نسداد روده: علائم، درمان و موارد دیگر rdiet.ir

انسداد روده می‌تواند باعث درد شدید، نفخ و استفراغ شود و نیاز به مراقبت پزشکی فوری دارد.
اگر انسداد با سایر درمان‌ها بهبود نیابد، ممکن است نیاز به جراحی باشد.
انسداد روده زمانی رخ می‌دهد که قسمتی از روده کوچک یا بزرگ به‌طور جزئی یا کامل مسدود شود. علائم آن شامل درد شکم، تب، یبوست و استفراغ است. این می‌تواند یک وضعیت خطرناک باشد و احتمال ابتلا به عفونت شدید یا سوراخ‌شدگی (پرفوراسیون) روده را افزایش دهد. برخی بیماری‌های پزشکی مانند بیماری کرون، ریسک انسداد روده را افزایش می‌دهند.

علائم انسداد روده

انسداد روده می‌تواند ناگهانی شروع شود یا به‌تدریج طی چند هفته یا روز پیشرفت کند. قبل از ایجاد انسداد کامل، ممکن است برخی علائم هشداردهنده ناشی از انسداد جزئی روده را تجربه کنید.

علائمی که اغلب قبل از انسداد جزئی یا کامل رخ می‌دهند:

کاهش اشتها
درد یا ناراحتی گرفتگی
بوی بد دهان
تغییر در حرکات روده

شایع‌ترین اثرات انسداد روده:

احساس پر بودن در شکم
نفخ و تورم شکم
یبوست
درد شدید و گرفتگی
تهوع و استفراغ
اتساع شکم

انسداد کامل روده مانع عبور مدفوع و گاز می‌شود. این وضعیت به‌عنوان انسداد کامل (obstipation) شناخته می‌شود.

اگر انسداد جزئی باشد، ممکن است اسهال سرریز (overflow diarrhea) رخ دهد، اگر مقدار کمی مدفوع مایع بتواند از نقطه انسداد عبور کند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

نسداد روده: علائم، درمان و موارد دیگر rdiet.ir

verywellhealth

زمان مراجعه به پزشک

چون برخی علائم انسداد قریب‌الوقوع خفیف هستند، تشخیص زمان نیاز به کمک پزشکی دشوار است.

اگر به دلیل انسداد یا جراحی قبلی روده در معرض خطر هستید، به محض مشاهده علائم، حتی اگر جزئی باشند، با ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی خود تماس بگیرید.
اگر در معرض خطر نیستید، در صورت یبوست یا گرفتگی مداوم، با پزشک خود تماس بگیرید.
در صورت داشتن درد شدید یا مداوم شکم، تورم یا استفراغ، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

عوارض

انسداد روده می‌تواند منجر به مشکلات جدی شود. عفونت شدید می‌تواند به دلیل تجمع باکتری‌ها در روده ایجاد شود. در برخی موارد، بخش‌هایی از روده ممکن است نکروتیک (دارای بافت مرده) شود که منجر به عفونت شدید و یا گانگرن می‌شود.

پرفوراسیون روده می‌تواند رخ دهد که باعث نشت محتویات روده و/یا خون می‌شود. علائم پرفوراسیون روده شامل درد شدید، تورم شکم، تب، فشار خون پایین و از دست دادن هوشیاری است.

پرفوراسیون یک وضعیت اورژانسی است که نیاز به جراحی فوری دارد.

علل

انسداد می‌تواند هر قسمتی از روده کوچک یا بزرگ را درگیر کند و می‌تواند نزدیک معده، نزدیک مقعد یا هر نقطه‌ای بین آن‌ها رخ دهد.

در انسداد مکانیکی روده، مدفوع به‌طور فیزیکی از عبور در روده مسدود می‌شود. این ممکن است به دلیل تغییر ساختاری روده (مانند پیچ‌خوردگی)، چیزی در داخل روده که مانع عبور مدفوع می‌شود، یا انقباض شدید خارج روده ایجاد شود.

سابقه جراحی شکم یا انسداد روده قبلی احتمال بروز انسداد ناگهانی روده را افزایش می‌دهد. عوامل و علل دیگری نیز برای انسداد روده وجود دارد.

هرنیا (فتق)

فتق، مانند فتق اینگوینال یا اپی‌گاستریک، ضعفی در لایه پوشاننده شکم است که روده‌ها را در جای خود نگه می‌دارد. بخشی از روده ممکن است در سوراخ گیر کند و تحت فشار و التهاب قرار گیرد که عبور مدفوع و گاز را متوقف می‌کند.

توده روده

تورم، سرطان (مانند سرطان کولون) یا عفونت می‌تواند در لومن (دهانه) روده رشد کند و عبور محتویات روده را دشوار کند.

جسم بزرگ

یک مدفوع بزرگ و سخت یا جسم غیرخوراکی بلعیده‌شده ممکن است در جای خود ثابت شود و مانع عبور دیگر محتویات شود.

اینتوسوسپشن (داخل شدن روده در خود)

این حالت زمانی رخ می‌دهد که قسمتی از روده به داخل خودش سر بخورد و اندازه لومن کاهش یابد.

چسبندگی‌ها

بافت اسکار که پس از آسیب، جراحی یا پرتودرمانی ایجاد می‌شود، ممکن است باعث انقباض نوارمانند دور روده شود. این نوع اسکار ممکن است بلافاصله پس از آسیب یا جراحی ایجاد شود و سال‌ها بعد باعث انسداد شود.

پیچ‌خوردگی (Volvulus)

ولولوس پیچ یا خمیدگی روده است که ممکن است به دلیل بافت اسکار غیرقابل انعطاف یا بیماری‌های دستگاه گوارش ایجاد شود. ممکن است به‌تدریج با گرفتگی گاه‌به‌گاه شروع شود، اما می‌تواند به‌سرعت بدتر شود و نیاز به درمان اورژانسی—معمولاً جراحی—داشته باشد.

اختلال در حرکت روده

گاهی میوپاتی (بیماری عضلانی) می‌تواند حرکت روده‌ها را مختل کند و منجر به انسداد شود.

ایسکمی

به‌ندرت، روده‌ها ممکن است به دلیل لخته خون دچار ایسکمی (از دست دادن خون‌رسانی) شوند. این می‌تواند ناشی از اختلالات انعقاد خون باشد.

بیماری کرون، کولیت، لوپوس، سندرم روده تحریک‌پذیر و سایر شرایط التهابی، خطر انسداد روده را از طریق یبوست، التهاب و تورم افزایش می‌دهند.

تشخیص

تشخیص انسداد روده بر اساس تاریخچه پزشکی، معاینه فیزیکی و آزمایش‌های تشخیصی انجام می‌شود. به‌ویژه اگر درد شدید شکم دارید، باید سریعاً ارزیابی شوید.

معاینه فیزیکی

روده به‌طور طبیعی صداهایی مانند غرغر و کلیک ایجاد می‌کند که با گوشی پزشکی روی شکم شنیده می‌شود. اگر انسداد داشته باشید، پزشک ممکن است صداهای زیر یا غیرطبیعی بشنود. اگر انسداد مدتی وجود داشته باشد، ممکن است هیچ صدای روده‌ای شنیده نشود.

حساسیت شکم (درد در پاسخ به لمس یا فشار) نیز می‌تواند شدت مشکل را نشان دهد. اگر شکم شما متورم یا بزرگ شده باشد، این نیز در تشخیص کمک می‌کند.

آزمایش‌های تشخیصی

چندین نوع تصویر‌برداری و آزمایش برای کمک به تشخیص انسداد روده استفاده می‌شوند:

اشعه ایکس شکم: معمولاً اولین آزمایش برای بررسی انسداد است. یک آزمایش غیرتهاجمی و سریع است که می‌تواند نواحی کوچک و سفت یا بزرگ‌شدگی روده‌ها را نشان دهد و گاهی توده را شناسایی کند.
سی‌تی‌اسکن شکم: مشابه اشعه ایکس انجام می‌شود و نیاز به محلول کنتراست دارد که از طریق دهان، انما یا IV مصرف می‌شود. تصاویر سی‌تی اسکن جزئیات بیشتری از شکم نسبت به اشعه ایکس ارائه می‌دهند.
کولونوسکوپی: آزمایشی تهاجمی که در آن لوله‌ای با دوربین وارد رکتوم می‌شود تا روده بزرگ از داخل مشاهده شود. می‌تواند مفید باشد اما خطراتی دارد، به‌ویژه اگر انسداد یا پرفوراسیون روده وجود داشته باشد، بنابراین فقط زمانی استفاده می‌شود که ایمنی با تصویربرداری غیرتهاجمی تأیید شود.
اندوسکوپی: آزمایشی تهاجمی که در آن لوله‌ای از دهان وارد می‌شود تا بخش‌های بالایی دستگاه گوارش—مری، معده و روده کوچک فوقانی—ارزیابی شود. مانند کولونوسکوپی، خطراتی دارد و استفاده از آن با اطلاعات اولیه تصویربرداری غیرتهاجمی هدایت می‌شود.

درمان

انسداد روده یک وضعیت جدی است که نیاز به درمان فوری ظرف چند روز—گاهی چند ساعت—پس از تشخیص دارد.

درمان می‌تواند شامل مدیریت دارویی و کاهش فشار روده باشد. جراحی نیز ممکن است استفاده شود، هرچند برخی موارد انسداد بدون جراحی قابل درمان هستند. با این حال، درمان جراحی اغلب ایمن‌ترین و قطعی‌ترین گزینه است.

اگر مستعد این وضعیت هستید، باید با ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی خود برنامه پیشگیری تهیه کنید.

دارو

در برخی موارد، نرم‌کننده مدفوع برای کمک به رفع انسداد در نظر گرفته می‌شود، به‌ویژه اگر انسداد جزئی باشد.

به دلیل عوارض جدی انسداد درمان‌نشده، تیم پزشکی ممکن است در صورت عدم بهبود با درمان دارویی، به اقدام مداخله‌ای روی آورد.

گاهی آنتی‌بیوتیک—معمولاً وریدی—برای درمان یا پیشگیری از عفونت لازم است. آنتی‌بیوتیک‌ها انسداد روده را رفع نمی‌کنند اما به کنترل عفونت کمک می‌کنند.

کاهش فشار روده

در برخی موارد، با کمک لوله بینی-معده‌ای (NG) می‌توان روده را کاهش فشار داد. این روش شامل قرار دادن لوله NG از طریق بینی به دستگاه گوارش است و تصویربرداری راهنمای قرارگیری مناسب است.

ممکن است از لوله رکتال همراه با لوله NG برای کاهش فشار روده استفاده شود. لوله رکتال، لوله لاستیکی باریک است که هوا را از روده بزرگ خارج می‌کند. در برخی موارد، یک استنت (لوله باز) در داخل روده قرار می‌گیرد تا مسیر باز بماند.

این روش زمانی استفاده می‌شود که انسداد ناشی از جسمی مانند مدفوع باشد که می‌توان به‌طور ایمن آن را جابجا کرد.

جراحی

جراحی ممکن است برای رفع انسداد روده لازم باشد و گاهی برای درمان عوارضی مانند نشت روده ضروری است.

انواع جراحی برای انسداد روده شامل برداشتن توده یا تومور روده، برداشت بافت اسکار و چسبندگی‌ها، و ترمیم رگ‌های خونی است. گاهی لازم است بخش ملتهب یا نکروتیک روده بریده شود.

بهبود

بهبود پس از درمان انسداد روده مدتی طول می‌کشد. تیم پزشکی احتمالاً شما را مرتباً بررسی می‌کند تا مطمئن شود درد کاهش یافته و توانایی دفع گاز دارید قبل از اینکه اجازه خوردن و نوشیدن پیدا کنید. در این مدت، نیاز به دریافت مایعات وریدی برای حفظ تغذیه دارید.

وقتی بتوانید ایمن غذا بخورید، رژیم غذایی به‌تدریج افزایش می‌یابد تا روده‌ها فرصت تطبیق با غذا را داشته باشند و نشانه‌های احتمالی انسداد مجدد سریعاً شناسایی شود.

در حین بهبود، باید از برخی داروها اجتناب کنید، مانند اپیوئیدها (که می‌توانند یبوست ایجاد کنند و خطر انسداد را افزایش دهند) و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) که خطر خونریزی را افزایش می‌دهند.

کولستومی

پس از جراحی برای درمان انسداد روده، ممکن است نیاز به کولستومی یا ایلیستومی موقت یا دائمی داشته باشید. این روش به‌طور اساسی باز کردن روده به سطح پوست است و مواد دفعی در کیسه‌ای در خارج جمع‌آوری می‌شوند. اغلب، کولستومی یا ایلیستومی می‌تواند بعداً دوباره به روده متصل شود.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: