درد لگن در شب میتواند بیش از یک اختلال جزئی در خواب باشد و غالباً نشانهای از مشکلاتی مانند آرتروز یا بورسیت است. تغییرات سبک زندگی میتواند به کاهش درد کمک کند، اما تشخیص دقیق علت توسط یک پزشک و تعیین برنامه درمانی مناسب اهمیت بالایی دارد¹.
علل درد لگن هنگام خواب
درد لگن میتواند دلایل متعددی داشته باشد. در برخی موارد، آسیب ساده یا شرایط موقت مانند بارداری باعث درد میشود که معمولاً خودبهخود برطرف میگردد. با این حال، برخی افراد درد مزمن لگن دارند که ناشی از آرتروز، بورسیت یا سایر بیماریهاست. تقریباً ۲۰٪ افراد بالای ۶۵ سال از درد مزمن لگن رنج میبرند¹.
التهاب یا تورم مفصل لگن میتواند درد و سفتی ایجاد کند و خواب را مختل نماید. درد مزمن ممکن است با حس سوزش، کوفتگی یا سوزنسوزن شدن همراه باشد (پارستزی).
وضعیت خواب
شیوه خوابیدن شما ممکن است باعث درد لگن شود، بهخصوص اگر روی پهلو بخوابید. این وضعیتها میتوانند تراز بدن را تغییر داده و فشار روی مفاصل وارد کنند. قرار دادن یک بالش بین زانوها یا زیر آنها میتواند به حفظ همترازی لگن و زانو کمک کرده و فشار روی عضلات و مفاصل لگن را کاهش دهد.
آرتروز
آرتروز یک بیماری شایع است که با مرور زمان و استفاده معمول از مفصل ایجاد میشود، زیرا غضروف و استخوان در داخل و اطراف مفصل لگن تحلیل میروند². این بیماری بهصورت مرحلهای پیشرفت میکند؛ در مراحل اولیه درد و سفتی گاهبهگاه و در مراحل پیشرفته درد مزمن، سفتی و کاهش حرکت مشاهده میشود. افراد با آرتروز پیشرفته لگن معمولاً اختلالات خواب را تجربه میکنند.
بورسیت
بورسیت لگن مشابه آرتروز است اما موقت است و ناشی از التهاب بورس، کیسه پر از مایع که مفاصل را محافظت میکند، میباشد و غضروف را تخریب نمیکند. التهاب نزدیک بیرون لگن میتواند درد قابل توجهی ایجاد کند و این مشکل بیشتر در ورزشکاران و افراد فعال شایع است⁴.
دو نوع بورسیت لگن وجود دارد:
- بورسیت تروکانتریک (درد در کنار لگن)
- بورسیت ایسکیال (درد در پشت لگن)
همچنین، پزشکان ممکن است سندرم درد تروکانتر بزرگ (GTPS) را تشخیص دهند که روی بورس، تاندونها و عضلات لگن تأثیر میگذارد⁵. فیزیوتراپی معمولاً برای درمان بورسیت لگن توصیه میشود.
بارداری
برخی تغییرات فیزیکی در دوران بارداری روی لگن تأثیر میگذارد، از جمله دامنه حرکت و خم و راست شدن لگن. این تغییرات موقتی میتواند راه رفتن و تحرک را تحت تأثیر قرار داده و بر نحوه تراز شدن سایر مفاصل مانند زانو با لگن اثر بگذارد، همچنین خواب را مختل کند⁶.
تاندونیت لگن
تاندونیت لگن معمولاً به دلیل استفاده بیش از حد ایجاد میشود و باعث التهاب تاندونهای متصل به عضلات لگن میگردد. این وضعیت ممکن است همراه با بورسیت یا سندرم GTPS رخ دهد⁵.
سندرم پیریفورمیس سیاتیک
این سندرم زمانی اتفاق میافتد که عصب سیاتیک توسط عضله و تاندون پیریفورمیس فشرده شود. این مشکل میتواند ناشی از تفاوتهای آناتومیک، اسپاسم عضلانی، تروما یا بزرگ شدن عضلات باشد و باعث اختلال خواب شود⁷. تغییرات سبک زندگی مانند خوابیدن به پشت یا استفاده از تشک و بالش مناسب میتواند به بهبود خواب کمک کند.

روشهای تسکین درد لگن در شب
میتوانید با اقدامات فوری و بلندمدت درد لگن را کاهش دهید.
تسکین فوری
- استفاده از کمپرس گرم یا سرد روی لگن
- مصرف داروهای مسکن بدون نسخه مانند استامینوفن
- قرار دادن بالش بین زانوها یا زیر زانوها هنگام خواب
- انجام حرکات کششی برای کاهش تنش لگن
- استفاده از پد حرارتی یا بطری آب گرم
تسکین بلندمدت
- فعالیت بدنی منظم: ورزشهایی مانند یوگا یا پیلاتس انعطافپذیری را افزایش میدهند و تمرینات مقاومتی متوسط میتواند از آسیبهای کمر و لگن پیشگیری کند. پیادهروی و ورزشهای هوازی نیز توصیه میشوند⁸.
