تاندونیت لگن یکی از علل شایع درد در ناحیه مفصل ران است که میتواند راه رفتن، نشستن طولانیمدت و حتی خواب راحت را دشوار کند. این مشکل معمولاً در اثر استفاده بیش از حد از عضلات و تاندونهای اطراف لگن ایجاد میشود و با درد، سفتی و کاهش دامنه حرکتی همراه است.
خوشبختانه انجام تمرینات مناسب میتواند به کاهش درد، بهبود انعطافپذیری و افزایش قدرت عضلات لگن کمک کند. این تمرینات نه تنها روند بهبودی را تسریع میکنند، بلکه خطر بازگشت مجدد التهاب را نیز کاهش میدهند.
تاندونیت لگن چیست؟
مفصل لگن یک مفصل گوی و کاسهای است که از قرار گرفتن سر استخوان ران درون حفره لگنی تشکیل میشود. رباطها استخوانها را به یکدیگر متصل میکنند و عضلات مسئول ایجاد حرکات مختلف لگن هستند.
عضلات از طریق ساختارهایی به نام تاندون به استخوان متصل میشوند. هنگامی که این تاندونها تحت فشار یا استفاده بیش از حد قرار گیرند، دچار التهاب و آسیب میشوند که به آن تاندونیت گفته میشود.
التهاب ایجاد شده بخشی از فرآیند ترمیم طبیعی بدن است. درد ناشی از این التهاب در واقع سیگنالی است که بدن برای محدود کردن حرکت و فراهم کردن فرصت بهبودی ارسال میکند.

تاندونیت لگن یا بورسیت لگن؟
بسیاری از افراد نمیدانند درد لگن آنها ناشی از تاندونیت است یا بورسیت. بورسیت به التهاب کیسههای کوچک حاوی مایع در اطراف مفصل گفته میشود که وظیفه کاهش اصطکاک را بر عهده دارند.
نکته جالب این است که بسیاری از تمرینات درمانی برای هر دو بیماری مشابه هستند. به همین دلیل انجام تمرینات تقویتی و کششی مناسب میتواند در هر دو وضعیت مفید باشد.
با این حال، در صورت وجود درد مداوم لگن بهتر است توسط پزشک یا فیزیوتراپیست ارزیابی شوید. گاهی برای تشخیص دقیق از رادیوگرافی، تصویربرداری تشدید مغناطیسی یا سایر روشهای تشخیصی استفاده میشود.
اصول انجام تمرینات تاندونیت لگن
در شروع برنامه تمرینی باید به آرامی پیش بروید و درد را معیار اصلی قرار دهید. انجام حرکاتی که درد شدیدی ایجاد میکنند میتواند روند بهبود را مختل کند.
در روزهای ابتدایی بهتر است هر حرکت را در یک ست و ۵ تا ۱۰ تکرار انجام دهید. با کاهش درد و افزایش قدرت عضلات، میتوان هر چند روز یک تمرین جدید اضافه کرد.
پس از بهبود علائم، تعداد ستها را به ۲ تا ۳ ست و تعداد تکرارها را به حدود ۱۵ تکرار افزایش دهید. برای حفظ نتایج، انجام تمرینات ۳ تا ۵ بار در هفته توصیه میشود.
نکته مهم: پیش از شروع هر برنامه ورزشی با پزشک یا فیزیوتراپیست مشورت کنید. هر تمرینی که باعث افزایش درد یا فشار بیش از حد شود باید متوقف گردد.
آیا پیادهروی برای تاندونیت لگن مناسب است؟
در بیشتر موارد، پیادهروی کوتاه و سبک مشکلی ایجاد نمیکند. با این حال باید از پیادهروی طولانی یا سریع که باعث تشدید درد میشود خودداری کرد.
بهتر است مدت پیادهروی در مراحل اولیه کمتر از ۱۰ دقیقه باشد. اگر هنگام راه رفتن درد افزایش یافت، سرعت خود را کاهش دهید و در صورت تداوم درد فعالیت را متوقف کنید.
تمرین انقباض ایستاده عضلات باسن

این حرکت یکی از سادهترین تمرینات برای فعالسازی عضلات باسن و حمایت از مفصل لگن است.
روش انجام
- صاف بایستید و پاها را به عرض شانه باز کنید.
- زانوها را قفل نکنید.
- تصور کنید با پاشنهها زمین را به عقب هل میدهید.
- عضلات باسن را منقبض کنید.
- انقباض را ۱۰ تا ۳۰ ثانیه حفظ کنید.
- سپس عضلات را شل کنید.
- ۱۰ بار تکرار نمایید.
فواید تمرین
- فعالسازی عضلات باسن
- کاهش فشار روی تاندونهای لگن
- بهبود پایداری مفصل ران
تمرین فشار ایزومتریک لگن

تمرینات ایزومتریک بدون حرکت مفصل باعث افزایش قدرت عضلات و کاهش درد میشوند.
روش انجام
- به پشت دراز بکشید.
- زانوها را خم کنید.
- یک کش ورزشی را بالای زانوها قرار دهید.
- زانوها را به سمت بیرون فشار دهید.
- انقباض را ۱۰ تا ۳۰ ثانیه نگه دارید.
- استراحت کوتاهی داشته باشید.
- حرکت را تکرار کنید.
فواید تمرین
- تقویت عضلات کناری لگن
- افزایش ثبات مفصل
- کاهش درد ناشی از ضعف عضلانی
تیلت لگن همراه با حرکت مارش

این تمرین عضلات مرکزی بدن و خمکنندههای لگن را به طور همزمان درگیر میکند.
روش انجام
- به پشت بخوابید و زانوها را خم کنید.
- هنگام بازدم کمر را به زمین فشار دهید.
- یک پا را به آرامی از زمین بلند کنید.
- ۵ تا ۱۰ ثانیه نگه دارید.
- پا را پایین بیاورید.
- همین حرکت را با پای دیگر انجام دهید.
- ۱۰ تا ۱۵ تکرار انجام دهید.
فواید تمرین
- تقویت عضلات مرکزی
- بهبود کنترل لگن
- کاهش فشار روی مفصل ران
پل باسن

این حرکت از بهترین تمرینات برای تقویت زنجیره خلفی بدن و عضلات باسن است.
روش انجام
- به پشت دراز بکشید.
- زانوها را خم کنید و کف پاها را روی زمین قرار دهید.
- عضلات باسن را منقبض کنید.
- لگن را از زمین بلند نمایید.
- بدن باید از شانه تا زانو در یک خط مستقیم قرار گیرد.
- به آرامی پایین بیایید.
- ۱۰ تا ۱۵ تکرار انجام دهید.
فواید تمرین
- افزایش قدرت عضلات باسن
- حمایت از مفصل لگن
- بهبود ثبات هنگام راه رفتن
بالا بردن پا در حالت خوابیده به پهلو

این تمرین عضلات دورکننده لگن را هدف قرار میدهد.
روش انجام
- روی یک پهلو دراز بکشید.
- پای بالایی را صاف نگه دارید.
- پا را حدود ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر بالا ببرید.
- به آرامی پایین بیاورید.
- ۱۰ تا ۱۵ تکرار انجام دهید.
- سپس سمت دیگر را تمرین کنید.
فواید تمرین
- تقویت عضلات کناری لگن
- بهبود تعادل
- کاهش فشار روی مفصل ران
حرکت قیچی

این تمرین عضلات شکم، لگن و ران را به طور همزمان تقویت میکند.
روش انجام
- به پشت بخوابید.
- زانوها را بلند کنید تا بالای لگن قرار گیرند.
- عضلات شکم را منقبض کنید.
- یک پا را به آرامی صاف کنید.
- ۵ تا ۱۰ ثانیه نگه دارید.
- به وضعیت اولیه برگردید.
- با پای دیگر تکرار کنید.
- ۵ تا ۱۰ تکرار انجام دهید.
فواید تمرین
- تقویت عضلات مرکزی
- بهبود کنترل حرکتی لگن
- افزایش پایداری مفصل ران
حرکت دایرهای پا در حالت خوابیده

این تمرین به بهبود کنترل عضلات لگن و افزایش دامنه حرکتی کمک میکند.
روش انجام
- به پشت دراز بکشید.
- عضلات شکم را منقبض کنید.
- یک پا را چند سانتیمتر از زمین بلند کنید.
- با پا دایرههای کوچک رسم کنید.
- پنج بار در یک جهت حرکت دهید.
- سپس پا را عوض کنید.
- برای هر پا ۱۰ تکرار انجام دهید.
فواید تمرین
- بهبود هماهنگی عضلات لگن
- افزایش کنترل حرکتی
- تقویت عضلات عمقی مفصل ران
کشش خمکنندههای لگن

کوتاهی عضلات خمکننده لگن میتواند فشار روی تاندونها را افزایش دهد. این کشش به کاهش این تنش کمک میکند.
روش انجام
- روی یک زانو بنشینید.
- پای دیگر را جلو قرار دهید و زانو را ۹۰ درجه خم کنید.
- کمر را صاف نگه دارید.
- عضلات باسن را منقبض کنید.
- لگن را به آرامی به سمت جلو ببرید.
- کشش ملایمی در جلوی ران پای عقبی احساس کنید.
- ۱۰ تا ۳۰ ثانیه نگه دارید.
- برای هر سمت ۵ بار تکرار کنید.
نکته حرفهای
در طول حرکت عضلات شکم را منقبض نگه دارید. این کار باعث میشود کشش مؤثرتر و ایمنتر انجام شود.
اشتباهات رایج هنگام تمرین
- انجام تمرینات با وجود درد شدید
- افزایش سریع تعداد تکرارها
- بیتوجهی به گرم کردن بدن
- بازگشت زودهنگام به فعالیتهای سنگین
- نادیده گرفتن ضعف عضلات باسن و مرکزی
پرهیز از این اشتباهات میتواند روند بهبودی را سریعتر و احتمال بازگشت آسیب را کمتر کند.
پرسشهای متداول
چه مدت طول میکشد تا تاندونیت لگن بهبود یابد؟
در موارد خفیف معمولاً طی چند هفته با استراحت نسبی و تمرینات مناسب بهبود قابل توجهی حاصل میشود. موارد مزمن ممکن است به چند ماه زمان نیاز داشته باشند.
آیا ورزش باعث بدتر شدن تاندونیت لگن میشود؟
ورزش مناسب و کنترلشده معمولاً به بهبود کمک میکند. اما تمرینات شدید یا حرکاتی که درد را تشدید کنند میتوانند آسیب را بدتر کنند.
آیا دویدن برای تاندونیت لگن مناسب است؟
در مرحله حاد بیماری معمولاً توصیه نمیشود. بازگشت به دویدن باید پس از کاهش درد و بازیابی قدرت عضلات انجام شود.
بهترین تمرین برای شروع چیست؟
کشش خمکننده لگن، انقباض ایستاده عضلات باسن و تمرینات ایزومتریک لگن از ایمنترین و مؤثرترین حرکات برای شروع هستند.
جمعبندی
تمرینات تاندونیت لگن با هدف کاهش درد، افزایش دامنه حرکتی و تقویت عضلات حمایتکننده مفصل ران طراحی میشوند. شروع تدریجی، توجه به درد و پیشرفت مرحلهای در شدت تمرینات مهمترین اصول موفقیت در درمان هستند.
کشش خمکننده لگن، پل باسن، حرکات ایزومتریک و تمرینات تقویتکننده عضلات باسن از مؤثرترین حرکات برای بهبود عملکرد مفصل ران محسوب میشوند. انجام منظم این تمرینات میتواند علاوه بر تسریع بهبود، از عود مجدد تاندونیت و دردهای مزمن لگن نیز پیشگیری کند.
- Frizziero A, Vittadini F, Pignataro A, et al. Conservative management of tendinopathies around hip. Muscles Ligaments Tendons J. 2016;6(3):281-292. doi:10.11138/mltj/2016.6.3.281
- Johns Hopkins Medicine. Hip problems.
- American Academy of Orthopaedic Surgeons. Hip bursitis.
- American Academy of Orthopaedic Surgeons: OrthoInfo. Exercise walking.
- https://www.verywellhealth.com/hip-tendonitis-exercises-5119249
