نکات کلیدی
- جوشهای روی لب نیاز به مراقبت ویژهای دارند چون پوست این ناحیه حساس است و نباید از مواد قوی یا تحریککننده در نزدیکی دهان استفاده کرد.
- درمانهایی مانند شستوشوی ملایم، کمپرس گرم و سرد، و استفاده از پچهای هیدروکلوئیدی، بیخطر و مؤثر شناخته شدهاند.
- اگر جوشهای لب ادامهدار شدند، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید تا تشخیص دقیق و درمان مناسب انجام شود.

EXTREME-PHOTOGRAPHER / Getty Images
درمان خانگی جوش لب
یادگیری روشهای رفع جوش لب ممکن است نیاز به کمی آزمون و خطا داشته باشد.
درمانهای خانگی رایج شامل کمپرس گرم و سرد، استفاده از عسل و شستوشوی ملایم است، ولی داروهای بدون نسخه و تجویزی نیز در دسترس هستند.
کمپرس گرم و سرد
گرما و سرما میتوانند درد را کاهش داده و روند بهبود را تسریع کنند.
برای تهیه کمپرس گرم، یک پارچه را در آب داغ بخیسانید، آن را بچلانید و به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی جوش لب بگذارید و این کار را روزی سه بار تکرار کنید.
برای کاهش درد و التهاب، میتوانید بعد از کمپرس گرم، از کمپرس سرد به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استفاده کنید.
استفاده منظم از این روشها ممکن است موجب کاهش سریعتر اندازه و درد جوش شود.
صابونها و کرمها
تمیز نگهداشتن ناحیه اطراف جوش لب اهمیت دارد، اما فقط از صابونهای ملایم بدون عطر یا مواد تحریککننده استفاده کنید.
بررسی برچسب محصولات برای اطمینان از مناسببودن برای استفاده لبها ضروری است.
متخصصان پوست توصیه میکنند صورت را فقط دو بار در روز بشویید.
برای شستوشو از آب گرم (نه داغ) و نوک انگشتان استفاده کنید و از اسکراب یا پارچه پرهیز نمایید.
پچهای هیدروکلوئیدی
پچهای هیدروکلوئیدی یا همان چسبهای ضد جوش، درمان مؤثری برای آکنه محسوب میشوند.
این چسبها لایهای محافظ ایجاد کرده و فرآیند ترمیم پوست را سرعت میبخشند.
مطالعهای در سال ۲۰۲۴ نشان داد که استفاده از پچهای غیر دارویی باعث کاهش اندازه، بافت و قرمزی جوشهای باز و بسته میشود.
همچنین نمونههای دارویی این پچها نیز وجود دارد که میتوانند اثر بیشتری داشته باشند.
محصولات ضد آکنه بدون نسخه
محصولاتی حاوی اسید سالیسیلیک یا بنزوئیل پراکسید در داروخانهها موجود است.
اما اغلب روی برچسب این محصولات ذکر شده که نباید روی لبها یا اطراف دهان استفاده شوند.
برخی افراد با وجود این هشدارها، این محصولات را روی لب امتحان میکنند.
با این حال، بهتر است قبل از استفاده با متخصص پوست مشورت شود، زیرا پوست لب بسیار حساستر از سایر نواحی صورت است.
آلوئهورا
آلوئهورا به دلیل خواص ضد میکروبی و ضد التهابیاش، برای درمان جوش لب مفید است.
این ماده در بسیاری از بالمهای لب، کرمها و پمادها یافت میشود.
آلوئهورا بهطور کلی برای استعمال موضعی حتی روی لبها ایمن محسوب میشود، اما در دوران بارداری یا شیردهی نباید خورده شود.
در مورد جوش لب، اثر مرطوبکننده و تسکیندهندهی آلوئهورا بیشتر مورد توجه است.
خمیر دندان
استفاده از خمیر دندان برای درمان جوش در فضای مجازی و توسط برخی سلبریتیها رواج یافته است.
اما خمیردندان برای استفاده روی پوست یا لب طراحی نشده و ممکن است اثرات منفی ایجاد کند.
برخی افراد معتقدند خمیر دندانهای غیرژلهای باعث خشک شدن جوش میشوند.
با این حال، بسیاری از آنها حاوی ترکیبات ساینده مثل جوششیرین، کلسیم، پراکسید، رنگ و طعمدهندههایی هستند که میتوانند پوست را تحریک کنند.
روغن کرچک
روغن کرچک نیز دارای خواص ضد میکروبی و ضد التهابی است.
تحقیقات محدودی نشان دادهاند که ممکن است در درمان جوش مؤثر باشد.
ماده فعال اصلی روغن کرچک، اسید ریسینولئیک است که نوعی اسید چرب اشباعنشده است.
در استفاده موضعی از این روغن باید احتیاط کرد، چون ممکن است باعث تحریک، راش یا واکنشهای آلرژیک شود.
آبلیمو
آب لیمو در طب مکمل و سنتی برای درمان آکنه استفاده میشود.
با این که شواهد علمی کافی در این زمینه وجود ندارد، این روش هنوز هم در میان افراد رایج است.
لیمو خاصیت اسیدی دارد، بنابراین استعمال مستقیم آن روی لب یا صورت میتواند موجب خشکی شدید، قرمزی، تحریک و حساسیت به نور شود.
در صورت استفاده، حتماً مقدار بسیار کمی را روی جوش بزنید و واکنش پوست را بررسی کنید.
خمیر زردچوبه
زردچوبه به دلیل خواص ضد التهاب، ضد میکروبی و آنتیاکسیدانی شهرت دارد.
ترکیب فعال آن یعنی کورکومین ممکن است به درمان برخی مشکلات پوستی کمک کند.
هرچند شواهد کافی درباره اثر زردچوبه روی آکنه وجود ندارد، اما استفاده موضعی آن در دوزهای توصیهشده بیخطر تلقی میشود.
زردچوبه میتواند به کاهش التهاب و آرامکردن پوست کمک کند.
عسل
عسل پزشکی به دلیل ویژگیهای ضد باکتری و ضد التهابی، یکی از روشهای محبوب در طب مکمل برای آکنه است.
اما شواهد علمی کافی برای اثربخشی قطعی آن وجود ندارد.
هیچ دستورالعمل مشخصی درباره نوع عسل، میزان مصرف و دفعات استفاده برای درمان جوش وجود ندارد.
با این حال، اثر آرامبخش آن ممکن است در موارد خاص مفید باشد.
گوجهفرنگی
گوجهفرنگی دارای آنتیاکسیدانها و ترکیبات مفید برای پوست است.
رژیم غذایی سرشار از آنتیاکسیدان میتواند به بهبود برخی بیماریهای پوستی مانند آکنه کمک کند.
برخی محصولات مراقبت از پوست حاوی روغن دانه گوجهفرنگی هستند.
هرچند تحقیقات کمی درباره استفاده مستقیم از گوجه روی صورت انجام شده و ممکن است برای پوست حساس مناسب نباشد.
روغن درخت چای
روغن درخت چای نباید روی لب یا اطراف دهان استفاده شود، چون در صورت بلعیدن سمی است.
با این حال، برای استفاده روی سایر نواحی پوست، خواص ضد باکتری دارد.
مطالعات نشان دادهاند که محصولات حاوی ۰.۱٪ تا ۵٪ روغن درخت چای، ضایعات آکنه را پس از چند هفته کاهش میدهند.
اما تحقیقات بیشتری برای اثبات کامل اثربخشی و ایمنی آن لازم است.
سرکه سیب
سرکه سیب خواص ضد میکروبی دارد، اما اثربخشی آن برای درمان آکنه ثابت نشده است.
به دلیل خاصیت اسیدی، استفاده موضعی ممکن است باعث سوختگی شیمیایی شود.
برخی افراد هنوز هم در کشورهای مختلف از آن برای درمان آکنه استفاده میکنند.
یک مطالعه نشان داد که استفاده موضعی از آن تغییری در میکروبیوم پوست ایجاد نمیکند.
مکملها
برخی مکملها ممکن است بهطور کلی در کاهش آکنه مفید باشند:
- روی (زینک): بسیاری از مکملهای ضد آکنه حاوی روی هستند. تحقیقات نشان داده افراد مبتلا به آکنه معمولاً سطح پایینی از روی در خون دارند و مکمل آن میتواند التهاب را کاهش دهد.
- روغن ماهی: روغن ماهی به دلیل وجود اسیدهای چرب امگا-۳ خاصیت ضد التهابی دارد. ماهیهای چرب آب سرد مانند سالمون، ماکرل، تن، شاهماهی و ساردین منابع عالی امگا-۳ هستند. مقدار توصیهشده برای بزرگسالان ۱.۱ تا ۱.۶ گرم در روز است.
درمانهای پزشکی برای جوش لب
درمان آکنه معمولاً نیازمند ترکیب روشهایی است که علل زمینهای را هدف قرار میدهند.
درمانهای پزشکی ممکن است شامل گزینههای زیر باشد، هرچند همه آنها برای لب مناسب نیستند:
- درمان هورمونی: مانند اسپیرونولاکتون یا قرص ضدبارداری برای کاهش تأثیر آندروژنها در خانمها
- ایزوترتینوئین: داروی تجویزی برای آکنه شدید یا کیستیک، که نباید در دوران بارداری مصرف شود
- درمان با لیزر یا نور: برای کاهش باکتریهای موجود در منافذ بستهشده
- آنتیبیوتیک خوراکی: مانند داکسیسایکلین، اریترومایسین، تتراسایکلین، مینوسایکلین، تریمتوپریم، و ترکیب سولفامتوکسازول/تریمتوپریم
- آنتیبیوتیک موضعی: مانند اریترومایسین، تتراسایکلینها، کلیندامایسین و داپسون (Aczone)
- رتینوئیدهای موضعی: مانند ترتینوئین، آداپالن و تازاروتن برای افزایش گردش سلولی و جلوگیری از ایجاد جوش جدید
- تزریق استروئید: برای جوشهای عمیق، کیستیک و دردناک روی لب که در مطب انجام میشود
علل بروز جوش
شاید نتوانید علت دقیق بروز جوش روی لب را تشخیص دهید، اما عوامل زیر ممکن است در ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشند:
- رژیم غذایی
- برخی داروها مانند استروئیدها و هورمونها
- لوازم آرایشی یا محصولات مو چرب و سنگین
- تعریق زیاد و رطوبت بالا
- تغییرات هورمونی مانند بلوغ، قاعدگی، بارداری و مصرف قرصهای هورمونی
- کمخوابی
- سیگار کشیدن
- استرس
- تماس زیاد یا مالش پوست
تجهیزات ورزشی مانند بند چانه یا گاردهای صورت میتوانند با ایجاد اصطکاک و به دام انداختن گرما و عرق، منجر به آکنه شوند؛ این نوع جوش به آکنه مکانیکی معروف است. سازهای موسیقی که با دهان نواخته میشوند نیز ممکن است باعث جوش اطراف لب شوند.
چگونه از بروز جوش لب جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از ایجاد جوش روی لب و سایر نواحی پوست:
- صورت خود را بهطور ملایم با صابونها و کرمهای ملایم بشویید.
- هر شب آرایش و محصولات لب را بهطور کامل پاک کنید.
- از محصولات تحریککننده یا معطر برای صورت و لب استفاده نکنید.
- هرگز جوشها را فشار ندهید یا نترکانید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
تشخیص تفاوت بین جوش لب و سایر بیماریهای پوستی مانند تبخال میتواند دشوار باشد.
در صورت تردید، حتماً با متخصص پوست مشورت کنید تا تشخیص دقیقی داده شود.
همچنین اگر جوش لب با درمان خانگی بهبود نیابد، نشانههای عفونت دارد یا باعث اختلال در غذا خوردن و نوشیدن شده است، مراجعه به پزشک ضروری است.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- American Academy of Dermatology Association. Tips to treat a deep, painful pimple.
- American Academy of Dermatology. How to treat acne.
- American Academy of Dermatology. Face Washing 101
- Nguyen N, Dulai AS, Adnan S, Khan ZE, Sivamani RK. Narrative Review of the Use of Hydrocolloids in Dermatology: Applications and Benefits. J Clin Med. 2025 Feb 18;14(4):1345. doi:10.3390/jcm14041345
- Kosmoski, GabrielleDu-Soriano, JennyIlg, DonnaDelSasso, AliciaZhang, Paul et al. The Science Behind a Viral Trend: Demonstrating Safety and Efficacy of Hydrocolloid Patch for Facial Acne. Journal of the American Academy of Dermatology, Volume 91, Issue 3, AB336
- MedlinePlus. Salicylic acid topical.
- Federal Register. Classification of benzoyl peroxide as safe and effective and revision of labeling to drug facts formal; topical acne drug products for over-the-counter human use; final rule.
- MedlinePlus. Benzoyl peroxide, topical.
- U.S. Food and Drug Administration. DIFFERIN Gel - accessdata.fda.gov
- Rana T, Zaman M, Khan MA, et al. Antiacne gel containing aloe vera and clindamycin phosphate: design, characterization, and optimization using response surface methodology. International Journal of Polymer Science. 2024;2024:1-17. doi:10.1155/2024/3353141
- National Center for Complementary and Integrative Health. Aloe vera.
- National Library of Medicine. The problems with using toothpaste to remove a pimple
- American Academy of Dermatology Association. Adult acne treatment dermatologists recommend.
- Goyal A, Sharma A, Kaur J, et al. Bioactive-based cosmeceuticals: an update on emerging trends. Molecules. 2022;27(3):828. doi:10.3390/molecules27030828
- Patel VR, Dumancas GG, Kasi Viswanath LC, Maples R, Subong BJ. Castor oil: properties, uses, and optimization of processing parameters in commercial production. Lipid Insights. 2016;9:1-12. doi:10.4137/LPI.S40233
- Kayıran MA, Karadağ AS, Alyamaç G, et al Use of Complementary and Alternative Medicine among Patients with Acne Vulgaris and Factors Perceived to Trigger the Disease: A Multicentre Cross-Sectional Study with 1571 Patients. Indian J Dermatol. 2022 May-Jun;67(3):311. doi:10.4103/ijd.ijd_745_21
- Vaughn AR, Branum A, Sivamani RK. Effects of turmeric ( curcuma longa ) on skin health: a systematic review of the clinical evidence. Phytotherapy Research. 2016;30(8):1243-1264. doi:10.1002/ptr.5640
- National Center for Complementary and Integrative Health. Turmeric.
- Semprini A, Braithwaite I, Corin A, et al. Randomised controlled trial of topical kanuka honey for the treatment of acne. BMJ Open. 2016;6(2):e009448. doi:10.1136/bmjopen-2015-009448
- Collins EJ, Bowyer C, Tsouza A, Chopra M. Tomatoes: an extensive review of the associated health impacts of tomatoes and factors that can affect their cultivation. Biology (Basel). 2022;11(2):239. doi:10.3390/biology11020239
- National Capital Poison Center. Tea tree oil: remedy or poison.
- Mazzarello V, Donadu M, Ferrari M, et al. Treatment of acne with a combination of propolis, tea tree oil, and aloe vera compared to erythromycin cream: two double-blind investigations. Clin Pharmacol. 2018;10:175-181. doi:10.2147/CPAA.S180474
- Esmael A, Hassan M, Amer M, et al. Antimicrobial activity of certain natural-based plant oils against the antibiotic-resistant acne bacteria. Saudi J Biol Sci. 2020;27(1):448-455. doi:10.1016/j.sjbs.2019.11.006
- Yagnik D, Serafin V, J. Shah A. Antimicrobial activity of apple cider vinegar against Escherichia coli, Staphylococcus aureus and Candida albicans; downregulating cytokine and microbial protein expression. Sci Rep. 2018;8:1732. doi:10.1038/s41598-017-18618-x
- Feldstein S, Afshar M, Krakowski AC. Chemical burn from vinegar following an internet-based protocol for self-removal of nevi. J Clin Aesthet Dermatol. 2015;8(6):50.
- Luu LA, Flowers RH, Gao Y, Wu M, Gasperino S, Kellams AL, Preston DC, Zlotoff BJ, Wisniewski JA, Zeichner SL. Apple cider vinegar soaks do not alter the skin bacterial microbiome in atopic dermatitis. PLoS One. 2021 Jun 2;16(6):e0252272. doi:10.1371/journal.pone.0252272
- Vaidya T, Hoffman L, Chapas A. Evaluating common ingredients contained in dietary acne supplements: an evidence-based review. J Clin Aesthet Dermatol. 2024;17(3):34-41.
- Yee BE, Richards P, Sui JY, Marsch AF. Serum zinc levels and efficacy of zinc treatment in acne vulgaris: a systematic review and meta-analysis. Dermatol Ther. 2020;33(6):e14252. doi:10.1111/dth.14252
- Balić A, Vlašić D, Žužul K, Marinović B, Bukvić Mokos Z. Omega-3 versus omega-6 polyunsaturated fatty acids in the prevention and treatment of inflammatory skin diseases. Int J Mol Sci. 2020;21(3):741. doi:10.3390/ijms21030741
- Huang TH, Wang PW, Yang SC, Chou WL, Fang JY. Cosmetic and therapeutic applications of fish oil’s fatty acids on the skin. Mar Drugs. 2018;16(8):256. doi:10.3390/md16080256
- National Institutes of Health Office of Dietary Supplements. Omega-3 fatty acids.
- Guertler A, Fiedler T, Lill D, et al. Deficit of omega-3 fatty acids in acne patients—a cross-sectional pilot study in a German cohort. Life. 2024;14(4):519. doi:10.3390/life14040519
- Johns Hopkins Medicine. Acne.
- American Academy of Dermatology Association. Acne: who gets and causes.
- Penn Medicine. What is acne?
- American Academy of Dermatology. Is sports equipment causing your acne?
- American Academy of Dermatology Association. Is that stubborn acne really acne?
- https://www.verywellhealth.com/how-to-get-rid-of-a-pimple-on-lip-8700618
