قهوه و بیماری کرون: آیا بی‌خطر است؟

اگر به بیماری کرون مبتلا هستید و به نوشیدن قهوه صبحگاهی علاقه دارید، احتمالاً این سؤال ذهن شما را مشغول کرده است که آیا این عادت روزانه برای روده‌های شما مفید است یا مضر. پاسخ به این سؤال ساده نیست، زیرا بیماری‌های التهابی روده مانند کرون می‌توانند واکنش‌های مختلفی به خوراکی‌های رایج داشته باشند. قهوه فقط یک نوشیدنی انرژی‌زا نیست؛ این ماده اسیدی است و در صورت نوشیدن با معده خالی می‌تواند باعث تحریک معده و روده شود. همچنین قهوه فرآیند هضم را سرعت می‌بخشد و همین مسئله در مبتلایان به کرون ممکن است باعث بروز مشکلاتی مانند درد، اسهال یا نفخ شود.

تأثیر قهوه بر بیماری کرون

قهوه لزوماً برای بیماران مبتلا به کرون مضر نیست، اما در برخی از افراد می‌تواند علائم را تشدید کند. نکته مهم این است که پاسخ بدن افراد مختلف به قهوه متفاوت است، و همین تفاوت نشان‌دهنده تنوع علائم بیماری کرون در افراد است. کافئین موجود در قهوه باعث افزایش حرکات دستگاه گوارش می‌شود که به آن «موتیلیته» گفته می‌شود. این موضوع منجر به دفع سریع‌تر مدفوع شده و احساس فوریت یا اسهال را افزایش می‌دهد؛ علائمی که در بیماران کرون بسیار شایع هستند[2]. در صورت وجود تنگی در روده‌ها (استریکچر)، قهوه می‌تواند درد و گرفتگی را بدتر کند. عامل دیگری که باید در نظر گرفت، اسیدی بودن طبیعی قهوه است[3]. این ویژگی می‌تواند باعث تحریک پوشش داخلی دستگاه گوارش شود و در افرادی که دچار زخم‌های گوارشی هستند، درد شکم را شدت بخشد. اگر در دستگاه گوارشتان زخم دارید، نوشیدن قهوه مانند ریختن اسید بر روی آن زخم‌ها خواهد بود[4].

ترکیبات افزودنی، خطرات بیشتر

افزودنی‌هایی مانند خامه یا شکر می‌توانند تحریکات بیشتری را به همراه داشته باشند. به گفته کندرا ویکلی، متخصص تغذیه در کلینیک کلیولند، ترکیب کافئین، قندهای ساده، لبنیات و التهاب موجود در روده می‌تواند منجر به درد شدید شکم و افزایش دفعات اجابت مزاج شود. اما نباید فراموش کرد که همه افراد مبتلا به کرون واکنش یکسانی به قهوه ندارند. مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد نشان داد ۴۶ درصد از افراد مبتلا به کرون اعلام کردند که قهوه تأثیری بر علائم آن‌ها ندارد، در حالی که ۴۸ درصد گفته‌اند علائمشان با نوشیدن قهوه بدتر می‌شود[5]. اگر علائم بیماری تحت کنترل هستند و پس از نوشیدن قهوه مشکلی احساس نمی‌کنید، ممکن است نیازی به پرهیز کامل از آن نباشد. با این حال، اگر بلافاصله پس از نوشیدن قهوه احساس ناراحتی می‌کنید، این نشانه‌ای است که باید مصرف آن را کاهش داده یا قطع کنید.

قهوه و بیماری کرون: آیا بی‌خطر است؟ rdiet.ir

iStock

آیا نوشیدن قهوه در زمان تشدید بیماری کرون ایمن است؟

پاسخ کوتاه: خیر. در دوره‌های شعله‌ور شدن بیماری، بهتر است از مصرف قهوه و نوشیدنی‌های کافئین‌دار خودداری کنید، زیرا این نوشیدنی‌ها می‌توانند علائم را بدتر کنند. راشل دایکمن، متخصص تغذیه و نماینده بنیاد کرون و کولیت آمریکا می‌گوید که مصرف قهوه در این زمان‌ها می‌تواند روند بهبودی را کند یا متوقف کند. در طول فاز التهابی یا flare، دستگاه گوارش دچار التهاب و حساسیت زیاد است. نوشیدنی‌های کافئین‌دار مانند قهوه می‌توانند علائمی مانند اسهال، نفخ و درد شکمی را تشدید کرده و حتی باعث تشدید طول مدت flare شوند[6]. علاوه بر آن، قهوه می‌تواند باعث کم‌آبی بدن شود. اگر در حال حاضر دفعات اجابت مزاج شما زیاد است، مصرف بیش از حد قهوه ممکن است به از دست رفتن بیشتر مایعات بدن منجر شود و خطر دهیدراته شدن را افزایش دهد.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

بهترین زمان مصرف قهوه

دکتر سوپریا رائو، فوق تخصص گوارش در دانشگاه تافتس، توصیه می‌کند نوشیدن قهوه را به دوره‌هایی که در وضعیت بهبودی قرار دارید موکول کنید و به دقت واکنش بدن خود را بررسی کنید. اگر علائمی مانند فوریت در اجابت مزاج، مدفوع شل، درد شکم، رفلاکس یا اضطراب پس از نوشیدن قهوه تجربه کردید، کاهش مصرف آن منطقی است. برخی بیماران متوجه نمی‌شوند که چقدر مصرف قهوه در بروز ناراحتی‌های آن‌ها نقش دارد تا زمانی که برای مدتی نوشیدن آن را متوقف می‌کنند و بهبود علائم را مشاهده می‌کنند.

ایمن‌ترین روش‌های نوشیدن قهوه در بیماران کرون

اگر با وجود ابتلا به بیماری کرون هنوز مایل به نوشیدن قهوه هستید، رعایت برخی نکات می‌تواند از بروز علائم جلوگیری کند:

مصرف را محدود کنید: دکتر کین توصیه می‌کند که بیماران به یک تا دو فنجان کوچک قهوه در روز بسنده کنند. نوشیدن آرام قهوه رقیق‌شده می‌تواند به کاهش تحریک گوارشی کمک کند.
نوع قهوه را تغییر دهید: قهوه بدون کافئین، نیمه‌کافئین‌دار، کم‌اسید، رُست تیره یا ارگانیک معمولاً محرک کمتری برای معده دارند. ثبت علائم در یک ژورنال غذایی می‌تواند به شناسایی نوع مناسب کمک کند.
لبنیات، خامه و شیرین‌کننده‌ها را حذف کنید: بسیاری از مبتلایان به IBD دچار عدم تحمل لاکتوز هستند. استفاده از شیرهای گیاهی مانند سویا، بادام یا جو دوسر توصیه می‌شود. شیرین‌کننده‌های مصنوعی نیز ممکن است باعث اسهال شوند یا به میکروبیوم روده آسیب بزنند.
قهوه را با معده خالی ننوشید: نوشیدن قهوه به همراه غذا (مثلاً با صبحانه یا ناهار) باعث می‌شود اسید موجود در آن آسیب کمتری به معده وارد کند و احتمال رفلاکس یا سوزش معده کاهش یابد.
در محیط کنترل‌شده بنوشید: اگر قهوه برایتان محرک دفع است، آن را در محیطی بنوشید که دسترسی آسان به سرویس بهداشتی دارید. مثلاً روزهایی که در خانه هستید گزینه مناسب‌تری نسبت به محل کار خواهد بود.

جمع‌بندی

قهوه می‌تواند در برخی افراد مبتلا به کرون باعث تشدید علائم شود، به‌ویژه در دوران flare که دستگاه گوارش ملتهب است. ویژگی اسیدی و تحریک‌کنندگی قهوه می‌تواند باعث افزایش دفعات اجابت مزاج، درد شکم و اسهال شود. در دوران شعله‌ور شدن بیماری بهتر است از نوشیدنی‌های کافئین‌دار پرهیز شود. اما در دوره بهبودی، با رعایت اصول ایمنی و توجه به واکنش بدن، ممکن است بتوانید قهوه را در حد اعتدال به رژیم غذایی خود بازگردانید. انتخاب قهوه کم‌اسید یا بدون کافئین، حذف مواد محرک مانند لبنیات و شیرین‌کننده‌ها، و مصرف آن همراه غذا می‌تواند به بهبود تجربه شما کمک کند و علائم بیماری را تحت کنترل نگه دارد.

دکتر فرزاد روشن ضمیر

دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: