تمام آزمایش‌های خون نیاز به ناشتا بودن ندارند، اما اگر پزشک شما توصیه کرده است که قبل از آزمایش خاصی ناشتا باشید، باید حتماً دستورالعمل‌ها را رعایت کنید. هدف از ناشتا بودن این است که نتایج آزمایش‌ها تا حد ممکن دقیق و قابل اعتماد باشند.
کدام آزمایش‌ها نیاز به ناشتا بودن دارند؟
همه آزمایش‌های خون نیاز به ناشتا بودن ندارند، اما برخی آزمایش‌ها مانند پانل چربی خون (lipid panel) یا آزمایش قند خون نیاز به پرهیز از خوردن و نوشیدن دارند. پزشک شما باید مشخص کند آیا برای آزمایش خود نیاز به ناشتا بودن دارید یا خیر.
۱. پانل چربی خون
آزمایش معمولی چربی خون معمولاً نیاز به ناشتا بودن ۱۲ ساعته دارد. یعنی در ۱۲ ساعت قبل از آزمایش نمی‌توانید هیچ غذا یا نوشیدنی به جز آب مصرف کنید. این آزمایش که به عنوان آزمایش کلسترول نیز شناخته می‌شود، میزان کلسترول کل، تری‌گلیسیرید و کلسترول LDL و HDL را بررسی می‌کند.
۲. آزمایش قند خون
آزمایش قند خون نیاز به حداقل ۸ ساعت ناشتا بودن دارد. در این مدت می‌توانید آب بنوشید اما مصرف هر نوع غذا یا نوشیدنی دیگر ممنوع است. این آزمایش برای بررسی میزان قند خون و تشخیص پیش‌دیابت یا دیابت انجام می‌شود.
همچنین آزمایش تحمل گلوکز خوراکی برای زنان باردار، جهت بررسی دیابت بارداری، نیاز به ناشتا بودن ۸ ساعته دارد.
۳. آزمایش‌های اضافی
علاوه بر آزمایش‌های قند و چربی خون، پزشک ممکن است آزمایش‌های دیگری مانند پنل متابولیک پایه، آزمایش عملکرد کبد یا آزمایش عملکرد کلیه تجویز کند که برای دقت بیشتر، ناشتا بودن توصیه می‌شود.
چه غذاها و نوشیدنی‌هایی قبل از آزمایش نباید مصرف شوند
هر غذایی که مصرف شود می‌تواند نتایج آزمایش خون ناشتا را تحت تأثیر قرار دهد. نوشیدنی‌هایی که باید از آن‌ها پرهیز کرد شامل موارد زیر هستند:
- آبمیوه‌ها
- قهوه
- چای
- نوشابه‌های گازدار
- الکل
- آب‌های طعم‌دار یا گازدار
ناشتا بودن طولانی ممکن است دشوار باشد، به خصوص اگر عادت به خوردن وعده‌های کوچک هر چند ساعت داشته باشید. بنابراین توصیه می‌شود آزمایش‌های خون را صبح زود انجام دهید تا بخش عمده زمان ناشتا بودن در خواب سپری شود. اگر آزمایش دیرتر در روز است، یک وعده غذایی سیرکننده شامل پروتئین‌های کم‌چرب، چربی‌های سالم و کربوهیدرات‌های پیچیده قبل از شروع زمان ناشتا مصرف کنید.
آیا می‌توان قبل از آزمایش دارو مصرف کرد؟
معمولاً مصرف داروهای معمولی قبل از آزمایش خون مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما برخی داروها مانند استروئیدها، ویتامین‌ها یا برخی مکمل‌ها می‌توانند نتایج آزمایش را تحت تأثیر قرار دهند.
برای اطمینان، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید تا مشخص شود کدام داروها یا مکمل‌ها قبل از آزمایش مشکلی ایجاد نمی‌کنند. حتماً فهرست داروهای تجویزی، مکمل‌ها و داروهای بدون نسخه‌ای که مصرف می‌کنید را به پزشک اطلاع دهید.
چرا رعایت دستورالعمل‌ها اهمیت دارد؟
عدم رعایت آماده‌سازی مناسب قبل از آزمایش خون می‌تواند باعث تغییر نتایج شده و حتی منجر به تشخیص نادرست یا درمان غیرضروری شود. برای دقیق‌ترین نتایج آزمایش خون، همیشه دستورالعمل‌های پزشک خود را دنبال کنید.
- MedlinePlus: Fasting for a Blood Test
- Cleveland Clinic: Lipid Panel
- Mayo Clinic: Cholesterol Test
- Cleveland Clinic: Blood Glucose (Sugar) Test
- Mayo Clinic: Glucose tolerance test
- University Hospitals: How To Get the Most Accurate Blood Test Results
- https://www.everydayhealth.com/medical-procedures/foods-to-avoid-before-having-a-blood-test/
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
