چه باید کرد وقتی ضربان قلب در حین ورزش پایین می‌ماند

اهمیت ضربان قلب در طول تمرین

در هنگام ورزش انتظار می‌رود که ضربان قلب شما افزایش یابد، زیرا این افزایش یکی از بهترین شاخص‌های سطح سلامت قلب و تناسب‌اندام فرد محسوب می‌شود و نشان می‌دهد بدن به چه میزان تحت فشار مفید قرار گرفته است. با این حال، اگر ضربان قلب شما پایین بماند، می‌تواند نشانه وجود مشکل در سیستم قلبی‌عروقی یا پاسخ نامناسب بدن به فعالیت ورزشی باشد که نیازمند بررسی دقیق‌تر پزشکی است.

دکتر «تمنه سینگ» متخصص قلب در کلینیک کلیولند تأکید می‌کند که هنگام تمرین باید ضربان قلب به محدوده ۶۰ تا ۸۰ درصد حداکثر ضربان قلب برسد تا اثرات مثبت ورزش بر سلامت قلب حاصل شود و هرگونه ناتوانی در رسیدن به این محدوده می‌تواند هشداری جدی برای ارزیابی عملکرد قلب باشد.

چه باید کرد وقتی ضربان قلب در حین ورزش پایین می‌ماند

Shutterstock

تعریف حداکثر و محدوده هدف ضربان قلب

حداکثر ضربان قلب، بیشترین تعداد ضربان در دقیقه در اوج فعالیت ورزشی است که بدن قادر به رسیدن به آن می‌باشد و با افزایش سن به‌طور طبیعی کاهش می‌یابد.[1] محدوده هدف ضربان قلب ۶۰ تا ۸۰ درصد این عدد است و رسیدن به این محدوده باعث تقویت عملکرد قلب و کاهش خطر بیماری‌های قلبی می‌شود.

برای محاسبه این محدوده، سن خود را از ۲۲۰ کم کرده و حاصل را در ۰٫۶ و ۰٫۸ ضرب کنید تا حد پایین و بالای ضربان هدف به دست آید؛ به عنوان مثال، برای فردی ۴۰ ساله محدوده سالم تمرین بین ۱۰۸ تا ۱۴۴ ضربه در دقیقه است و این محاسبه به پایش علمی شدت تمرین کمک شایانی می‌کند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

ارتباط ضربان قلب و تناسب اندام

بالا بردن ضربان قلب در طول تمرین بهترین راه برای تقویت عضله قلب و کاهش خطر سکته قلبی است و این ارتباط در مطالعات قلبی به طور مکرر تأیید شده است.[2] با این حال، افراد ورزشکار حرفه‌ای برای رسیدن به محدوده هدف نیازمند شدت تمرینی بالاتری هستند، زیرا قلب آن‌ها کارآمدتر عمل می‌کند و با ضربان کمتر خون بیشتری را پمپاژ می‌کند.

برعکس، افرادی که به تازگی ورزش را شروع کرده‌اند با فعالیت‌های سبک‌تر سریع‌تر به محدوده هدف می‌رسند و این تفاوت ناشی از سطح آمادگی قلبی‌عروقی و سازگاری تدریجی بدن با تمرینات است.

برادیکاردی یا ضربان قلب پایین چیست؟

برادیکاردی اصطلاح پزشکی برای ضربان قلب کمتر از ۶۰ در دقیقه است و می‌تواند ناشی از بیماری یا اختلالات الکتریکی قلب باشد که توانایی قلب در پاسخ به ورزش را محدود می‌کنند.[3] دکتر سینگ توضیح می‌دهد در برخی موارد ممکن است قلب در حین تمرین افزایش ضربان کمی داشته باشد یا اصلاً واکنش نشان ندهد و این وضعیت می‌تواند به کاهش خون‌رسانی مغز و سنکوپ منجر شود.

هرچند در ورزشکاران حرفه‌ای ضربان استراحتی حتی تا ۴۰ در دقیقه می‌تواند طبیعی باشد، در افراد عادی بروز علائمی مانند خستگی مفرط، سرگیجه، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا غش کردن می‌تواند نشانه نرسیدن خون کافی به مغز و عضلات و نیازمند ارزیابی اورژانسی باشد.[3]

علائم هشداردهنده برادیکاردی

خستگی شدید در طول فعالیت بدنی
سرگیجه و احساس سبکی سر
تنگی نفس و دشواری در تنفس عمیق
درد یا فشار در قفسه سینه
اختلالات حافظه یا گیجی ذهنی
غش کردن یا از دست دادن هوشیاری

علل شایع برادیکاردی

این وضعیت در سالمندان با آسیب‌های قلبی ناشی از سکته یا جراحی شایع‌تر است و عفونت‌های قلبی مانند میوکاردیت نیز می‌توانند ضربان را کاهش دهند.[3] همچنین اختلال در عملکرد غده تیروئید یا مصرف داروهای کاهنده ضربان مانند برخی داروهای ضد فشار خون از علل مهم دیگر محسوب می‌شوند.

سیستم الکتریکی قلب که از گره سینوسی در دهلیز راست آغاز می‌شود وظیفه ایجاد ضربان را بر عهده دارد و هرگونه اختلال در این مسیر می‌تواند موجب کندی غیرطبیعی ضربان و بروز عوارض بالینی شود.[4]

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر ضربان قلب شما در حالت استراحت معمولاً زیر ۶۰ باشد یا در حین ورزش افزایش کافی پیدا نکند، باید این موضوع را با پزشک در میان بگذارید تا با تست‌های تخصصی علت آن مشخص شود.[3] بروز علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس یا غش کردن نیازمند مراجعه فوری به اورژانس و احتمالاً تماس با اورژانس پزشکی است.

پزشک می‌تواند با انجام نوار قلب، تست ورزش و بررسی هورمونی علت اصلی برادیکاردی را شناسایی کرده و در صورت لزوم درمان دارویی یا مداخلات دیگر را آغاز کند تا از عوارض جدی‌تر جلوگیری شود.

جمع‌بندی

پایین ماندن ضربان قلب در طول ورزش می‌تواند نشانه برادیکاردی باشد، به‌ویژه اگر با علائمی مانند سرگیجه، درد قفسه سینه یا خستگی شدید همراه شود و در این صورت نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد. در ورزشکاران حرفه‌ای این وضعیت ممکن است طبیعی باشد، اما در افراد دیگر می‌تواند به مشکلاتی مانند آسیب قلبی یا اختلالات تیروئید مرتبط باشد.

برای اطمینان از سلامت قلب و پیشگیری از عوارض جدی، توجه به علائم هشداردهنده و مشورت با متخصص قلب اهمیت بالایی دارد و در صورت بروز علائم شدید باید فوراً اقدام پزشکی انجام شود.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: