بر اساس نتایج تحقیقات اخیر، روندی که در آن برخی افراد دهان خود را شبها با نوار میچسبانند تا کیفیت خوابشان را بهبود دهند، میتواند عوارضی جدی به دنبال داشته باشد. این عمل که در رسانههای اجتماعی به عنوان یک ترفند خواب محبوب تبلیغ میشود، شامل چسباندن دهان به منظور تشویق به تنفس از بینی است و برخی از کاربران مدعیاند که این روش مشکلاتی مثل تنفس دهانی، بوی بد دهان و حتی فرم فک را بهبود میبخشد.
با این حال، علیرغم ادعاهای فراگیر در فضای مجازی، پژوهشهای علمی جدید نشان میدهند که این روش نهتنها سودی ندارد، بلکه ممکن است خطرناک نیز باشد. این یافتهها زنگ خطری برای افرادی هستند که بدون مشورت پزشکی، اقدام به انجام چنین روشهایی میکنند.
آیا چسباندن دهان واقعاً مؤثر است؟
نتایج بررسیای که در مجله علمی PLOS One منتشر شده، نشان میدهد که شواهد علمی با کیفیت بالا در حمایت از مزایای چسباندن دهان بسیار اندک است. در این بررسی، محققان ۱۰ مطالعه را تحلیل کردند که مجموعاً شامل ۲۱۳ بیمار بودند.
تنها دو مطالعه نشاندهنده بهبودهای جزئی در افرادی با آپنه انسدادی خواب خفیف بودند، در حالی که بقیه مطالعات هیچ پشتیبانیای از ادعای تأثیر این روش بر بهبود آپنه خواب یا دیگر اختلالات خواب ارائه ندادند. بهعبارتی، اثربخشی ادعاشده از سوی برخی کاربران اینترنتی در منابع علمی معتبر تأیید نمیشود.
برای مثال، دکتر برایان روتنبرگ، نویسنده ارشد مطالعه و دانشیار رشته گوش، حلق و بینی در دانشگاه وسترن کانادا، میگوید: «اکثریت افرادی که به دلایل مکانیکی مانند آلرژی شدید، پولیپهای بینی، انحراف تیغه بینی یا تومورهای بینی دچار انسداد بینی هستند، با چسباندن دهان هیچگونه بهبودی را تجربه نخواهند کرد.» به گفته او، چنین موانعی با یک چسب ساده برطرف نمیشوند.
همچنین چهار مورد از ۱۰ مطالعه به خطرات جدی مانند خفگی (asphyxiation) اشاره کردهاند. این نکته نشان میدهد که استفاده نادرست از این روش، میتواند پیامدهای خطرناکی برای سلامت داشته باشد، بهویژه برای افرادی با مشکلات تنفسی پنهان.
بررسی مستقل دیگری نیز به نتایج مشابهی رسیده و تأکید کرده که شواهد کافی برای اثربخشی این روش وجود ندارد. این همسویی نتایج نشان میدهد که جامعه علمی هنوز درباره این روش محتاطانه برخورد میکند.
آیا چسباندن دهان واقعاً میتواند خطرناک باشد؟
چسباندن دهان هنگام خواب ممکن است خطراتی داشته باشد، بهویژه اگر تنفس فرد از بینی مسدود باشد، چون در این صورت، فرد ممکن است در صورت بروز انسداد کامل تنفسی، بیدار نشود. چنین وضعیتی میتواند به خفگی در خواب منجر شود، بهویژه در افرادی که پولیپ بینی یا احتقان مزمن دارند.
دکتر روتنبرگ توضیح میدهد که بیشتر افراد نیازی به نگرانی درباره مرگ از طریق این روش ندارند، اما این کار ممکن است علائم آپنه خواب را تشدید کند. بدتر شدن آپنه خواب میتواند باعث کمبود اکسیژن، فشار خون بالا و مشکلات قلبی شود که در بلندمدت سلامت فرد را تهدید میکنند.
تخمینها نشان میدهند که ۹ نفر از هر ۱۰ نفر مبتلا به آپنه انسدادی خواب، از ابتلای خود بیاطلاعاند. این عدم آگاهی، احتمال استفاده نادرست از روشهایی مثل چسباندن دهان را بیشتر کرده و میتواند خطرناک باشد.
روتنبرگ میافزاید: «شما دهانتان را میچسبانید چون بینیتان مسدود است. حالا وقتی به این فکر کنیم که گلوی شما هم انسداد دارد، بینی بسته است و حالا دهانتان را هم بستهاید، دیگر چه راهی برای نفس کشیدن باقی میماند؟» این مثال ساده اما دقیق، به روشنی خطر این روش را نشان میدهد.
برخی افراد از نوارهای چسب خانگی بهجای محصولات تخصصی مراقبت پوستی استفاده میکنند که این موضوع میتواند خطر تحریک پوستی، آسیب یا استفاده نادرست را افزایش دهد. حتی اگر از محصولات مناسب هم استفاده شود، باز هم ممکن است فرد دچار اضطراب، ترس از فضاهای بسته یا واکنشهای آلرژیک شود.
آیا چسباندن دهان برای برخی افراد مفید است؟
در حالی که برخی افراد با آپنه خواب خفیف ممکن است بهطور جزئی از چسباندن دهان سود ببرند، اما بیشتر افرادی که این روش را برای بهبود کلی خواب امتحان میکنند، احتمالاً هیچ فایده ملموسی نخواهند دید. مهم است که این افراد انتظارات غیرواقعی نداشته باشند.
تنفس دهانی میتواند مشکلاتی مانند خشکی دهان، پوسیدگی دندان و بوی بد دهان ایجاد کند. اگر پزشک شما تأیید کند که آپنه خواب ندارید، دچار انحراف تیغه بینی نیستید و هیچ پولیپ یا توموری در بینی ندارید، آنگاه ممکن است چسباندن دهان برایتان بیضرر باشد و امتحان آن مانعی نداشته باشد.
روتنبرگ میگوید: «برای آن گروه از افراد، در آن شرایط، چرا که نه؟ ضرری ندارد. احتمالاً افراد زیادی هستند که این شرایط را دارند. اما مشکل من این است که افراد مشهور و اینفلوئنسرهای شبکههای اجتماعی این روش را برای همه توصیه میکنند و این کار بسیار غیرمسئولانه است.» این نکته حائز اهمیت است که توصیههای عمومی بدون بررسی وضعیت سلامت فرد، میتواند تبعاتی منفی داشته باشد.
حتی آن دسته از مطالعاتی که به بهبودهای جزئی اشاره کردهاند، اغلب شامل نمونههای کوچک و نتایج ناسازگار بودند. همچنین همه شرکتکنندگان کاهش خرخر یا بهبود خواب را گزارش نکردند.
تا زمانی که تحقیقات دقیقتر و گستردهتری انجام نشده است، کارشناسان توصیه میکنند که قبل از امتحان روشهایی مانند چسباندن دهان در خواب، حتماً با یک پزشک متخصص مشورت کنید.
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
