علل زوال عقل: انواع و عوامل خطر

زوال عقل اصطلاحی کلی برای مجموعه‌ای از علائم است که شامل کاهش حافظه و تغییرات شناختی می‌شود. آسیب به مغز یا بیماری‌های مختلف می‌تواند باعث تغییرات غیرطبیعی در مغز شود و در نتیجه به زوال عقل منجر شود.

اکثر انواع زوال عقل به دلیل تجمع پروتئین‌ها در مغز رخ می‌دهند:

در بیماری آلزایمر، رسوبات غیرطبیعی پروتئین به نام پلاک‌های آمیلوئید و گره‌های تاو شکل می‌گیرند و به سلول‌های عصبی آسیب می‌رسانند.
در پارکینسون و زوال عقل جسم لوئی، تجمع پروتئین غیرطبیعی به نام لوئی بادی باعث آسیب سلول‌های عصبی می‌شود.
زوال عقل عروقی به دلیل کاهش جریان خون به مغز، مانند سکته، رخ می‌دهد.

برخی بیماری‌ها مانند HIV و مصرف زیاد الکل نیز می‌توانند به بروز زوال عقل کمک کنند. زوال عقل ارثی نادر است، اما برخی انواع نادر آن ژنتیکی هستند. آسیب مغزی تروماتیک نیز می‌تواند ریسک زوال عقل را افزایش دهد.

علل بیماری آلزایمر

علل دقیق آلزایمر هنوز مشخص نیست، اما ترکیبی از عوامل در آن نقش دارد:

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

تغییرات مرتبط با سن: التهاب و آسیب به رگ‌های خونی ممکن است سلول‌های مغز را تحت تأثیر قرار دهد.
ژنتیک: برخی جهش‌های ژنتیکی ممکن است ریسک ابتلا را افزایش دهند.
سلامت عمومی: فشار خون بالا، دیابت، چاقی و افسردگی با آلزایمر مرتبط هستند.
سبک زندگی: سیگار کشیدن و کم‌تحرکی می‌تواند خطر را افزایش دهد.

ویژگی اصلی آلزایمر، تشکیل پلاک‌های آمیلوئید و گره‌های تاو است که ارتباط بین سلول‌های عصبی را مختل می‌کند.

medicalnewstoday

علل زوال عقل عروقی

زوال عقل عروقی ناشی از آسیب به رگ‌های مغزی است که جریان اکسیژن و خون به مغز را مختل می‌کند.

علل شایع آسیب به رگ‌های مغزی عبارتند از:

سکته
تصلب شرایین (باریک شدن شریان‌ها)
فشار خون بالا
کلسترول بالا
دیابت
ریتم غیرطبیعی قلب

در این افراد ممکن است تغییرات مغزی مانند شواهد سکته قبلی، ضخیم شدن دیواره رگ‌ها و تغییرات در ماده سفید مغز دیده شود.

علل زوال عقل جسم لوئی

علت دقیق مشخص نیست و اغلب سابقه خانوادگی ندارد.

ناشی از تجمع پروتئین‌های غیرطبیعی به نام لوئی بادی است که سلول‌های عصبی تولیدکننده انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند استیل‌کولین و دوپامین را از بین می‌برد.
عوامل افزایش ریسک: سن بالای 50 سال، مرد بودن، برخی بیماری‌ها مانند کاهش حس بویایی و اختلال رفتار خواب REM.

علل زوال عقل فرونتوتمپورال

حدود یک سوم موارد ژنتیکی هستند و سابقه خانوادگی تنها عامل خطر شناخته شده است.
چندین ژن مختلف می‌توانند باعث زوال عقل فرونتوتمپورال شوند.
در حدود 40٪ افراد مبتلا، حداقل یک خویشاوند نزدیک با نوعی از زوال عقل وجود دارد.

علل نادر زوال عقل

آلزایمر غیرمعمول: تغییرات مغزی مشابه آلزایمر اما در مناطق مختلف مغز
CADASIL: اختلال ژنتیکی باعث آسیب رگ‌های مغزی می‌شود
بیماری کروتزفلد-یاکوب (CJD): پروتئین غیرطبیعی (پریون) در مغز
بیماری هانتینگتون: ژنتیکی و ارثی
HAND: نقص شناختی مرتبط با HIV
PSP و CBS: علت دقیق ناشناخته، ممکن است با تجمع پروتئین تاو مرتبط باشد
هیدروسفالی فشار طبیعی (NPH): ممکن است به دلیل آسیب مغزی، عفونت یا خونریزی ایجاد شود

عوامل خطر زوال عقل

افزایش سن
سیگار کشیدن
فشار خون بالا
چاقی
دیابت
کم‌تحرکی
رژیم غذایی ناسالم
مصرف زیاد الکل
افسردگی
کاهش شنوایی
آسیب مغزی تروماتیک
انزوا و تنهایی
ژنتیک

افرادی با اختلال شناختی خفیف (MCI) بیشتر در معرض زوال عقل هستند.

مراجعه به پزشک

در صورت نگرانی درباره خود یا فردی دیگر، بهتر است با پزشک مشورت شود. علائم ممکن است شامل تغییرات رفتاری، خلقی، ارتباطی و حافظه باشد. بررسی علت زمینه‌ای و شروع درمان مناسب اهمیت دارد.

خلاصه

زوال عقل می‌تواند به دلیل پیر شدن، بیماری‌ها، ژنتیک و سبک زندگی ایجاد شود.
تشخیص به موقع و مراجعه به پزشک برای بررسی علت علائم، نقش مهمی در مدیریت و بهبود کیفیت زندگی دارد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: