سندرم پیرینفورمیس زمانی رخ میدهد که عضله پیرینفورمیس عصب سیاتیک را تحریک کند و باعث درد و بیحسی در باسن و پا شود.
شرایطی که میتوانند علائم مشابه ایجاد کنند شامل دیسکهای بیرونزده، تنگی کانال نخاعی و سیاتیکا هستند.
درمانها شامل استراحت، فیزیوتراپی و گاهی تزریق برای کاهش درد و التهاب میشوند.
سندرم پیرینفورمیس وضعیتی است که در آن اسپاسم در عضله پیرینفورمیس، واقع در باسن رخ میدهد. این اسپاسمهای عضلانی باعث درد و بیحسی در باسن و در طول پشت پا میشوند.
این مقاله به بررسی اینکه سندرم پیرینفورمیس چیست، چه عواملی آن را ایجاد میکند و چه احساسی دارد میپردازد و همچنین چگونگی تشخیص و درمان آن را توضیح میدهد.
سندرم پیرینفورمیس چیست؟
سندرم پیرینفورمیس تحریک عصب سیاتیک توسط عضله پیرینفورمیس است.
عضله پیرینفورمیس عضلهای است که در پشت مفصل لگن در باسن قرار دارد. این عضله نسبت به سایر عضلات اطراف لگن و ران کوچک است و به چرخش خارجی مفصل لگن کمک میکند.
عضله و تاندون پیرینفورمیس رابطه نزدیکی با عصب سیاتیک—بزرگترین عصب بدن—دارند، که عملکرد حرکتی و حسی اندامهای تحتانی را تأمین میکند. تاندون پیرینفورمیس و عصب سیاتیک پشت مفصل لگن، در عمق باسن، یکدیگر را قطع میکنند. هر دو ساختار تقریباً یک سانتیمتر قطر دارند.
زمانی که عضله پیرینفورمیس دچار اسپاسم میشود، میتواند عصب سیاتیک را تحریک کند و علائمی مشابه سیاتیک ایجاد کند.

Maridav / Getty Images
چه چیزی سندرم پیرینفورمیس را تحریک میکند؟
هنگامی که افراد مبتلا به سندرم پیرینفورمیس تشخیص داده میشوند، تصور میشود که تاندون پیرینفورمیس ممکن است عصب سیاتیک را تحت فشار قرار دهد و باعث تحریک آن شود. هرچند اثبات نشده است، نظریهای که بسیاری از پزشکان از آن حمایت میکنند این است که وقتی عضله و تاندون پیرینفورمیس خیلی سفت باشند، عصب سیاتیک فشرده میشود. این ممکن است جریان خون به عصب را کاهش دهد و در نتیجه فشار باعث تحریک عصب شود.
اکثر پزشکان معتقدند که سندرم پیرینفورمیس ناشی از تفاوتهای آناتومیکی عضله و تاندون است. تصور میشود که در برخی افراد، این رابطه باعث تحریک عصب شده و منجر به علائم سیاتیک میشود.
سندرم پیرینفورمیس چه احساسی دارد؟
علائم و نشانههای رایج در افراد تشخیصدادهشده با سندرم پیرینفورمیس شامل موارد زیر است:
-
درد در پشت لگن در باسن
-
دردهای الکتریکی که در پشت اندام تحتانی حرکت میکنند
-
بیحسی در اندام تحتانی
-
حساسیت به فشار روی عضله پیرینفورمیس (اغلب باعث درد هنگام نشستن روی صندلی سخت میشود)
برخی افراد علائم را ناگهانی تجربه میکنند، در حالی که برخی دیگر افزایش تدریجی علائم در پشت ران را مشاهده میکنند. بیشتر افراد تشخیصدادهشده فعال هستند و به دلیل علائم ناراحتی در پشت ران، در انجام برخی فعالیتهای ورزشی با مشکل روبهرو میشوند.
آزمایشهای سندرم پیرینفورمیس
هیچ آزمایش خاصی وجود ندارد که بتواند سندرم پیرینفورمیس را بهطور دقیق تشخیص دهد. بسیاری از پزشکان آزمایشهایی مانند MRI و مطالعات هدایت عصبی انجام میدهند، اما اغلب نتایج نرمال است.
از آنجایی که تشخیص سندرم پیرینفورمیس دشوار است، احتمال بسیاری از موارد تشخیص اشتباه وجود دارد. این بدان معناست که برخی افراد با این وضعیت ممکن است تشخیص پیرینفورمیس نداشته باشند و برخی دیگر با درد مبهم لگن ممکن است این تشخیص را دریافت کنند حتی اگر این وضعیت را نداشته باشند.
هنگامی که در تشخیص ابهام وجود دارد، معمولاً تزریق در ناحیه عضله پیرینفورمیس انجام میشود. داروهای مختلفی میتوانند تزریق شوند، اما اغلب انجام تزریق به تعیین محل دقیق ناراحتی کمک میکند.
معمولاً هنگام تزریق به عضله یا تاندون پیرینفورمیس، از هدایت سونوگرافی استفاده میشود تا اطمینان حاصل شود که سوزن دارو را به مکان صحیح میرساند.
تشخیص تفریقی
برخی دیگر از شرایط با درد عمیق باسن ممکن است علائمی مشابه سندرم پیرینفورمیس ایجاد کنند. دیگر علل این نوع درد شامل موارد زیر است:
-
دیسکهای بیرونزده
-
تنگی کانال نخاعی
-
رادیکولوپاتی (سیاتیکا)
-
بورسیت لگن
تشخیص سندرم پیرینفورمیس اغلب زمانی داده میشود که تمام این تشخیصها بهعنوان علل احتمالی درد حذف شده باشند.
چگونه سندرم پیرینفورمیس را درمان کنیم؟
متأسفانه، درمان سندرم پیرینفورمیس نسبتاً عمومی است و اغلب این وضعیت به سختی بهبود مییابد. پیشنهادهای درمانی رایج شامل موارد زیر است:
-
استراحت: اجتناب از فعالیتهایی که باعث علائم میشوند، حداقل برای چند هفته
-
فیزیوتراپی: تمرکز بر کشش و تقویت عضلات چرخاننده لگن
-
داروی ضدالتهاب: کاهش التهاب اطراف تاندون
-
ماساژ عمیق: توسط برخی پزشکان توصیه میشود
-
تزریق کورتیکواستروئید: ممکن است التهاب و تورم را کاهش دهد
-
تزریق سم بوتولینوم: میتواند عضله را فلج کند و درد و ناراحتی را کاهش دهد
در موارد نادر، جراحی برای شل کردن تاندون پیرینفورمیس انجام میشود که آزادسازی پیرینفورمیس نام دارد. این جراحی تنها زمانی باید در نظر گرفته شود که درمانهای ساده حداقل به مدت شش ماه انجام شده باشند و دیگر علل شایع درد بررسی و رد شده باشند. اگرچه جراحی نسبتاً ساده است، اما تهاجمی محسوب میشود و به چند ماه زمان برای بهبود نیاز دارد.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Cedars Sinai. Piriformis syndrome.
- Cass SP. Piriformis syndrome: a cause of nondiscogenic sciatica. Curr Sports Med Rep. 2015;14(1):41-4. doi:10.1249/JSR.0000000000000110
- Jankovic D, Peng P, Van Zundert A. Brief review: piriformis syndrome: etiology, diagnosis, and management. Can J Anaesth. 2013;60(10):1003-12. doi:10.1007/s12630-013-0009-5
- Bardowski EA, Byrd JWT. Piriformis injection: an ultrasound-guided technique. Arthrosc Tech. 2019;8(12):e1457–e1461. Published 2019 Nov 13. doi:10.1016/j.eats.2019.07.033
- https://www.verywellhealth.com/piriformis-syndrome-2548838
Additional Reading
- Jankovic D, Peng P, van Zundert A. Brief review: piriformis syndrome: etiology, diagnosis, and management. Can J Anaesth; 60(10):1003-12.
