مرور کلی بر لیراگلوتاید (ویکتوزا): عوارض جانبی، موارد مصرف، دوز و بیشتر

لیراگلوتاید یک داروی ژنریک نسخه‌ای است که برای کمک به مدیریت سطح قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ تأیید شده است. این دارو با نام تجاری ویکتوزا (Victoza) نیز در دسترس است که برای همان بیماری استفاده می‌شود.

لیراگلوتاید همچنین با نام تجاری ساکسندا (Saxenda) در دسترس است که برای کمک به کاهش وزن و مدیریت طولانی‌مدت وزن به کار می‌رود. لیراگلوتاید ممکن است به‌صورت آف-لیبل نیز برای کاهش وزن و مدیریت آن استفاده شود.

لیراگلوتاید به شکل قلم‌های از پیش پر شده عرضه می‌شود که به صورت تزریق زیرجلدی مصرف می‌گردد. معمولاً روزی یک بار تزریق می‌شود.

به طور خاص، لیراگلوتاید برای مدیریت قند خون بالا (هیپرگلیسمی) در بزرگسالان و برخی کودکان مبتلا به دیابت نوع ۲ تجویز می‌شود. برای این منظور، همراه با رژیم غذایی و ورزش توصیه می‌شود.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

برای آشنایی بیشتر با موارد مصرف لیراگلوتاید، به بخش موارد مصرف لیراگلوتاید مراجعه کنید.

اطلاعات پایه لیراگلوتاید

لیراگلوتاید یک داروی ژنریک است که با نام‌های تجاری زیر نیز عرضه می‌شود:

ویکتوزا (Victoza): تأیید شده برای کمک به مدیریت سطح قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲
ساکسندا (Saxenda): تأیید شده برای کمک به کاهش وزن و مدیریت طولانی‌مدت وزن

داروهای ژنریک به اندازه داروهای برند ایمن و مؤثر در نظر گرفته می‌شوند، اما معمولاً هزینه کمتری دارند.

لیراگلوتاید به گروهی از داروها به نام آگونیست‌های گیرنده پپتید-۱ شبه گلوکاگون (GLP-1) تعلق دارد.

لیراگلوتاید دارای هشدار جعبه سیاه است. هشدار جعبه سیاه جدی‌ترین هشدار سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) محسوب می‌شود. برای جزئیات بیشتر به بخش هشدارها مراجعه کنید.

موارد مصرف لیراگلوتاید

لیراگلوتاید برای مدیریت قند خون بالا (هیپرگلیسمی) در بزرگسالان و کودکان بالای ۱۲ سال مبتلا به دیابت نوع ۲ استفاده می‌شود. این دارو همراه با رژیم غذایی کم‌کالری و افزایش فعالیت بدنی تجویز می‌گردد.

دیابت نوع ۲ شرایطی است که بدن به انسولین به‌طور معمول پاسخ نمی‌دهد. انسولین هورمونی است که توسط پانکراس ساخته می‌شود و وظیفه دارد گلوکز را از خون به سلول‌ها منتقل کند.

وقتی بدن به انسولین پاسخ نمی‌دهد یا به مقدار کافی تولید نمی‌کند، سطح گلوکز در خون بیش از حد بالا می‌رود. در طول زمان، قند خون بالا می‌تواند به کلیه‌ها، چشم‌ها و عروق خونی آسیب برساند.

علائم دیابت نوع ۲ شامل:

خستگی
ادرار مکرر
تشنگی بیش از حد
گرسنگی دائمی

نحوه عملکرد

مکانیسم عمل لیراگلوتاید برای درمان قند خون بالا و دیابت نوع ۲ شامل سه مورد اصلی است:

تحریک ترشح انسولین از پانکراس در حضور قند خون بالا
کند کردن سرعت تخلیه معده که به کاهش افزایش ناگهانی قند خون بعد از غذا کمک می‌کند
کاهش مقدار قندی که از کبد وارد جریان خون می‌شود

عوارض جانبی لیراگلوتاید

مانند بیشتر داروها، لیراگلوتاید می‌تواند عوارض جانبی خفیف تا جدی ایجاد کند.

عوارض جانبی دارو ممکن است به عوامل زیر بستگی داشته باشد:

سن شما
سایر شرایط سلامتی
سایر داروهایی که مصرف می‌کنید

عوارض جانبی خفیف

حالت تهوع و استفراغ
یبوست یا اسهال
کاهش اشتها
سوءهاضمه
سردرد
آبریزش یا گرفتگی بینی
عفونت دستگاه تنفسی فوقانی، مانند سرماخوردگی
کمردرد
واکنش‌های محل تزریق مانند راش پوستی و تغییر رنگ پوست

عوارض جانبی جدی

مشکلات کیسه صفرا (مانند سنگ صفرا یا التهاب کیسه صفرا)
مشکلات کلیوی، از جمله نارسایی حاد کلیه
افت قند خون (هیپوگلیسمی)، به‌ویژه هنگام مصرف همزمان با انسولین یا سولفونیل‌اوره‌ها مانند گلیپیزید
پانکراتیت (التهاب پانکراس)
خطر سرطان تیروئید

عوارض در کودکان

لیراگلوتاید برای مدیریت قند خون بالا در کودکان بالای ۱۰ سال مبتلا به دیابت نوع ۲ تأیید شده است.

عوارض جانبی در کودکان مشابه بزرگسالان است، اما خطر افت قند خون در کودکان بیشتر گزارش شده است.

دوز لیراگلوتاید

دوز تجویزی پزشک به شدت دیابت نوع ۲ و عوارض جانبی احتمالی بستگی دارد.

شکل و غلظت: محلول تزریقی با غلظت ۶ میلی‌گرم در هر میلی‌لیتر (۶ mg/mL). قلم قابلیت تزریق دوزهای ۰.۶، ۱.۲ و ۱.۸ میلی‌گرم دارد.

دوز برای دیابت نوع ۲

شروع: ۰.۶ میلی‌گرم روزانه به مدت ۱ هفته
سپس افزایش به ۱.۲ میلی‌گرم روزانه
حداکثر دوز: ۱.۸ میلی‌گرم روزانه

دوز کودکان

شروع: ۰.۶ میلی‌گرم روزانه به مدت ۱ هفته
در صورت نیاز افزایش به ۱.۲ میلی‌گرم روزانه
حداکثر: ۱.۸ میلی‌گرم روزانه

تداخل‌ها

لیراگلوتاید می‌تواند با داروهای زیر تداخل داشته باشد:

سولفونیل‌اوره‌ها مانند گلیپیزید (Glucotrol XL)
انسولین‌ها مانند انسولین گلارژین (Lantus)

الکل تداخلی مستقیم با لیراگلوتاید ندارد، اما می‌تواند قند خون را کاهش دهد.

هزینه و صرفه‌جویی

هزینه لیراگلوتاید بسته به طرح بیمه و داروخانه متفاوت است.

(تبلیغات و کوپن‌های تخفیف Optum Perks در متن اصلی ذکر شده بود که مرتبط با اصل مقاله نیستند، بنابراین حذف شدند.)

ملاحظات

بارداری: خطر مصرف لیراگلوتاید در دوران بارداری وجود دارد، اما درمان‌نکردن دیابت نوع ۲ هم خطرناک است.
پیشگیری از بارداری: در صورت توانایی بارداری، با پزشک درباره روش‌های جلوگیری مشورت کنید.
شیردهی: مشخص نیست مصرف لیراگلوتاید در دوران شیردهی ایمن است یا خیر.

هشدارها

هشدار FDA: خطر سرطان تیروئید

در مطالعات حیوانی، تزریق لیراگلوتاید خطر سرطان تیروئید را در موش‌ها افزایش داده است. مشخص نیست این خطر در انسان نیز وجود دارد یا خیر.
لیراگلوتاید در افرادی که خود یا بستگان نزدیکشان سابقه سرطان تیروئید مدولاری (MTC) دارند یا دچار سندرم نئوپلازی اندوکرین نوع ۲ (MEN2) هستند، تجویز نمی‌شود.

سایر هشدارها

بیماری کیسه صفرا
بیماری کلیوی یا کبدی
پانکراتیت
گاستروپارزی یا مشکلات هضمی
جراحی‌های آینده با بیهوشی
سابقه آلرژی دارویی

پرسش‌های متداول درباره لیراگلوتاید

آیا برای کاهش وزن آف-لیبل تجویز می‌شود؟ بله.
سرعت کاهش وزن با لیراگلوتاید چقدر است؟ در مطالعات، طی ۲۶ هفته حدود ۲ تا ۲.۵ کیلوگرم کاهش وزن گزارش شده است.

داروهای مشابه

داروهای دیگر برای دیابت نوع ۲ شامل:

متفورمین (Glumetza)
پیوگلیتازون (Actos)
پراملینتاید (Symlin)
تیرزپاتید (Mounjaro)
سولفونیل‌اوره‌ها (گلیپیزید)
انسولین‌ها (گلارژین)
مگلیتنیدها (ناتگلنید)
مهارکننده‌های DPP-4 (سیتاگلیپتین)
مهارکننده‌های آلفا-گلوکوزیداز (آکاربوز)
مهارکننده‌های SGLT2 (کاناگلیفلوزین)
سایر آگونیست‌های GLP-1 مانند سماگلوتاید (Ozempic)

نکات کلیدی

لیراگلوتاید دارویی برای دیابت نوع ۲ است که با نام‌های تجاری ویکتوزا و ساکسندا موجود است.
می‌تواند به مدیریت قند خون و کاهش وزن کمک کند.
دارای هشدار FDA درباره خطر بالقوه سرطان تیروئید است.
مصرف آن باید تحت نظر پزشک انجام شود.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: