ویتامین سی و رتینول از محبوبترین ترکیبات فعال در دنیای مراقبت از پوست هستند که بیشتر به دلیل اثرات ضدپیری و بهبود کیفیت پوست مورد توجه قرار گرفتهاند. بسیاری از افراد این سؤال را دارند که آیا میتوان این دو ماده قدرتمند را همزمان استفاده کرد یا خیر و این ترکیب دقیقاً چه تأثیری بر پوست میگذارد.
شناخت نحوه عملکرد، مزایا، عوارض احتمالی و زمانبندی صحیح استفاده از این دو ماده میتواند به شما کمک کند بیشترین نتیجه را با کمترین تحریک پوستی به دست آورید.
ویتامین سی و رتینول چگونه روی پوست عمل میکنند؟
ویتامین سی یک آنتیاکسیدان قوی است که به روشنتر شدن پوست، کاهش لکهای تیره و محافظت در برابر آسیبهای ناشی از نور خورشید کمک میکند. این ویتامین نقش مهمی در تحریک تولید کلاژن دارد و باعث میشود پوست شفافتر و یکنواختتر به نظر برسد.
در مقابل، رتینول که یکی از مشتقات ویتامین آ است، با افزایش گردش سلولی، به نوسازی پوست کمک کرده و در کاهش چینوچروک، خطوط ریز و علائم پیری بسیار مؤثر است.
هر دو ماده فعال هستند و به همین دلیل تأثیرگذاری بالایی دارند، اما همین ویژگی میتواند احتمال تحریک پوست را نیز افزایش دهد.
به همین علت، نحوه ترکیب و زمان استفاده از آنها اهمیت زیادی دارد.

اثرات استفاده همزمان ویتامین سی و رتینول
استفاده همزمان از ویتامین سی و رتینول میتواند نتایج قابل توجهی در بهبود رنگ و بافت پوست ایجاد کند. بررسیهای بالینی نشان دادهاند افرادی که از ترکیب رتینول با غلظت متوسط و محصولات حاوی ویتامین سی استفاده کردهاند، پس از چند هفته شاهد شفافتر شدن پوست و کاهش نشانههای آسیب ناشی از نور خورشید بودهاند.
در این افراد، تنها عارضه گزارششده در ابتدای مصرف، خشکی خفیف پوست بوده است که بهتدریج کاهش پیدا کرده است.
در مطالعات دیگر مشاهده شده که ترکیب این دو ماده میتواند میزان چربی طبیعی پوست را افزایش دهد، بهویژه در افرادی که به دلیل افزایش سن یا یائسگی دچار خشکی پوست شدهاند.
افزایش چربی طبیعی پوست به تقویت سد دفاعی پوست کمک میکند و مانع از دست رفتن رطوبت میشود، در نتیجه پوست سالمتر و مقاومتر خواهد بود.
چه نتایجی را میتوان انتظار داشت و چه مدت زمان لازم است؟
بیشتر نتایج مثبت استفاده ترکیبی از ویتامین سی و رتینول پس از حدود دوازده هفته مصرف منظم مشاهده میشود. در این بازه زمانی، بهبود تدریجی رنگ پوست، کاهش لکهای تیره و نرمتر شدن بافت پوست قابل تشخیص است.
همچنین علائم پیری زودرس مانند چینوچروکهای سطحی، افت خاصیت ارتجاعی و ناهمگونی رنگ پوست کاهش پیدا میکند.
در برخی افراد، افزایش چربی طبیعی پوست در نواحی مانند پیشانی، گونهها، بینی، چانه و گردن گزارش شده است.
این تغییر نشاندهنده تقویت کلی سد پوستی است که نقش مهمی در حفظ رطوبت و محافظت در برابر عوامل آسیبزا دارد.
عوارض جانبی احتمالی ترکیب ویتامین سی و رتینول
از آنجا که هر دو ماده فعال هستند، استفاده نادرست یا شروع ناگهانی آنها ممکن است باعث تحریک پوست شود. علائم شایع شامل قرمزی، خشکی، سوزش خفیف، خارش یا پوستهپوسته شدن است.
برای کاهش این عوارض، توصیه میشود محصولات جدید بهآرامی وارد برنامه مراقبت از پوست شوند.
افرادی با پوست حساس بهتر است ابتدا مقدار کمی از محصول را روی ناحیه کوچکی از پوست امتحان کنند و چند روز واکنش پوست را بررسی نمایند.
در صورت عدم بروز تحریک، میتوان مصرف را بهتدریج افزایش داد و از استفاده روزانه یا پشت سر هم در هفتههای اول پرهیز کرد.
ایمنی و ملاحظات مهم در استفاده از این ترکیب
ویتامین سی معمولاً برای اغلب انواع پوست ایمن است، اما در برخی افراد ممکن است باعث قرمزی یا خشکی موقت شود. استفاده از یک مرطوبکننده مناسب بعد از ویتامین سی میتواند این مشکل را کاهش دهد.
رتینول نیز برای بیشتر افراد بیخطر است، اما در دوزهای بالا یا مصرف طولانیمدت میتواند خشکی و التهاب بیشتری ایجاد کند.
افرادی که پوست بسیار حساس، مستعد قرمزی یا آکنه فعال دارند، بهتر است از غلظتهای پایینتر رتینول استفاده کنند.
همچنین استفاده از رتینول در دوران بارداری توصیه نمیشود و باید کاملاً از آن پرهیز شود.
بهترین روش استفاده از ویتامین سی و رتینول در روتین پوستی
اگرچه برخی محصولات هر دو ماده را در یک فرمول دارند، اما بسیاری از متخصصان مراقبت از پوست توصیه میکنند این دو ماده در زمانهای جداگانه استفاده شوند.
بهترین روش این است که ویتامین سی در روتین صبحگاهی و رتینول در روتین شبانه قرار گیرد.
ویتامین سی به دلیل خاصیت محافظتی در برابر آسیبهای نوری، صبحها و قبل از کرم ضد آفتاب بهترین عملکرد را دارد.
این ویتامین معمولاً به شکل سرم استفاده میشود و باید بعد از شستوشوی صورت و قبل از مرطوبکننده به کار رود.
رتینول به دلیل افزایش حساسیت پوست به نور خورشید، بهتر است شبها استفاده شود.
با وجود مصرف شبانه رتینول، استفاده از کرم ضد آفتاب در روز بعد همچنان ضروری است تا از پوست در برابر آسیبهای نوری محافظت شود.
- Pullar JM, Carr AC, Vissers MCM. The roles of vitamin c in skin health. Nutrients. 2017;9(8):866. doi:10.3390/nu9080866
- American Osteopathic College of Dermatology. Retinoids, topical.
- Al-Niaimi F, Chiang NYZ. Topical vitamin c and the skin: mechanisms of action and clinical applications. J Clin Aesthet Dermatol. 2017;10(7):14. PMID:29104718
- Zasada M, Budzisz E. Retinoids: active molecules influencing skin structure formation in cosmetic and dermatological treatments. Adv Dermatol Allergol. 2019;36(4):392. doi:10.5114/ada.2019.87443
- Herndon JH, Jiang LI, Kononov T, Fox T. An open label clinical trial to evaluate the efficacy and tolerance of a retinol and vitamin c facial regimen in women with mild-to-moderate hyperpigmentation and photodamaged facial skin. J Drugs Dermatol. 2016;15(4):476-482. PMID:27050703
- Wójcik A, Bartnicka E, Namieciński P, Rotsztejn H. Influence of the complex of retinol-vitamin C on skin surface lipids. J Cosmet Dermatol. 2015;14(2):92-99. doi:10.1111/jocd.12140
- Kamp E, Ashraf M, Musbahi E, DeGiovanni C. Menopause, skin and common dermatoses. Part 2: skin disorders. Clin Exp Dermatol. 2022;47(12):2117-2122. doi:10.1111/ced.15308
- The Skin Cancer Foundation. Photoaging: What You Need to Know About the Other Kind of Aging.
- American Academy of Dermatology Association. How to test skin care products.
- Telang PS. Vitamin C in dermatology. Indian Dermatol Online J. 2013;4(2):143. doi:10.4103/2229-5178.110593
- American Academy of Dermatology Association. Retinoid or retinol?.
- American Academy of Dermatology Association. Is any acne treatment safe to use during pregnancy?.
- https://www.health.com/vitamin-c-and-retinol-together-11874890
