فوزوباکتریوم نوکلئاتوم نوعی باکتری است که معمولاً در دهان زندگی میکند، اما میتواند به روده بزرگ مهاجرت کرده و رشد و پیشرفت سرطان کولورکتال مرتبط با فوزوباکتریوم را تسهیل کند.
وجود باکتریهای خاص در تومورهای روده بزرگ میتواند بر بیولوژی سرطان تأثیر بگذارد و نحوه رشد، توسعه و پاسخ به درمان تومورها را تغییر دهد. این کشف فرصتهای جدیدی برای درک رفتار تهاجمیتر برخی سرطانهای روده نسبت به سایرین ایجاد کرده است.
درک رابطه بین باکتری و سرطان اهمیت دارد، زیرا میتواند هدف درمانی بالقوه باشد. بر خلاف جهشهای ژنتیکی که تغییر آنها دشوار است، ممکن است داروها بتوانند عفونتهای باکتریایی را درمان کنند و ترکیب درمانهایی که هم سلولهای سرطانی و هم باکتریها را هدف میگیرند، موثر باشد.
سرطان کولورکتال مرتبط با فوزوباکتریوم
این اصطلاح به تومورهای رودهای اشاره دارد که مقادیر زیادی از باکتری فوزوباکتریوم نوکلئاتوم در کنار سلولهای سرطانی دارند. این یک نوع سرطان رسمی نیست، بلکه حضور باکتری نشانگر یا ویژگی تومور است.
این باکتریها معمولاً در دهان یافت میشوند و در دستگاه گوارش افراد سالم نادر هستند، اما مطالعات نشان میدهند که حدود ۳۹٪ بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال این باکتری را در نمونه مدفوع یا تومور خود دارند.
این تومورها ممکن است از نظر میکروسکوپی متفاوت به نظر برسند و پاسخ متفاوتی نسبت به درمان نشان دهند، زیرا تغییرات ژنتیکی خاصی دارند که بر رفتارشان اثر میگذارد.
Photography by Halfpoint/Getty Images & Smith Collection/Gado/Getty Images
نقش فوزوباکتریوم در سرطان کولورکتال
فوزوباکتریوم نوکلئاتوم میتواند سرطان روده را به چند روش تحریک و تشدید کند:
- ایجاد التهاب طولانیمدت: این باکتری باعث التهاب مزمن در روده میشود که میتواند DNA را آسیب زده و تغییرات ژنتیکی منجر به سرطان را ایجاد کند.
- فرار از سیستم ایمنی: باکتری به سلولهای سرطانی کمک میکند تا از شناسایی و تخریب توسط سیستم ایمنی بدن مخفی بمانند. این باکتری سلولهایی را جذب میکند که پاسخ ایمنی را سرکوب میکنند و همزمان مانع عملکرد سلولهای ایمنی میشود که معمولاً با سرطان مقابله میکنند.
- تسهیل تهاجم و گسترش: فوزوباکتریوم اتصالات بین سلولهای سالم را تخریب کرده و حرکت سلولهای سرطانی را آسان میکند، که میتواند منجر به گسترش سرطان به سایر نواحی شود.
علائم
علائم سرطان کولورکتال مرتبط با فوزوباکتریوم مشابه سایر انواع سرطان روده است:
- تغییر در عادات روده (اسهال، یبوست یا مدفوع غیرعادی)
- خون در مدفوع (قرمز روشن یا سیاه و قیری)
- درد یا ناراحتی مداوم شکمی
- کاهش وزن بدون علت و خستگی مزمن
- نیاز مکرر به رفتن به توالت
مراجعه به پزشک
باید در صورت مشاهده تغییرات مداوم در روده، خون در مدفوع یا سایر علائم سرطان کولورکتال به پزشک مراجعه کرد.
افراد بالای ۴۵ سال باید درباره غربالگری سرطان روده با پزشک خود مشورت کنند.
علل
عوامل احتمالی ایجاد سرطان کولورکتال مرتبط با فوزوباکتریوم شامل موارد زیر هستند:
- انتقال باکتریایی: فوزوباکتریوم نوکلئاتوم ممکن است از دهان به روده منتقل شود، با بلعیدن یا عبور از خون به نقاط دور دست.
- سلامت دهان: بهداشت ضعیف دهان و بیماریهای لثه خطر انتقال باکتری را افزایش میدهند.
- حساسیت ژنتیکی: برخی افراد به دلیل تغییرات ژنتیکی، مستعد عفونت باکتریایی و سرطان هستند.
- بیماریهای پیشزمینه: التهاب مزمن روده (مانند کرون یا کولیت اولسراتیو) میتواند زمینه را برای کلونیسازی باکتری فراهم کند.
- سبک زندگی: سیگار، الکل زیاد، چاقی، فعالیت کم و رژیم غذایی پرگوشت و کمفیبر خطر را افزایش میدهند.
- عوامل سنی: بیشتر موارد در افراد بالای ۵۰ سال رخ میدهد.
