رابطه جنسی میتواند به طور موقت فشار خون شما را کاهش دهد و در درازمدت نیز ممکن است خطر ابتلا به حمله قلبی یا سکته مغزی را کاهش دهد¹. هورمونهایی مانند اکسیتوسین که در طول رابطه جنسی آزاد میشوند، به شل شدن عروق خونی کمک کرده و میتوانند به طور موقت فشار خون را پایین بیاورند. علاوه بر این، رابطه جنسی میتواند کیفیت خواب را بهبود بخشیده و استرس را کاهش دهد که هر دو اثرات مفیدی بر تنظیم فشار خون شما دارند. با این حال، افرادی که دارای فشار خون بالا (فشار خون کنترلنشده یا شدید) هستند، باید قبل از انجام هر گونه فعالیت بدنی شدید از جمله رابطه جنسی، با پزشک خود مشورت کنند تا از عدم وجود خطرات سلامتی اطمینان حاصل کنند.
۱. مکانیسم کاهش فشار خون توسط رابطه جنسی
رابطه جنسی میتواند نوعی ورزش در نظر گرفته شود که فواید قابل توجهی برای سلامت قلب دارد، صرف نظر از اینکه فرد مبتلا به فشار خون بالا (Hypertension) یا هر نوع بیماری قلبی-عروقی دیگر باشد یا خیر. ورزش به تقویت عضله قلب کمک میکند و نیرویی را که خون با آن در بدن پمپ میشود، افزایش میدهد؛ این بهبود در گردش خون، انعطافپذیری رگهای خونی را بهبود بخشیده و به آنها کمک میکند تا راحتتر گشاد شوند (Dilate)، که به جریان بهتر خون میانجامد³. رابطه جنسی این مزایا را از سه راه اصلی تقویت میکند.
بهبود گشادشدگی عروق
رابطه جنسی باعث تحریک ترشح هورمون اکسیتوسین که به “هورمون عشق” نیز شهرت دارد، میشود⁴. این هورمون به نوبه خود، باعث آزاد شدن گازی به نام نیتریک اکسید میشود که عامل اصلی گشادشدگی عروق (Vasodilation)، یعنی افزایش قطر رگهای خونی است⁵؛ در آغوش گرفتن طولانی مدت و محبت فیزیکی میتواند با حفظ سطح بالای اکسیتوسین، این اثرات مفید را طولانیتر کند⁶.
کاهش استرس
اندورفینها نوع دیگری از هورمونها هستند که در حین رابطه جنسی آزاد میشوند و به عنوان تقویتکننده طبیعی خلق و خو عمل میکنند؛ این مواد میتوانند به کاهش استرسی که فشار خون بالا را تشدید میکند، کمک کنند². همچنین، رابطه جنسی با شریک عاطفی، حس صمیمیت و امنیت را تقویت میکند که میتواند برای ساعتها و حتی روزها پس از رسیدن به اوج لذت جنسی، به کاهش استرس کمک کند.
بهبود کیفیت خواب
مطالعات نشان دادهاند که داشتن رابطه جنسی همراه با ارگاسم، هم کیفیت و هم طول مدت خواب را در مقایسه با نداشتن رابطه جنسی بهبود میبخشد. خواب به نوبه خود به تنظیم هورمونهایی مانند کورتیزول و ملاتونین کمک میکند، که نقش مهمی در کنترل و مدیریت فشار خون ایفا میکنند⁷. تنظیم این هورمونها به حفظ تعادل بدن و کاهش نوسانات فشار خون کمک میکند.
۲. میزان رابطه جنسی مورد نیاز برای سلامتی طولانی مدت
تأثیر کوتاهمدت رابطه جنسی بر فشار خون نسبتاً ملایم و زودگذر است، چرا که در طول رابطه جنسی، ضربان قلب و فشار خون هر دو افزایش مییابند تا اکسیژن و گلوکز بیشتری به ماهیچهها برسد. پس از ارگاسم، فشار خون ممکن است کمی کاهش یابد و معمولاً ظرف ۱۰ دقیقه به حالت قبل از رابطه جنسی باز میگردد⁸. با این حال، داشتن رابطه جنسی مکرر میتواند تأثیر مفید و طولانیمدتی بر فشار خون داشته باشد، درست مانند هر نوع فعالیت ورزشی دیگری.
این اثرات مثبت طولانیمدت به دلیل اثرات فیزیولوژیکی بر گردش خون و همچنین توانایی رابطه جنسی در کاهش استرس از طریق القا و حفظ احساس سلامتی و آرامش است². بنابراین، هر چه رابطه جنسی بیشتری داشته باشید، سلامت قلب شما ممکن است بهتر باشد. شواهد از یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ در نشریه Scientific Reports به دست آمده که ارتباطی بین تعداد دفعات رابطه جنسی و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی برقرار کرده است¹:
- داشتن رابطه جنسی کمتر از ۱۲ بار در سال، خطر ابتلا به فشار خون بالا را ۳۰٪ افزایش میدهد، در مقایسه با کسانی که حداقل ۵۲ بار در سال رابطه جنسی دارند.
- داشتن رابطه جنسی کمتر از ۱۲ بار در سال، همچنین خطر ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی را ۸۶٪ افزایش میدهد، در مقایسه با کسانی که بین ۵۲ تا ۱۰۳ بار در سال رابطه جنسی دارند.
- در مقابل، داشتن رابطه جنسی بیش از ۳۶۵ بار در سال، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی را بیش از دو برابر افزایش میدهد، در مقایسه با کسانی که بین ۵۲ تا ۱۰۳ بار در سال رابطه جنسی دارند.
۳. تأثیر نوع رابطه جنسی
اگرچه خودارضایی میتواند استرس را تسکین داده و تغییرات فیزیولوژیکی ایجاد کند که به کاهش فشار خون کمک میکنند، مطالعات نشان میدهند که تأثیرات آن ممکن است کوتاهمدتتر از رابطه جنسی با شریک باشد. رابطه جنسی با شریک، بر خلاف خودارضایی، میتواند حمایت عاطفی و ثبات طولانیمدتی را فراهم کند که در درازمدت، به ویژه در میان زوجهای مسن، استرس را کاهش میدهد². عواملی که بر این تأثیر میگذارند شامل تعداد دفعات و کیفیت درک شده رابطه جنسی هستند.
این عوامل میتوانند بر خطر بیماریهای قلبی-عروقی (CVD) فرد تأثیر بگذارند، هرچند که تفاوتهای قابل توجهی بین جنسیتها وجود دارد. بر اساس یک مطالعه در سال ۲۰۱۶ که شامل ۲۲۰۴ فرد مسن بود، تعداد دفعات بالای رابطه جنسی با خطر پایینتر CVD در مردان مرتبط است، اما این ارتباط در زنان دیده نمیشود²؛ همچنین، به نظر میرسد کیفیت خوب رابطه جنسی در دوران پسین زندگی، خطر ابتلا به CVD را در زنان کاهش میدهد، اما تأثیری بر مردان ندارد. تحقیقات قدیمیتر نیز نشان میدهد زوجهایی که به طور منظم رابطه جنسی واژینال دارند، فشار خون پایینتری نسبت به کسانی دارند که خودارضایی میکنند یا رابطه جنسی بدون دخول دارند⁹؛ این یافتهها حاکی از آن است که نوع رابطه جنسی میتواند بر پاسخ بدن به استرس تأثیر بگذارد و رابطه جنسی با دخول ممکن است اثر ضداسترس بیشتری داشته باشد.
۴. موارد احتیاط و خطرات احتمالی
افزایش طبیعی فشار خون در طول رابطه جنسی معمولاً برای افراد سالم نگران کننده نیست، اما برای کسانی که از قبل بیماریهای قلبی-عروقی دارند، این افزایش میتواند به طور بالقوه یک حادثه حاد مانند حمله قلبی یا سکته مغزی را تحریک کند. با این حال، حتی در میان کسانی که سابقه حمله قلبی دارند، خطر وقوع چنین حوادثی کم است؛ بر اساس کالج آمریکایی قلب و عروق، تنها ۰.۷٪ از بیماران حمله قلبی گزارش دادهاند که قبل از وقوع حادثه، در حال رابطه جنسی بودهاند¹⁰.
برخی مطالعات حتی نشان میدهند که داشتن رابطه جنسی حداقل ۵۲ بار در سال میتواند خطر مرگ ناشی از بیماری قلبی را ۱۰٪ پس از حمله قلبی کاهش دهد¹¹. انجام این کار همچنین میتواند خطر مرگ ناشی از تمام علل دیگر را تا ۴۴٪ کاهش دهد، بدون توجه به سن، جنسیت یا وضعیت سیگار کشیدن فرد¹¹؛ بنابراین، مهم است که اگر فشار خون بالا یا بیماری قلبی شدید دارید، با یک متخصص قلب صحبت کنید تا مشخص شود که آیا خطری در رابطه جنسی وجود دارد و آیا محدودیتی برای تعداد دفعات رابطه جنسی ایمن شما اعمال میشود یا خیر.
آیا تمایل دارید بدانید که پزشکان معمولاً چه توصیههایی را در مورد از سرگیری فعالیت جنسی پس از حمله قلبی ارائه میدهند؟
- Teng TQ, Liu J, Wang MM, et al. The association of sexual frequency with cardiovascular diseases incidence and all-cause mortality. Sci Rep. 2024;14(1):31925. doi:10.1038/s41598-024-83414-3
- Liu H, Waite LJ, Shen S, Wang DH. Is sex good for your health? A national study on partnered sexuality and cardiovascular risk among older men and women. J Health Soc Behav. 2016;57(3):276-296. doi:10.1177/0022146516661597
- National Heart, Lung, and Blood Institute. Physical activity and your heart: benefits.
- Gianotten WL, Alley JC, Diamond LM. The health benefits of sexual expression. Int J Sex Health. 2021;33(4):478-493. doi:10.1080/19317611.2021.1966564
- Quintana DS, Glaser BD, Kang H, et al. The interplay of oxytocin and sex hormones. Neurosci Biobehavi Rev. 2024;163:105765. doi:10.1016/j.neubiorev.2024.105765
- American Heart Association. This is your brain on love.
- Park Y, Gordon AM, Prather AA, Mendes WB. Better sleep, lower blood pressure, and less stress following sex: findings from a large-scale ecological momentary assessment study. Health Psychol. 2024;43(12),904–912. doi:10.1037/hea0001423
- Xue-Rui T, Ying L, Da-Zhong Y, Xiao-Jun C. Changes of blood pressure and heart rate during sexual activity in healthy adults. Blood Pressure Monitor. 2008;13(4):211-217. doi:10.1097/MBP.0b013e3283057a71.
- Brody S. Blood pressure reactivity to stress is better for people who recently had penile–vaginal intercourse than for people who had other or no sexual activity. Biolog Psychol. 2006;71(2):214-222. doi:10.1016/j.biopsycho.2005.03.005
- American College of Cardiology. Sex does not increase heart attack risk.
- Curtis L. Sex saves lives. Eur J Prevent Cardiol. 2022 Jan;29(1);e38. doi:10.1093/eurjpc/zwaa102
- https://www.verywellhealth.com/blood-pressure-and-sex-11779812
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
