التهاب فرج: علل و نحوه تسکین

فرج (Vulva) بخش خارجی دستگاه تناسلی زنان است. تحریک در ناحیه فرج می‌تواند منجر به علائمی مانند سوزش پوست، ناراحتی، و درد شود. دلایل بروز این حالت متنوع است و می‌تواند شامل مواردی مانند درماتیت تماسی و عفونت‌های قارچی باشد.

چندین علت بالقوه برای تحریک فرج وجود دارد که شامل طیفی از شرایط خوش‌خیم، مانند درماتیت تماسی، تا موارد جدی‌تر پزشکی می‌شود. فرد ممکن است بتواند با استفاده از روش‌های خانگی، تحریک فرج خود را تسکین دهد. با این حال، اگر تحریک از بین نرود یا وضعیت بدتر شود، باید حتماً برای تشخیص دقیق با پزشک متخصص صحبت کند. این مقاله هفت علت احتمالی تحریک فرج را به همراه علائم و روش‌های درمانی مربوط به هر یک، مورد بررسی قرار می‌دهد.

۱. تغییرات هورمونی

تغییر در سطح هورمون‌ها می‌تواند ترشحات طبیعی واژن را کاهش داده و منجر به خشکی آزاردهنده و تحریک شود. عوامل متعددی می‌توانند سطح هورمون‌های فرد را تغییر دهند و این تعادل ظریف را به هم بزنند.

این عوامل شامل موارد زیر هستند:

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

یائسگی و کاهش سطح استروژن
مصرف داروهای هورمونی، مانند قرص‌های ضد بارداری خوراکی
دوران شیردهی و کاهش هورمون‌ها برای تنظیم تولید شیر
انجام عمل هیسترکتومی (برداشتن رحم)
درمان‌های پزشکی مربوط به سرطان، مانند پرتو درمانی و شیمی‌درمانی

اگر تغییرات هورمونی علت تحریک باشند، فرد ممکن است خشکی، حساسیت به لمس یا احساس سوزش را نیز تجربه کند. برخی افراد ممکن است متوجه شوند که ناحیه فرج به حتی ملایم‌ترین تماس، مانند پاک کردن پس از ادرار، بسیار حساس شده است.

درمان‌ها

تحریک فرج که ناشی از خشکی واژن باشد، ممکن است در خانه با استفاده از روان‌کننده‌های جنسی (Lubricants) و مرطوب‌کننده‌های واژینال قابل درمان باشد. افراد می‌توانند این محصولات را از داروخانه‌ها تهیه کرده و قبل از مراجعه به پزشک، از آن‌ها استفاده کنند. با این حال، اگر فرد موارد زیر را تجربه کرد، باید فوراً به پزشک مراجعه کند:

خشکی با وجود درمان‌های خانگی همچنان ادامه یابد.
خشکی بر فعالیت‌ها و زندگی روزمره فرد تأثیر بگذارد.
ترشح یا خونریزی غیرمعمول از واژن مشاهده شود.
خونریزی در حین رابطه جنسی یا در فواصل بین دوره‌های قاعدگی رخ دهد.

پزشکان ممکن است برای افزایش سطح هورمون استروژن، هورمون درمانی جایگزین را برای فرد تجویز کنند.

۲. آلرژی‌ها و مواد محرک

واکنش‌های آلرژیک به صابون‌ها، مرطوب‌کننده‌ها یا سایر مواد شیمیایی می‌تواند به شدت فرج را تحریک کند. همچنین، عواملی ساده‌تر مانند به دام افتادن عرق در لباس‌ها پس از انجام تمرینات ورزشی نیز ممکن است باعث تحریک این ناحیه حساس شوند.

اگر مواد محرک یا آلرژی‌زا باعث تحریک باشند، افراد ممکن است احساس گزش یا سوزش شدید را نیز تجربه کنند. علائم می‌توانند بلافاصله پس از تماس با یک محرک ظاهر شوند. در برخی موارد، یک آلرژن ممکن است تا چند روز هیچ علامتی ایجاد نکند و سپس فرد را با واکنش آلرژیک روبه‌رو سازد.

محصولات بالقوه‌ای که ممکن است حاوی محرک‌ها باشند و به تحریک فرج منجر شوند، عبارتند از:

صابون‌های قوی و عطرآگین
عطرها و اسپری‌های بدن که به طور مستقیم در ناحیه استفاده می‌شوند
روان‌کننده‌های جنسی حاوی مواد شیمیایی حساسیت‌زا
مواد شوینده لباسشویی با بقایای شیمیایی یا عطرهای قوی

درمان‌ها

اگر فرد عامل محرک یا آلرژن را شناسایی کند، می‌تواند با اجتناب کامل از آن، علائم خود را برطرف سازد و مشکل اغلب حل می‌شود. با این حال، اگر فرد نمی‌داند چه چیزی باعث تحریک شده است، می‌تواند با یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی مشورت کند. پزشکان ممکن است برای درماتیت تماسی که به خودی خود بهبود نمی‌یابد، کرم‌های مرطوب‌کننده یا کورتیکواستروئیدهای موضعی تجویز کنند.

۳. عفونت‌ها

عفونت‌ها، مانند عفونت‌های مجاری ادراری (UTIs)، می‌توانند باعث درد و خارش شدید در ناحیه فرج شوند. یکی دیگر از عفونت‌های احتمالی که ممکن است این علائم را ایجاد کند، برفک واژن یا همان عفونت قارچی است. علائم یک فرد بسته به نوع عفونتی که به آن مبتلا شده، می‌تواند بسیار متفاوت باشد. به عنوان مثال، فرد مبتلا به عفونت قارچی ممکن است ترشحات سفید و غلیظ را تجربه کند، در حالی که عفونت‌های مجاری ادراری ممکن است باعث افزایش شدید نیاز به ادرار کردن شوند.

یکی از شایع‌ترین عفونت‌های واژن، واژینوز باکتریایی است [5] که به دلیل عدم تعادل در میکروبیوتای واژن (جامعه باکتریایی واژن) رخ می‌دهد. علائم این بیماری می‌تواند شامل افزایش ترشحات واژن و ناراحتی باشد. واژینیت نیز یک عفونت شایع دیگر است [5] که می‌تواند باعث تحریک، سوزش و التهاب واژن و فرج شود.

درمان‌ها

مناسب‌ترین درمان به نوع عفونت فرد بستگی دارد و باید توسط پزشک تعیین شود. پزشکان ممکن است برای فرد مبتلا به برفک واژن، داروهای ضد قارچ خوراکی مانند فلوکونازول تجویز کنند [5]. افراد همچنین می‌توانند کرم‌های ضد قارچ موضعی را بدون نسخه از داروخانه‌ها خریداری کنند. برای فرد مبتلا به عفونت مجاری ادراری، پزشکان احتمالاً آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کنند. با این حال، باید توجه داشت که حدود ۲۰ درصد [5] از عفونت‌های ادراری بدون عارضه، به ویژه اگر فرد میزان کافی آب بنوشد، خود به خود و با هیدراته ماندن بدن بهبود می‌یابند.

۴. بیماری‌های پوستی

شرایط پوستی متنوعی می‌توانند باعث تحریک و سایر علائم در اطراف ناحیه فرج شوند. نمونه‌هایی از این بیماری‌ها عبارتند از:

اگزما (Eczema): اگزما می‌تواند در هر قسمت از بدن، از جمله فرج، رخ دهد. این بیماری معمولاً از دوران کودکی شروع می‌شود [5] و باعث تحریک، التهاب و خارش شدید می‌شود.
پسوریازیس (Psoriasis):پسوریازیس تناسلی می‌تواند تا ۶۳ درصد از افراد مبتلا به پسوریازیس را تحت تأثیر قرار دهد. علائم آن ممکن است شامل ضایعات ضخیم و پوسته‌دار روی پوست باشد که اغلب ظاهری متفاوت از سایر نواحی بدن دارند.
لیکن اسکلروز (Lichen Sclerosus): لیکن اسکلروز باعث ایجاد لکه‌های کوچک، سفید و خارش‌دار روی پوست می‌شود. این لکه‌ها اغلب در اطراف ناحیه تناسلی ظاهر می‌شوند.
لیکن پلان (Lichen Planus): لیکن پلان یک وضعیت التهابی پوست است که باعث ایجاد بثورات پوسته‌دار می‌شود. این ضایعات بیشتر در مچ دست، مچ پا و کمر شایع هستند [5] اما ممکن است در ناحیه فرج نیز بروز کنند.

علائم دقیق یک فرد ممکن است به وضعیت پوستی زمینه‌ای بستگی داشته باشد. افراد باید برای تشخیص دقیق به پزشک یا متخصص پوست مراجعه کنند.

درمان‌ها

راهکارهای درمانی و مدیریتی بر اساس بیماری پوستی فرد تعیین می‌شوند. درمان‌های احتمالی که پزشک ممکن است پیشنهاد کند عبارتند از:

کرم‌های مرطوب‌کننده برای نرم و ترمیم کردن پوست
کورتیکواستروئیدهای موضعی برای کاهش التهاب و خارش
فتوتراپی (استفاده از نور درمانی)
اجتناب از عوامل محرک، مانند لوازم آرایشی خشن یا دماهای بسیار سرد یا گرم
داروهای بیولوژیک (برای اشکال شدید بیماری‌ها)

اگر فرد فکر می‌کند یک بیماری پوستی باعث تحریک فرج شده است، باید حتماً برای برنامه درمانی مناسب با یک متخصص مشورت کند.

۵. موهای زیرپوستی

یک فولیکول موی عفونی یا موی زیرپوستی، که اغلب به دلیل اصلاح (شیو کردن) رخ می‌دهد، می‌تواند پوست را تحریک کرده و باعث ایجاد فولیکولیت شود. این یک وضعیت شایع است [5] که اغلب خود به خود بهبود می‌یابد و جای نگرانی ندارد. افراد ممکن است در اطراف فولیکول مو متوجه خارش و جوش‌های چرکی (Pustules) یا جوش‌های کوچک شوند.

درمان‌ها

اکثر موارد فولیکولیت خود به خود بهبود می‌یابند [5]. با این حال، در برخی موارد، ممکن است پزشک نیاز به تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها یا داروهای ضد قارچ داشته باشد. رعایت بهداشت مناسب و مدیریت هرگونه علت زمینه‌ای، مانند اجتناب از اصلاح ناحیه در زمان التهاب، می‌تواند به جلوگیری از بازگشت فولیکولیت کمک کند و پوست را سالم نگه دارد.

۶. عفونت‌های منتقله از راه جنسی (STIs)

بسیاری از عفونت‌های منتقله از راه جنسی (STIs) می‌توانند باعث تحریک فرج شوند، از جمله:

کلامیدیا (Chlamydia)
سوزاک (Gonorrhea)
تریکومونیازیس (Trichomoniasis)
زگیل تناسلی (Genital Warts)
تبخال تناسلی (Genital Herpes)

علائم عفونت‌های منتقله از راه جنسی به طور گسترده‌ای متفاوت است. برخی افراد اصلاً هیچ علامتی را تجربه نمی‌کنند [5] و از بیماری خود بی‌خبر می‌مانند. علائم احتمالی عفونت‌های منتقله از راه جنسی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

ادرار دردناک و با سوزش
لرز یا تب ناگهانی
درد در حین یا پس از رابطه جنسی
وجود برآمدگی‌ها، تاول‌ها یا زخم‌ها روی اندام تناسلی یا نزدیک مقعد
خارش شدید و غیرقابل توضیح
لکه بینی غیرقابل توضیح یا ترشحات غیرعادی
بثورات پوستی غیرطبیعی
درد در ناحیه تحتانی شکم یا لگن

درمان‌ها

درمان عفونت‌های منتقله از راه جنسی به نوع آن‌ها بستگی دارد [5]. پزشکان ممکن است داروهای خاصی را برای عفونت‌های ویروسی تجویز کنند، در حالی که برای عفونت‌های باکتریایی یا انگلی، مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها ضروری است. اگر فردی مشکوک است که به یک عفونت منتقله از راه جنسی مبتلا شده، باید با یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی صحبت کند. درمان به موقع می‌تواند به بهبود وضعیت فرد کمک کرده و از بروز عوارض جدی جلوگیری نماید.

۷. سرطان فرج (Vulvar Cancer)

سرطان فرج یک بیماری نادر است و تنها ۰.۳ درصد [5] از موارد جدید سرطان را در ایالات متحده هر سال تشکیل می‌دهد. تشخیص این بیماری معمولاً در افراد ۶۵ تا ۷۴ ساله رخ می‌دهد و دارای علائمی است که باید جدی گرفته شوند.

علائم سرطان فرج ممکن است شامل موارد زیر باشد:

خارش، سوزش یا خونریزی مداوم که با درمان‌های معمول برطرف نمی‌شود
پوست قرمزتر یا رنگ‌پریده‌تر از حد معمول
بثورات پوستی، توده یا زخم‌هایی که بهبود نمی‌یابند
درد مبهم یا شدید در ناحیه لگن

درمان‌ها

درمان‌ها ممکن است به مرحله و میزان گسترش سرطان و همچنین سایر عوامل بستگی داشته باشد [5]. با این حال، درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

جراحی برای برداشتن سلول‌های سرطانی و تومور
شیمی‌درمانی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی
پرتودرمانی (رادیوتراپی) برای کاهش توده تومور و کشتن سلول‌های باقیمانده

چه زمانی باید با پزشک تماس گرفت؟

در برخی موارد، مانند داشتن یک موی زیرپوستی یا یک عفونت ادراری خفیف، تحریک فرج ممکن است خود به خود حل شود. اگر تحریک به دلیل یک آلرژن در صابون یا محصول جدید باشد، قطع استفاده از آن محرک می‌تواند علائم فرد را بهبود بخشد.

افراد باید در شرایط زیر حتماً به دنبال مراقبت‌های پزشکی از یک پزشک متخصص باشند:

هیچ توضیح واضحی برای علت تحریک وجود نداشته باشد.
تحریک به جای بهبود، بدتر شود.
در طول رابطه جنسی درد را تجربه کنند.
علائم دیگری مانند تب یا لرز نیز داشته باشند.

این علائم می‌توانند نشانه‌هایی از مسائل پزشکی جدی باشند که پزشک می‌تواند به تشخیص و درمان آن‌ها کمک کند.

خلاصه

تحریک فرج می‌تواند ناشی از مسائل مختلف و متعددی باشد. در برخی موارد، افراد می‌توانند با استفاده از درمان‌های خانگی، مانند تمیز و خشک نگه داشتن ناحیه، تحریک را در خانه تسکین دهند. اگر فردی در مورد تحریک فرج نگران است و علائم مداوم دارد، باید حتماً به پزشک یا متخصص زنان مراجعه کند. بیشتر علل پزشکی تحریک فرج با درمان‌هایی مانند آنتی‌بیوتیک‌ها یا کرم‌های ضد قارچ قابل حل هستند و نیازمند تشخیص حرفه‌ای هستند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: