بسیاری از افراد برای حفظ سلامت قلب و عروق، به مصرف مکملهای امگا سه روی میآورند. این اسیدهای چرب میتوانند با تأثیرگذاری بر چربیهای خون، از جمله کلسترول و تریگلیسرید، نقش مهمی در کاهش خطر بیماریهای قلبی ایفا کنند. اگر امگا سه را بهطور منظم مصرف کنید، ممکن است تغییرات قابل توجهی در پروفایل چربی خون خود مشاهده کنید که در ادامه بهصورت دقیق بررسی میشود.
افزایش کلسترول مفید خون
اسیدهای چرب امگا سه میتوانند باعث افزایش خفیف کلسترول با چگالی بالا شوند که به آن کلسترول مفید گفته میشود. این نوع کلسترول وظیفه دارد کلسترول اضافی را از جریان خون جمعآوری کرده و به کبد منتقل کند تا از بدن دفع شود.
سطح بالاتر کلسترول مفید با کاهش خطر بیماریهای قلبی ارتباط مستقیم دارد. اگرچه سازوکار دقیق اثر امگا سه بر افزایش این نوع کلسترول هنوز بهطور کامل مشخص نیست، اما کاهش تریگلیسریدها میتواند کیفیت عملکرد کلسترول مفید را بهبود ببخشد و تعادل چربیهای خون را سالمتر کند.
مطالعات نشان میدهند که امگا سه معمولاً تأثیر کاهندهای بر کلسترول با چگالی پایین یا همان کلسترول مضر ندارد. از آنجا که بخش عمده کلسترول خون از این نوع است، کنترل آن معمولاً به اصلاح رژیم غذایی، سبک زندگی و در برخی موارد مصرف دارو نیاز دارد.

کاهش سطح تریگلیسرید خون
تریگلیسریدها نوعی چربی در خون هستند که بدن از آنها بهعنوان منبع انرژی استفاده میکند. بالا بودن این شاخص میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و مشکلات عروقی را افزایش دهد.
مصرف مکملهای امگا سه یکی از مؤثرترین راهها برای کاهش تریگلیسرید محسوب میشود. این مکملها معمولاً برای افرادی توصیه میشوند که سطح تریگلیسرید خون آنها بهطور مداوم بالاتر از حد طبیعی است.
مصرف بیش از دو گرم امگا سه در روز میتواند در افراد پرخطر باعث کاهش پانزده تا سی درصدی تریگلیسرید شود. این اثر معمولاً زمانی قابل مشاهده است که مصرف مکمل حداقل هشت هفته ادامه داشته باشد و بهصورت منظم انجام شود.
امگا سه چگونه تریگلیسرید را کاهش میدهد؟
اگرچه تمام جزئیات این فرآیند مشخص نیست، اما به نظر میرسد امگا سه تولید چربی و تریگلیسرید را در کبد کاهش میدهد. همچنین به بدن کمک میکند چربیهای اضافی موجود در خون را سریعتر مصرف یا دفع کند.
این عملکرد دوگانه باعث میشود سطح تریگلیسرید خون کاهش یابد و فشار کمتری به رگها و قلب وارد شود. در نتیجه، خطر تجمع چربی در دیواره رگها نیز کمتر میشود.
منابع غذایی امگا سه در مقایسه با مکملها
مکملهای امگا سه بهصورت آزاد در داروخانهها در دسترس هستند و معمولاً حاوی روغن ماهی با دوزهای متفاوت میباشند. در برخی موارد، فرآوردههای با دوز بالاتر نیز با تجویز پزشک استفاده میشوند.
با این حال، برخی پژوهشها نشان دادهاند که دریافت امگا سه از منابع غذایی طبیعی میتواند اثر قویتری نسبت به مکمل داشته باشد. اگر تمایلی به مصرف مکمل ندارید، افزایش مصرف غذاهای سرشار از امگا سه گزینهای سالم و مؤثر است.
منابع طبیعی امگا سه
- ماهیهای چرب مانند سالمون، تن و ساردین
- روغن ماهی
- روغنهای گیاهی مانند بذر کتان، سویا و کانولا
- دانه چیا
- گردو
چه کسانی بیشترین سود را از امگا سه میبرند؟
افرادی که تریگلیسرید بالا دارند، سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارند یا در معرض خطر بیماریهای عروقی هستند، معمولاً بیشترین سود را از مصرف امگا سه میبرند. البته میزان و نوع مصرف باید با توجه به شرایط فردی تنظیم شود.
در برخی افراد، مصرف همزمان امگا سه با اصلاح رژیم غذایی، افزایش فعالیت بدنی و کاهش مصرف قند و چربیهای ناسالم میتواند اثر چشمگیری بر سلامت قلب داشته باشد.
سؤالات متداول
آیا مصرف روزانه امگا سه برای همه ضروری است؟
خیر، مصرف امگا سه برای همه افراد الزامی نیست. افرادی که رژیم غذایی متعادلی شامل ماهی و منابع گیاهی امگا سه دارند، ممکن است نیازی به مکمل نداشته باشند.
آیا امگا سه میتواند جایگزین داروهای کاهنده کلسترول شود؟
امگا سه معمولاً جایگزین داروهای کاهنده کلسترول مضر نمیشود، اما میتواند بهعنوان درمان مکمل برای بهبود تریگلیسرید و سلامت کلی قلب مفید باشد.
بهترین زمان مصرف امگا سه چه موقع است؟
مصرف امگا سه همراه با وعده غذایی، بهویژه وعدهای که حاوی چربی سالم باشد، میتواند جذب آن را بهبود دهد و عوارض گوارشی را کاهش دهد.
جمعبندی
مصرف منظم امگا سه میتواند با کاهش تریگلیسرید و افزایش کلسترول مفید، نقش مهمی در حمایت از سلامت قلب داشته باشد. با این حال، تأثیر آن بر کلسترول مضر محدود است و نباید بهتنهایی جایگزین درمانهای اصلی شود.
پیش از شروع مصرف مکمل امگا سه، مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه اهمیت زیادی دارد تا دوز مناسب، ایمنی مصرف و هماهنگی آن با شرایط سلامت فردی بهدرستی بررسی شود.
- Wang T, Zhang X, Zhou N, et al. Association between omega-3 fatty acid intake and dyslipidemia: a continuous dose-response meta-analysis of randomized controlled trials. J Am Heart Assoc. 2023;12(11):e029512. doi:10.1161/JAHA.123.029512
- National Institutes of Health: Office of Dietary Supplements. Omega-3 fatty acids.
- Centers for Disease Control and Prevention. LDL and HDL cholesterol and triglycerides.
- Cartolano FC, Dias GD, Miyamoto S, Damasceno NRT. Omega-3 fatty acids improve functionality of high-density lipoprotein in individuals with high cardiovascular risk: a randomized, parallel, controlled and double-blind clinical trial. Front Nutr. 2022;8:767535. doi:10.3389/fnut.2021.767535
- MedlinePlus. Triglycerides.
- National Institutes of Health: National Heart, Lung, and Blood Institute. High Blood Triglycerides.
- Skulas-Ray AC, Kris-Etherton PM, Harris WS, Vanden Heuvel JP, Wagner PR, West SG. Dose-response effects of omega-3 fatty acids on triglycerides, inflammation, and endothelial function in healthy persons with moderate hypertriglyceridemia. Am J Clin Nutr. 2011;93(2):243-52. doi:10.3945/ajcn.110.003871
- Bornfeldt KE. Triglyceride lowering by omega-3 fatty acids: a mechanism mediated by N-acyl taurines. J Clin Invest. 2021;131(6):e147558. doi:10.1172/JCI147558
- Zibaeenezhad MJ, Ghavipisheh M, Attar A, Aslani A. Comparison of the effect of omega-3 supplements and fresh fish on lipid profile: a randomized, open-labeled trial. Nutr Diabetes. 2017;7(12):1. doi:10.1038/s41387-017-0007-8
- https://www.health.com/omega-3-supplements-and-cholesterol-11865700
