2.4 میکروگرم در روز
زنان باردار: 2.6 میکروگرم در روز
زنان شیرده: 2.8 میکروگرم در روز

برخی افراد مانند سالمندان، بیماران گوارشی، مبتلایان به کم‌خونی یا مصرف‌کنندگان برخی داروها ممکن است نیاز بیشتری داشته باشند.

مصرف بیش از حد ویتامین B12

مطالعات تاکنون هیچ مقدار مشخصی را به‌عنوان دوز سمی یا خطرناک B12 تعیین نکرده‌اند. بدن فقط به میزان موردنیاز از ویتامین استفاده می‌کند و بقیه دفع می‌شود. بنابراین مصرف مقادیر بسیار بالا معمولاً عارضه‌ای ایجاد نمی‌کند اما می‌تواند هزینه غیرضروری باشد.

تداخلات دارویی ویتامین B12

برخی داروها می‌توانند جذب ویتامین B12 را کاهش دهند:

مهارکننده‌های اسید معده مانند امپرازول و لانسوپرازول
متفورمین که در درمان دیابت استفاده می‌شود
کلشی‌سین برای پیشگیری یا درمان نقرس

در صورت مصرف این داروها، مشورت با پزشک برای بررسی نیاز به مکمل یا رژیم غذایی غنی از B12 ضروری است.

فواید ویتامین B12

ویتامین B12 مزایای متعددی برای سلامت دارد:

تشکیل گلبول‌های قرمز و پیشگیری از کم‌خونی
حفظ تراکم استخوان و کاهش خطر پوکی استخوان
سلامت چشم و پیشگیری از دژنراسیون ماکولا
تنظیم خلق‌وخو و کاهش علائم افسردگی
حفظ سلامت مغز و پیشگیری از تحلیل نورون‌ها
بهبود متابولیسم و سطح انرژی
حمایت از سلامت قلب با کنترل سطح هموسیستئین
سلامت پوست، مو و ناخن
رشد و تکامل سالم جنین در دوران بارداری

جمع‌بندی

هیچ شواهد بالینی مبنی بر سمی‌بودن ویتامین B12 در دوزهای بالا وجود ندارد، اما مصرف غیرضروری می‌تواند بی‌فایده باشد. در برخی افراد حساس، فرم‌های تزریقی ممکن است عوارض جانبی ایجاد کنند. در صورت مصرف داروهای خاص یا ابتلا به بیماری‌های مزمن، بهتر است درباره نیاز به مکمل با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت شود.

دکتر فرزاد روشن ضمیر

دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: