معنای ابتلای خانوادگی به سرطان کولون چیست

حدود ۱۰٪ از تمام موارد سرطان کولون (روده بزرگ) منشأ ارثی دارند و ناشی از شرایط ژنتیکی منتقل‌شده از خانواده هستند.

حدود ۱۰٪ از سرطان‌های کولون به‌صورت ارثی منتقل می‌شوند، عمدتاً از طریق سندرم لینچ و پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP).
شناخت سابقه خانوادگی تا حداقل سه نسل به شناسایی خطر ابتلا به سرطان کولون کمک می‌کند.
اگر چندین عضو خانواده‌تان به سرطان کولون مبتلا شده‌اند، به‌ویژه پیش از سن ۵۰ سالگی، ممکن است پزشک شما مشاوره ژنتیک، آزمایش و کولونوسکوپی زودهنگام را توصیه کند.

سرطان کولون زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌های غیرطبیعی در روده بزرگ به‌طور کنترل‌نشده رشد می‌کنند. این بیماری اغلب به‌صورت زوائد کوچکی به نام پولیپ آغاز می‌شود که می‌توانند در گذر زمان سرطانی شوند. برخی افراد ژن‌هایی را به ارث می‌برند که احتمال رشد چنین سلول‌های غیرطبیعی را افزایش می‌دهد. عواملی مانند سن، رژیم غذایی و سبک زندگی نیز در این زمینه نقش دارند.

سرطان کولون چگونه در خانواده‌ها منتقل می‌شود؟

زمانی که چندین عضو از یک خانواده به سرطان کولون مبتلا می‌شوند، این بیماری به‌عنوان سرطان کولون ارثی شناخته می‌شود. والدینی که دارای جهش‌های ژنی خاصی هستند (تغییراتی در ژن‌ها که بر رشد سلول‌ها تأثیر می‌گذارد)، می‌توانند این جهش‌ها را به فرزندان خود منتقل کنند. این جهش‌ها باعث افزایش احتمال رشد سلول‌های غیرطبیعی در کولون می‌شوند و خطر ابتلا به سرطان را بالا می‌برند. حدود ۱۰٪ از تمام موارد سرطان کولون منشأ ارثی دارند و با شرایط ژنتیکی خاص مرتبط هستند.

دو وضعیت ژنتیکی اصلی که خطر ابتلا به سرطان کولون را افزایش می‌دهند، عبارتند از سندرم لینچ و پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP).

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

سندرم لینچ

سندرم لینچ زمانی رخ می‌دهد که تغییرات ژنی به ارث‌رسیده توانایی بدن برای ترمیم DNA (ماده‌ای که اطلاعات ژنتیکی را ذخیره می‌کند) را مختل می‌کند. در نتیجه، سلول‌های غیرطبیعی آسان‌تر رشد و تقسیم می‌شوند. افرادی که دچار این سندرم هستند، در طول عمر خود حدود ۵۰٪ احتمال ابتلا به سرطان کولون دارند که بسته به نوع ژن درگیر، این درصد می‌تواند متفاوت باشد.

پولیپوز خانوادگی (FAP)

پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی یا FAP کمتر شایع است، اما با خطر بسیار بالای سرطان کولون همراه است — تقریباً تمام افراد مبتلا به FAP تا سن ۴۰ سالگی به سرطان کولون دچار می‌شوند. این وضعیت به این دلیل رخ می‌دهد که در روده بزرگ آن‌ها صدها یا حتی هزاران پولیپ ایجاد می‌شود و تقریباً همه این پولیپ‌ها در صورت عدم جراحی پیشگیرانه (برداشتن کولون) به سرطان تبدیل می‌شوند.

در حالی که حدود ۱۰٪ از موارد سرطان کولون ناشی از شرایط ارثی مشخص هستند، حدود ۲۰٪ از افراد به‌صورت ژنتیکی در معرض خطر بالاتر این بیماری قرار دارند. زمانی که چندین نفر از اعضای خانواده سابقه ابتلا به سرطان کولون دارند، حتی بدون تشخیص یک سندرم خاص، احتمال وجود ریسک ژنتیکی ارثی افزایش می‌یابد. اگر پدربزرگ، مادر، پدر یا خواهر و برادرتان به سرطان کولون مبتلا شده باشند، احتمال ابتلای شما نیز بیشتر است.

معنای ابتلای خانوادگی به سرطان کولون چیست

سایر عوامل خطر

علاوه بر ژنتیک، عوامل سبک زندگی و وضعیت سلامت نیز در احتمال بروز سرطان کولون نقش دارند، از جمله:

افزایش سن (ریسک پس از ۵۰ سالگی بیشتر می‌شود)
رژیم غذایی کم‌فیبر و سرشار از گوشت قرمز یا فرآوری‌شده
سبک زندگی کم‌تحرک
مصرف الکل یا دخانیات
دیابت نوع ۲
بیماری التهابی روده (IBD)
سابقه پرتودرمانی در ناحیه شکم یا لگن

گام‌های بعدی

سه راه برای درک بهتر خطر ابتلا به سرطان کولون وجود دارد:

سابقه خانوادگی: از بستگان خود بپرسید آیا کسی در خانواده به سرطان کولون یا سرطان‌های مرتبط مانند رحم، تخمدان یا معده دچار شده است یا خیر. اطلاعات را برای حداقل سه نسل گردآوری کنید — شامل خودتان و خواهر و برادرانتان، والدین، پدربزرگ و مادربزرگ و عموها و خاله‌ها. از نوع سرطان و سن ابتلا نیز بپرسید. این اطلاعات سرنخ‌های مهمی درباره خطر ارثی شما به پزشک می‌دهد.
مشاوره ژنتیک: اگر چندین نفر از بستگان نزدیکتان به سرطان کولون دچار شده‌اند یا در سن کمتر از ۵۰ سال تشخیص داده شده‌اند، ممکن است پزشک مشاوره ژنتیک یا غربالگری زودتر از موعد را پیشنهاد دهد. مشاوره ژنتیک معمولاً با نمونه خون انجام می‌شود و نشان می‌دهد آیا حامل یک سندرم ارثی شناخته‌شده هستید یا نه. مشاور ژنتیک روند کار، نتایج و معنای آن برای شما و خانواده‌تان را توضیح می‌دهد.
غربالگری سرطان: حتی در نبود یک سندرم ارثی مشخص، اگر سرطان کولون در خانواده‌تان شایع است، پزشک ممکن است غربالگری‌های زودهنگام‌تر یا مکررتر را توصیه کند. کولونوسکوپی مؤثرترین ابزار غربالگری است زیرا می‌تواند در همان زمان هم پولیپ‌های پیش‌سرطانی را شناسایی و هم آن‌ها را بردارد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: