در گذشته، کارشناسان به دلیل کلسترول موجود در تخم مرغ، توصیه میکردند که مصرف آن را محدود کنیم. اما بر اساس تحقیقات جدیدتر، مصرف متعادل تخم مرغ برای اکثر افراد سالم، سطح کلسترول خون را بالا نمیبرد و خطر بیماری قلبی را افزایش نمیدهد. نکته کلیدی در مصرف سالم این صبحانه مغذی، همراه کردن آن با یک رژیم غذایی دوستدار قلب است.¹ با این حال، همیشه توصیه میشود در مورد میزان مصرف تخم مرغ بر اساس نیازهای تغذیهای و پزشکی شخصی، با ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی خود مشورت کنید.
🧐 آیا تخم مرغ برای کلسترول مضر است؟
مطالعات جدیدتر نشان دادهاند که تخم مرغ لزوماً به آن اندازهای که قبلاً تصور میشد، مضر نیست. در حقیقت، مصرف تخم مرغ به عنوان بخشی از یک الگوی غذایی کلی سالم، حتی برای سلامتی مفید به نظر میرسد. اگرچه تخم مرغ حاوی کلسترول غذایی است، اما این به آن معنی نیست که حتماً کلسترول خون شما را بالا خواهد برد. آگاهی از عوامل خطر شخصی و سابقه سلامتی و تنظیم رژیم غذایی با همکاری پزشک، برای هر فرد اهمیت بالایی دارد.²
نتایج تحقیقات جدید در این زمینه نشاندهنده نکات زیر است:¹
- بیشتر کلسترول موجود در جریان خون، از کبد تأمین میشود نه از طریق غذاهایی که فرد مصرف میکند، از جمله تخم مرغ.³
- غذاهای سرشار از چربیهای اشباع و ترانس (مانند کره، بیکن و غذاهای سرخشده) هستند که عمدتاً کبد را تحریک میکنند تا کلسترول “بد” یا لیپوپروتئین با چگالی پایین (LDL) را بسازد، نه غذاهایی که صرفاً کلسترول بالایی دارند مانند تخم مرغ.
- برخی مطالعات قدیمیتر در مورد ارتباط کلسترول غذایی و مصرف تخم مرغ، عادات غذایی دیگر شرکتکنندگان، به ویژه میزان مصرف چربیهای اشباع و ترانس آنها را در نظر نگرفته بودند.
- مصرف تخم مرغ در بزرگسالان سالم، به ویژه زمانی که با مصرف منظم غذاهای دوستدار قلب مانند ماهی و فیبر همراه باشد، با افزایش سطح کلسترول خون ارتباطی ندارد.
- مصرف حداکثر روزانه یک عدد تخم مرغ با خطر کمتر ابتلا به بیماریهای قلبی مرتبط دانسته شده است.⁴

📜 چگونه تخم مرغ با کلسترول بالا مرتبط شد؟
برای سالهای متمادی، دستورالعملهای تغذیه در ایالات متحده توصیه میکردند که برای پیشگیری از بیماریهای قلبی، مصرف کلسترول در رژیم غذایی محدود شود. اما در سالهای اخیر، مناقشاتی در مورد محدود کردن کلسترول غذایی به وجود آمده است.
دستورالعملهای قدیمی بر اساس این باورها استوار بودند:
- تخم مرغ حاوی کلسترول غذایی است و کارشناسان معتقد بودند که این کلسترول، سطح کلسترول LDL (بد) را در جریان خون بالا میبرد.
- سطوح بالای LDL در خون به مرور زمان، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را از طریق تصلب شرایین افزایش میدهد. تصلب شرایین فرآیندی است که طی آن پلاک شریانی (ماده چسبندهای که به دیواره رگها میچسبد) به تدریج تجمع مییابد.⁵
- با گذشت زمان، این پلاک باعث سفت شدن و باریک شدن شریانها میشود و میتواند جریان خون به اندامهای حیاتی مانند مغز و قلب را کاهش داده یا مسدود کند.
🩺 توصیههای جدید متخصصان تغذیه چیست؟
از آنجا که شواهد جدید ارتباط واضحی بین مصرف تخم مرغ و افزایش خطر بیماریهای قلبی نشان نمیدهند، دستورالعملهای قبلی در مورد کلسترول غذایی حذف شدهاند.⁶ توصیههای فعلی برای مصرف تخم مرغ بر اساس یک رویکرد متعادل و شخصیسازیشده است.
پیشنهادات کنونی شامل موارد زیر است:
- اگر تخم مرغ مصرف میکنید، پایبندی به یک عدد تخم مرغ کامل یا دو عدد سفیده تخم مرغ (بدون زرده) در روز یک رویکرد معقول و منطقی است.⁷
- تمرکز بر داشتن یک رژیم غذایی دوستدار قلب که در آن قند، نمک و چربی اشباع کم و فیبر زیاد باشد، اهمیت حیاتی دارد. این رژیم غذایی شامل میوهها، سبزیجات، غلات کامل، پروتئینهای کمچرب (مانند ماهی و سینه مرغ بدون پوست) و لبنیات کمچرب یا بدون چربی است.⁷
- در نظر گرفتن عوامل خطر شخصی و تنظیم عادات غذایی بر اساس سلامتی، سابقه خانوادگی و سبک زندگی فردی ضروری است.⁸ افرادی که شرایطی مانند کلسترول بالا یا چاقی دارند، ممکن است نیاز باشد مصرف کلسترول غذایی خود را کاهش دهند.
✨ فواید سلامتی مصرف تخم مرغ
با وجود محتوای کلسترول، تخم مرغ حاوی بسیاری از اجزای سالم و مغذی است. این ماده غذایی از نظر کربوهیدرات، کالری و چربیهای اشباع کم است. همچنین هیچ چربی ترانس ندارد و منبع غنی از پروتئین و مواد مغذی زیر محسوب میشود:⁹
- ویتامین D: در سلامت استخوانها و تقویت سیستم ایمنی نقش مهمی دارد.
- کولین (Choline): در عملکرد و سلامت مغز، عضلات و کبد نقش ایفا میکند.
- لوتئین (Lutein) و زیگزانتین (Zeaxanthin): هر دو برای حفظ سلامت چشم بسیار حیاتی هستند.
🍽️ آنچه با تخم مرغ میخورید اهمیت دارد
نکته اصلی این است که اگر از خوردن تخم مرغ صبحگاهی خود لذت میبرید، بدانید که مصرف روزانه یک عدد تخم مرغ نه تنها بیخطر است، بلکه یک تقویتکننده مغذی نیز محسوب میشود.¹⁰ اما برای به حداکثر رساندن فواید آن و جلوگیری از افزایش کلسترول، آنچه که همراه با تخم مرغ میخورید اهمیت دارد:²
- تخم مرغ خود را با سایر مواد غذایی سالم صبحانه مانند میوه یا جو دوسر همراه کنید.
- از پختن تخم مرغ در کره خودداری کنید، زیرا کره دارای چربی اشباع بالایی است.
- از مصرف تخم مرغ همراه با غذاهای حاوی چربیهای اشباع یا ترانس بالا، مانند بیکن یا شیرینیجات، که میتوانند به افزایش کلسترول کمک کنند، پرهیز نمایید.
- برای پختوپز، از یک روغن گیاهی غیر استوایی مانند روغن ذرت، کانولا یا روغن زیتون استفاده کنید.
❓ سوالات متداول (FAQ)
آیا تخم مرغ باعث افزایش کلسترول بد (LDL) میشود؟
برای اکثر افراد سالم، خیر. بیشتر کلسترول موجود در خون توسط کبد تولید میشود و غذاهای حاوی چربیهای اشباع و ترانس هستند که تولید کلسترول LDL را تحریک میکنند، نه کلسترول موجود در تخم مرغ.
چند عدد تخم مرغ در روز مجاز است؟
توصیه کلی برای افراد سالم این است که مصرف روزانه خود را به یک عدد تخم مرغ کامل یا دو عدد سفیده تخم مرغ محدود کنند.
اگر سابقه کلسترول بالا داشته باشم، آیا میتوانم تخم مرغ بخورم؟
بله، اما در این شرایط باید در مورد میزان مصرف با پزشک خود مشورت کنید. ممکن است پزشک توصیه کند که مصرف کلسترول غذایی را بیشتر کاهش دهید یا بر سفیده تخم مرغ تمرکز کنید.
بهترین روش برای سالم خوردن تخم مرغ چیست؟
بهترین روش این است که تخم مرغ را بدون کره و چربیهای اشباع بپزید و آن را با غذاهای سالم مانند میوهها، سبزیجات و غلات کامل همراه کنید.
💡 خلاصه و نتیجهگیری
بر اساس شواهد علمی جدید، تخم مرغ دیگر به عنوان یک عامل خطر عمده برای کلسترول یا بیماریهای قلبی در نظر گرفته نمیشود، مشروط بر اینکه در حد اعتدال مصرف شود. تخم مرغ منبع غنی از پروتئین و مواد مغذی حیاتی مانند ویتامین D و کولین است. کلید مصرف سالم تخم مرغ در این است که از همراه کردن آن با چربیهای اشباع و ترانس پرهیز کرده و آن را بخشی از یک رژیم غذایی متعادل و دوستدار قلب قرار دهیم. مشاوره با پزشک برای تعیین رژیم غذایی مناسب بر اساس شرایط فردی، همواره توصیه میشود.
- Zhou X, Mott MM, Yiannakou I, Bradlee ML, Singer MR, Moore LL. Eggs and a fiber-rich diet are beneficially associated with lipid levels in Framingham Offspring Study Adults. Curr Dev Nutr. 2024;8(3):102062. doi:10.1016/j.cdnut.2023.102062
- American Heart Association. Are eggs good for you or not?
- Harvard Health. Are eggs risky for heart health?
- Qin C, Lv J, Guo Y, et al. Associations of egg consumption with cardiovascular disease in a cohort study of 0.5 million Chinese adults. Heart. 2018;104(21):1756-1763. doi:10.1136/heartjnl-2017-312651
- Mortensen MB, Dzaye O, Bøtker HE, et al. Low-density lipoprotein cholesterol Is predominantly associated with atherosclerotic cardiovascular disease events in patients with evidence of coronary atherosclerosis: the Western Denmark Heart Registry. Circulation. 2023;147(14):1053-1063. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.122.061010
- Grundy SM, Stone NJ, Bailey AL, et al. 2018 AHA/ACC/AACVPR/AAPA/ABC/ACPM/ADA/AGS/APhA/ASPC/NLA/PCNA Guideline on the management of blood cholesterol: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. Circulation. 2019;139(25):e1082-e1143. doi:10.1161/CIR.0000000000000625.
- American Heart Association. Suggested servings from each food group.
- American Heart Association. Here's the latest on dietary cholesterol and how it fits in with a healthy diet.
- Papanikolaou Y, Fulgoni VL 3rd. Patterns of egg consumption can help contribute to nutrient recommendations and are associated with diet quality and shortfall nutrient intakes. Nutrients. 2021;13(11):4094. doi:10.3390/nu13114094
- Khalighi Sikaroudi M, Soltani S, Kolahdouz-Mohammadi R, et al. The responses of different dosages of egg consumption on blood lipid profile: An updated systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. J Food Biochem. 2020;44(8):e13263. doi:10.1111/jfbc.13263
- https://www.verywellhealth.com/are-eggs-bad-for-cholesterol-11857707