- رژیم ضدالتهابی: مصرف مواد غذایی حاوی زردچوبه، آبلیمو، آنتیاکسیدانها و اسیدهای چرب امگا-۳ میتواند التهاب مفصل لگن را کاهش دهد⁹.
- داروهای تجویزی: برخی داروها مانند استروئیدها میتوانند خواب را مختل کنند و داروهای افیونی خطر وابستگی دارند.
- پزشکی جایگزین: درمانهایی مانند طب سوزنی یا مکملهای CBD میتوانند به درمانهای دیگر کمک کنند¹⁰.
نکات پیشگیری
برخی عوامل مانند سن یا سابقه خانوادگی که ریسک بیماریهای خودایمنی را افزایش میدهند، قابل تغییر نیستند¹¹. با این حال، میتوانید برای پیشگیری از درد لگن اقدامات زیر را انجام دهید:
- حفظ وزن سالم یا کاهش اضافه وزن برای کاهش فشار روی مفاصل
- پرهیز از ورزشها یا فعالیتهایی که باعث آسیب ناشی از استفاده بیش از حد میشوند
- کنترل بیماریهای زمینهای مانند دیابت یا کلسترول بالا
- رعایت بهداشت خواب، انتخاب تشک مناسب و ایجاد محیط خواب ایدهآل
زمان مراجعه به پزشک
اگر درد لگن شما چند روز ادامه پیدا کند و انجام کارهای روزمره را مختل کند، باید به پزشک مراجعه کنید.
ارزیابی پزشک ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- معاینه فیزیکی برای بررسی تورم یا آسیب و دامنه حرکت
- آزمایشهای خونی برای بررسی پروتئینها یا آنتیبادیهای خاص که میتواند نشاندهنده بیماری خودایمنی باشد
- تصویربرداری مانند رادیوگرافی یا MRI برای شناسایی آسیب مفصلی یا شکستگی
پرسشهای متداول (FAQ)
۱. آیا سرطان میتواند باعث درد لگن در شب شود؟
بله، سرطان لگن میتواند درد ایجاد کند که گاهی در طول روز متناوب بوده و شب تشدید میشود. علائم دیگر شامل تعریق شبانه، تورم، تب، لرز، ضعف، درد مفاصل، تهوع و غدد لنفاوی متورم است.
۲. بهترین وضعیت خواب برای درد لگن چیست؟
وضعیت مناسب خواب بسته به محل درد متفاوت است. اگر درد در سمت چپ لگن است، خوابیدن روی سمت راست و بالعکس ممکن است تسکیندهنده باشد. قرار دادن بالش بین زانوها هنگام خواب توصیه میشود و در صورت درد حین خوابیدن روی پهلو، خوابیدن به پشت با بالش زیر زانوها مفید است.
- Domenichiello AF, Ramsden CE. The silent epidemic of chronic pain in older adults. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry. 2019;93:284-290. doi:10.1016/j.pnpbp.2019.04.006
- Lespasio MJ. Hip osteoarthritis: a primer. Perm J. 2018;22:17-084. doi:10.7812/TPP/17-084
- Mustafa M, Bawazir Y, Merdad L, et al. Frequency of sleep disorders in patients with rheumatoid arthritis. Open Access Rheumatol. 2019;11:163-171. doi:10.2147/OARRR.S201556
- Kiel J, Kaiser K. Stress reaction and fractures. StatPearls. StatPearls Publishing; 2024.
- Lespasio MJ. Lateral hip pain: relation to greater trochanteric pain syndrome. Perm J. 2022;26(2):83-88. doi:10.7812/TPP/21.110
- Conder R, Zamani R, Akrami M. The biomechanics of pregnancy: A systematic review. J Funct Morphol Kinesiol. 2019;4(4):72. doi:10.3390/jfmk4040072
- Son BC, Lee C. Piriformis syndrome (sciatic nerve entrapment) associated With type C sciatic nerve variation: A report of two cases and literature review. Korean J Neurotrauma. 2022;18(2):434-443. doi:10.13004/kjnt.2022.18.e29
- American College of Rheumatology. Exercise and arthritis.
- Vadell AKE, Bärebring L, Hulander E, Gjertsson I, Lindqvist HM, Winkvist A. Anti-inflammatory diet In rheumatoid arthritis (Adira)—a randomized, controlled crossover trial indicating effects on disease activity. Am J Clin Nutr. 2020;111(6):1203-1213. doi:10.1093/ajcn/nqaa019
- Chou PC, Chu HY. Clinical efficacy of acupuncture on rheumatoid arthritis and associated mechanisms: a systemic review. Evid Based Complement Alternat Med. 2018;8596918. doi:10.1155/2018/8596918
- Johns Hopkins Medicine. Hip arthritis.
- Grabovac I, Haider S, Berner C, et al. Sleep quality in patients with rheumatoid arthritis and associations with pain, disability, disease duration, and activity. J Clin Med. 2018;7(10):336. doi:10.3390/jcm7100336
- https://www.verywellhealth.com/hip-pain-at-night-lying-on-side-5094915