تشخیص
تشخیص شامل آزمایشهای استاندارد سرطان روده و تستهای ویژه برای شناسایی باکتری است:
- کولونوسکوپی و نمونهبرداری از تومور
- تصویربرداری با CT و MRI برای بررسی گسترش سرطان
- آزمایشهای خون برای نشانگرهای تومور و التهاب
- آزمایشهای مولکولی پیشرفته برای شناسایی فوزوباکتریوم نوکلئاتوم در بافت تومور
درمان
درمان فعلی مشابه سایر سرطانهای کولورکتال است:
- جراحی: برداشتن تومور و گرههای لنفاوی مجاور
- شیمیدرمانی: داروهایی مانند 5-FU، اکسالاپلاتین و ایرینوتکان
- درمان هدفمند باکتریایی: تحقیقات در حال بررسی استفاده از آنتیبیوتیکها (مثلاً مترونیدازول) برای بهبود اثر شیمیدرمانی هستند
- ایمونوتراپی: ممکن است برای برخی بیماران با تومورهای مثبت باکتریایی مفید باشد
چشمانداز
چشمانداز به مرحله سرطان، سلامت عمومی فرد و ویژگیهای تومور بستگی دارد:
- سرطانهای مرحله اولیه معمولاً چشمانداز بهتری دارند (نرخ بقا ۵ ساله حدود ۹۰٪)
- سرطانهای پیشرفته با متاستاز به اندامهای دور نرخ بقا ۱۳–۱۸٪ دارند
پیشگیری
راهکارهای احتمالی برای کاهش خطر:
- بهداشت دهان: مسواک زدن، نخ دندان و معاینات منظم دندان
- سبک زندگی سالم: رژیم پر فیبر، فعالیت بدنی منظم، وزن متعادل، اجتناب از سیگار و مصرف زیاد الکل
- غربالگری و پروبیوتیکها: انجام غربالگریهای منظم و مصرف پروبیوتیکها میتواند به حفظ میکروبیوم سالم کمک کند، هرچند تحقیقات بیشتری لازم است
خلاصه
سرطان کولورکتال مرتبط با فوزوباکتریوم نوعی از سرطان روده است که با حضور باکتری فوزوباکتریوم نوکلئاتوم در تومورها مشخص میشود. این باکتری بر توسعه، رشد و پاسخ به درمان سرطان تأثیر میگذارد.
درمان فعلی مشابه سرطانهای روده است، اما تحقیقات در زمینه هدفگیری باکتری به عنوان درمان کمکی در حال پیشرفت است.
پیشگیری با بهبود بهداشت دهان، سبک زندگی سالم و غربالگری منظم میتواند خطر ابتلا را کاهش دهد و نتایج بهتری ایجاد کند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- American cancer society guideline for colorectal cancer screening. (2024).
https://www.cancer.org/cancer/types/colon-rectal-cancer/detection-diagnosis-staging/acs-recommendations.html - Colorectal cancer. (2023).
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/colorectal-cancer - Colorectal cancer signs and symptoms. (2024).
https://www.cancer.org/cancer/types/colon-rectal-cancer/detection-diagnosis-staging/signs-and-symptoms.html - Colon cancer treatment (PDQ®)–Patient version. (2025).
https://www.cancer.gov/types/colorectal/patient/colon-treatment-pdq - Gum disease-related bacteria tied to colorectal cancer. (2024).
https://www.nih.gov/news-events/nih-research-matters/gum-disease-related-bacteria-tied-colorectal-cancer - Liang JQ, et al. (2023). A probiotic formula for modulation of colorectal cancer risk via reducing CRC-associated bacteria.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10177585/ - Ou S, et al. (2022). Fusobacterium nucleatum and colorectal cancer: from phenomenon to mechanism.
https://www.frontiersin.org/journals/cellular-and-infection-microbiology/articles/10.3389/fcimb.2022.1020583/full - Park MB (2022). Effect of red meat, vegetable, tobacco, and alcohol consumption on national cancer mortality index: data from 1989 to 2013 in 37 developed countries.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9277575/#s6 - Pignatelli P, et al. (2023). The role of Fusobacterium nucleatum in oral and colorectal carcinogenesis.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10537357/ - Sameni F, et al. (2025). Global prevalence of Fusobacterium nucleatum and Bacteroides fragilis in patients with colorectal cancer: an overview of case reports/case series and meta-analysis of prevalence studies.
https://bmcgastroenterol.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12876-025-03664-x - Survival rates for colorectal cancer. (2025).
https://www.cancer.org/cancer/types/colon-rectal-cancer/detection-diagnosis-staging/survival-rates.html - Tests to diagnose and stage colorectal cancer. (2024).
https://www.cancer.org/cancer/types/colon-rectal-cancer/detection-diagnosis-staging/how-diagnosed.html - Zepeda-Rivera M, et al. (2024). A distinct Fusobacterium nucleatum clade dominates the colorectal cancer niche.
https://www.nature.com/articles/s41586-024-07182-w - Zhao R, et al. (2023). Improved diagnosis of colorectal cancer using combined biomarkers including Fusobacterium nucleatum, fecal occult blood, transferrin, CEA, CA19-9, gender, and age.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/cam4.6067# - https://www.medicalnewstoday.com/articles/fusobacterium-colorectal-cancer
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
