علت خارش آلت تناسلی من چیست و چگونه آن را درمان کنم؟

خارش آلت تناسلی می‌تواند ناشی از انواع مختلفی از التهاب یا عفونت باشد، از جمله تبخال تناسلی، برفک آلت، اگزما یا موهای زیرپوستی. پزشک می‌تواند به شما کمک کند تا علت اصلی این خارش را شناسایی کنید.

خارش در ناحیه آلت ممکن است هر بخشی از آن را تحت تأثیر قرار دهد، از جمله سر آلت (گلنس)، پوست ختنه‌گاه، بدنه آلت یا کیسه بیضه. این خارش می‌تواند به صورت کامل در کل آلت احساس شود یا فقط در یک ناحیه خاص محدود باشد که به آن «خارش موضعی» گفته می‌شود.

در بسیاری از موارد، خارش آلت تناسلی جدی نیست و می‌تواند به‌خودی‌خود برطرف شود. با این حال، گاهی اوقات خارش ممکن است علامتی از یک بیماری زمینه‌ای باشد که نیاز به درمان پزشکی دارد، مانند عفونت‌های مقاربتی (STI).

در ادامه به بررسی دقیق علل احتمالی خارش آلت تناسلی و روش‌های مؤثر برای کاهش آن می‌پردازیم.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

چه عواملی باعث خارش آلت تناسلی می‌شوند؟

تبخال تناسلی

تبخال تناسلی نوعی عفونت مقاربتی است که توسط ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) ایجاد می‌شود. این بیماری می‌تواند علائمی مانند خارش و درد در آلت تناسلی و همچنین بروز تاول‌های کوچک حاوی مایع در اطراف ناحیه تناسلی و مقعد ایجاد کند.

درمان:
در حال حاضر درمان قطعی برای تبخال تناسلی وجود ندارد، ولی معمولاً علائم آن به مرور کاهش می‌یابد. با این حال، پزشک ممکن است داروهای ضدویروسی خوراکی تجویز کند تا به کنترل علائم و کاهش مدت بیماری کمک کند.

لیکن نیتیدوس

لیکن نیتیدوس نوعی التهاب سلول‌های پوستی است که باعث ایجاد برآمدگی‌های کوچک در نواحی مختلف بدن، از جمله آلت تناسلی، می‌شود. این برآمدگی‌ها معمولاً صاف، به اندازه سر سوزن و هم‌رنگ پوست هستند.

اغلب این بیماری بدون علامت است، اما شایع‌ترین علامت گزارش‌شده توسط بیماران، خارش ملایم است. این بیماری در بیشتر موارد باعث ناراحتی زیادی نمی‌شود ولی در برخی افراد می‌تواند مزمن باشد.

درمان:
در بسیاری از موارد، لیکن نیتیدوس به‌مرور بهبود می‌یابد و نیازی به درمان خاصی ندارد. با این حال، پزشک ممکن است جهت کاهش خارش برخی درمان‌ها را پیشنهاد کند، مانند:

کرم‌های کورتیکواستروئیدی
آنتی‌هیستامین‌ها
داروهای موضعی تاکرولیموس و پیمکرولیموس
نوردرمانی

برفک آلت (کاندیدیازیس)

کاندیدیازیس که با نام‌های برفک یا عفونت قارچی نیز شناخته می‌شود، می‌تواند در ناحیه سر آلت ایجاد شود. علائم آن علاوه بر خارش زیر پوست ختنه‌گاه و نوک آلت، ممکن است شامل موارد زیر باشد:

احساس سوزش
قرمزی یا تغییر رنگ پوست
بثورات پوستی
ترشحات سفید و غلیظ شبیه پنیر از زیر پوست ختنه‌گاه

درمان:
متخصص مراقبت‌های بهداشتی ممکن است داروهای ضدقارچ موضعی بدون نسخه یا داروی خوراکی تجویز کند تا این عفونت به‌طور کامل برطرف شود.

زگیل تناسلی

زگیل‌های تناسلی توده‌های کوچکی هستند که به دلیل عفونت ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) به وجود می‌آیند. این زگیل‌ها به رنگ پوست، به شکل گل‌کلم و گاهی همراه با خارش یا خونریزی هنگام رابطه جنسی هستند.

درمان:
در بسیاری از موارد، این زگیل‌ها طی ۶ ماه به‌خودی‌خود از بین می‌روند. با این حال، پزشک ممکن است روش‌های زیر را توصیه کند:

داروهای موضعی یا خوراکی
کرایوسرجری (فریز کردن زگیل)
جراحی برداشت زگیل

لیکن پلان

لیکن پلان یک بیماری التهابی است که می‌تواند مو، ناخن‌ها و پوست، از جمله پوست آلت را تحت تأثیر قرار دهد. این بیماری باعث ایجاد برآمدگی‌های صاف و خارش‌دار یا تاول‌هایی روی پوست می‌شود.

درمان:
اگر خارش متوسط یا شدید باشد، ممکن است نیاز به درمان باشد. درمان‌های رایج شامل موارد زیر است:

داروهای موضعی مانند استروئیدها، رتینوئیدها، مهارکننده‌های کلسینورین، تاکرولیموس و پیمکرولیموس
تزریق استروئید

پسوریازیس

پسوریازیس یک بیماری مزمن پوستی است که با تکثیر بیش‌ازحد سلول‌های پوستی همراه است و باعث تجمع آن‌ها روی سطح پوست می‌شود. این روند منجر به شکل‌گیری نواحی ضخیم، برآمده، خارش‌دار و تغییر رنگ‌یافته با پوسته‌های خشک می‌شود.

طبق تحقیقات، تا ۶۳٪ از مبتلایان به پسوریازیس دچار علائم در ناحیه تناسلی هستند و در حدود ۵٪ ممکن است فقط علائم تناسلی داشته باشند.

درمان:
روش‌های درمانی شامل موارد زیر است:

کرم‌های کورتیکواستروئیدی موضعی
داروهای غیر استروئیدی موضعی مانند کرم تار، مهارکننده‌های کلسینورین یا آنالوگ‌های ویتامین D
داروهای خوراکی مانند متوترکسات
بیولوژیک‌ها (داروهای پیشرفته‌ای که سیستم ایمنی را هدف می‌گیرند)

جرب (اسکابی)

جرب بیماری‌ای است که در آن کنه‌های میکروسکوپی در زیر پوست لانه می‌سازند. این کنه‌ها معمولاً در چین‌خوردگی‌های پوست نفوذ می‌کنند، اما می‌توانند در اطراف آلت و مخصوصاً در بدنه آن نیز لانه کنند.

جرب خارش شدیدی ایجاد می‌کند و ممکن است خطوط کوچکی از محل حفاری این کنه‌ها را در پوست مشاهده کنید.

درمان:
پزشک معمولاً درمان‌های موضعی مانند پرمترین یا کرم کرتامیتون را تجویز می‌کند. همچنین ممکن است داروی خوراکی ایورمکتین (استفاده خارج از تأیید FDA) برای درمان توصیه شود.

درماتیت تماسی

درماتیت تماسی نوعی التهاب پوستی است که بر اثر تماس با مواد حساسیت‌زا یا محرک ایجاد می‌شود، مانند برخی صابون‌ها، عطرها یا پارچه‌ها. این حالت می‌تواند باعث خارش، خشکی پوست، بثورات و برجستگی‌های کوچک شود.

درمان:
مؤثرترین درمان، حذف ماده محرک یا حساسیت‌زا است. برای مثال:

استفاده از صابون و مواد شوینده بدون عطر
تغییر نوع پارچه لباس‌زیر
استفاده از کاندوم بدون لاتکس هنگام رابطه جنسی

استفاده از کمپرس سرد نیز می‌تواند به کاهش خارش کمک کند.

بالانیت

بالانیت التهاب سر آلت تناسلی است. علائم دیگر ممکن است شامل موارد زیر باشد:

درد
خارش
قرمزی یا تغییر رنگ پوست
تورم
درد هنگام ادرار

درمان:
درمان اولیه شامل شست‌وشوی منظم آلت با صابون ملایم و آب گرم است. بسته به علت زمینه‌ای، پزشک ممکن است داروهای ضدقارچ، آنتی‌بیوتیک یا کورتیکواستروئید تجویز کند.

اورتریت

اورتریت التهاب مجرای ادراری است که ادرار را از مثانه به بیرون هدایت می‌کند. علائم آن ممکن است شامل موارد زیر باشد:

خارش در سر آلت
سوزش یا درد هنگام ادرار
ترشح از آلت
درد بیضه
وجود خون در ادرار یا منی

درمان:
اورتریت ممکن است خودبه‌خود بهبود یابد، ولی اگر علت آن عفونت باشد، پزشک احتمالاً آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند.

علت خارش آلت تناسلی من چیست و چگونه آن را درمان کنم؟

علل خارش ناحیه تناسلی

گاهی خارش در ناحیه تناسلی به‌طور خاص در آلت نیست، بلکه در بخش‌های اطراف آن احساس می‌شود. دلایل احتمالی عبارت‌اند از:

شپش ناحیه تناسلی
فولیکولیت (التهاب فولیکول مو)
موی زیرپوستی
مولوسکوم کانتاژیوزوم
عفونت قارچی کشاله ران (jock itch)
اگزما

درمان‌های خانگی برای خارش آلت تناسلی

چندین راهکار خانگی وجود دارد که ممکن است به تسکین خارش و کاهش التهاب کمک کند، از جمله:

استفاده از کمپرس سرد به مدت ۵ تا ۱۵ دقیقه روی ناحیه خارش‌دار
حمام با بلغور جو دوسر کلوئیدی، نمک اپسوم یا جوش شیرین
استفاده از محلول ۱:۱ سرکه سیب و آب بر روی پوست

با این حال، پیش از امتحان این روش‌ها حتماً با پزشک مشورت کنید.
زیرا پوست آلت از سایر قسمت‌های بدن نازک‌تر و حساس‌تر است، بنابراین برخی از درمان‌های خانگی ممکن است باعث تحریک بیشتر یا عوارض شوند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

برخی از علل خارش آلت تناسلی نیازی به مراجعه به پزشک ندارند. به عنوان مثال، اگر خارش ناشی از درماتیت تماسی باشد، معمولاً پس از حذف عامل حساسیت‌زا از بین می‌رود.

اما برخی بیماری‌ها بدون درمان پزشکی بهبود نمی‌یابند.
اگر خارش شدید بود، یا همراه با ترشح، تاول، درد یا بثورات پوستی بود، باید به پزشک مراجعه کرد.

پزشک ممکن است پس از معاینه پوست آلت و در صورت نیاز با گرفتن نمونه و ارسال به آزمایشگاه، علت دقیق خارش را شناسایی کند.

پیشگیری از خارش آلت تناسلی

بهترین راه پیشگیری از خارش آلت، رعایت بهداشت مناسب ناحیه تناسلی است. شست‌وشوی منظم با صابون ملایم و تمیز نگه‌داشتن زیر پوست ختنه‌گاه برای حذف سلول‌های مرده، آلودگی و باکتری‌ها می‌تواند مؤثر باشد.

همچنین لازم است پس از حمام، بدن را کاملاً با دستمال تمیز و به‌صورت ضربه‌ای خشک کنید، چون رطوبت می‌تواند رشد قارچ‌ها را تسهیل کند.

سایر توصیه‌های پیشگیرانه شامل موارد زیر است:

پرهیز از مواد تحریک‌کننده مانند صابون‌های عطردار و برخی پارچه‌ها
تعویض روزانه لباس‌زیر
پوشیدن لباس‌زیر آزاد برای کاهش اصطکاک و بثورات پوستی
اصلاح صحیح موی ناحیه تناسلی
استفاده درست از کاندوم خارجی هنگام رابطه جنسی

نتیجه‌گیری

خارش آلت تناسلی می‌تواند آزاردهنده باشد. ممکن است این خارش در کل آلت یا فقط در قسمت‌هایی مانند سر آلت، پوست ختنه‌گاه یا بدنه آن احساس شود.

اگر خارش بیش از یک هفته ادامه یافت یا علائمی مانند ترشح غیرطبیعی، التهاب، درد یا مشکل در ادرار داشتید، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
پزشک با بررسی علائم شما می‌تواند برنامه درمانی مناسبی برای رفع مشکل ارائه دهد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: